Γιώργος Τσαγκόζης
Οι Patriot είναι προηγμένα αντιαεροπορικά και αντιπυραυλικά συστήματα που χρησιμοποιούνται για την προστασία μιας χώρας από απειλές στον αέρα. Αναπτύχθηκαν στις ΗΠΑ και θεωρούνται από τα πιο σύγχρονα μέσα αεράμυνας, καθώς μπορούν να εντοπίζουν, να παρακολουθούν και να καταρρίπτουν εχθρικά αεροσκάφη, βαλλιστικούς πυραύλους και drones.
Το σύστημα αποτελείται από ραντάρ, κέντρο ελέγχου και εκτοξευτές πυραύλων που λειτουργούν συντονισμένα. Το ραντάρ εντοπίζει τον στόχο, το κέντρο ελέγχου επεξεργάζεται τα δεδομένα και δίνει εντολή εκτόξευσης, ενώ οι πύραυλοι κατευθύνονται με μεγάλη ακρίβεια για να τον αναχαιτίσουν.
Έχουν χρησιμοποιηθεί σε πολλές επιχειρήσεις διεθνώς και εξελίσσονται συνεχώς, με νεότερες εκδόσεις όπως οι PAC-3 να προσφέρουν αυξημένη αποτελεσματικότητα απέναντι σε σύγχρονες απειλές. Για χώρες όπως η Ελλάδα, αποτελούν βασικό στοιχείο της αεράμυνας και της αποτρεπτικής τους ικανότητας.
Στα τέλη της δεκαετίας του ’90, με κομβικό έτος το 1999, ξεκινά ουσιαστικά η έλευση των αντιαεροπορικών συστημάτων Patriot στην Ελλάδα, μέσα από μια διαδικασία που συνδύασε πολιτικές αποφάσεις, στρατιωτικές ανάγκες και διεθνείς ισορροπίες. Η Αθήνα εξασφάλισε αρχικά την ενοικίαση τριών συστημάτων Patriot PAC-2 από τον αμερικανικό στρατό, ώστε να καλύψει άμεσα το κενό στην αεράμυνα μέχρι την παραλαβή των πιο σύγχρονων PAC-3.
Η μεταφορά τους κατέστη δυνατή μετά την άρση του άτυπου εμπάργκο όπλων των ΗΠΑ προς την Ελλάδα και την έγκριση των απαραίτητων αδειών εξαγωγής από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και το Κογκρέσο. Παρά τις καθυστερήσεις που αποδόθηκαν κυρίως σε γραφειοκρατικούς λόγους, το πρόγραμμα προχώρησε κανονικά, με στόχο τα πρώτα συστήματα να φτάσουν στη χώρα μέσα στο καλοκαίρι.
Παράλληλα, η συμφωνία προέβλεπε την αγορά έξι συστημάτων Patriot PAC-3, με χρονικό ορίζοντα παράδοσης περίπου 22 μηνών από την ενεργοποίηση του συμβολαίου. Ιδιαίτερη σημασία είχε και η συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας, μέσω συμπαραγωγής και αντισταθμιστικών ωφελημάτων που έφταναν το 120% της αξίας της σύμβασης.
Την ίδια περίοδο ξεκίνησε και η εκπαίδευση του προσωπικού της Πολεμικής Αεροπορίας, με Έλληνες αξιωματικούς να προετοιμάζονται τόσο στην Ελλάδα όσο και στις ΗΠΑ για τη χρήση των νέων συστημάτων.
Την συμφωνία υπέγραψε, ποιος άλλος από τον Άκη Τσοχατζόπουλο που ήταν Υπουργός Αμύνης από το 1996-2001.
Το 2004 μάλιστα ΠΑΤΡΙΟΤ είχαν τοποθετηθεί και γύρω από τις αθλητικές εγκαταστάσεις των Ολυμπιακών Αγώνων.
Η παρακάτω φωτογραφία είναι από το Ελληνικό.
