Άρης Δημοκίδης
Τις προάλλες διάβασα μια λίστα του bookfinder με τις δέκα δημοφιλέστερες αναζητήσεις βιβλίων που βρίσκονται εκτός κυκλοφορίας. Το πιο περιζήτητο και σπάνιο βιβλίο ήταν και φέτος το Sex της Madonna.
Και ξαναθυμήθηκα το χαμό που είχε προκαλέσει στα τέλη του 1992, όταν η διασημότερη τραγουδίστρια του πλανήτη έβγαλε, μαζί με το δίσκο Erotica, αυτό το (ολόγυμνο) φωτογραφικό άλμπουμ που σόκαρε και εξίταρε παγκοσμίως, σε ίσες δόσεις.
Ήταν κάτι πρωτόγνωρο, που δεν επαναλήφθηκε ποτέ, από καμία.
Πώς το περιγράφει σήμερα η ελληνική Βικιπαίδεια:
Το βιβλίο [με φωτογραφίες του Steven Meisel] έχει πανκ – ροκ επιρροές από φωτογράφους μόδας όπως ο Guy Bourdin με τον σουρεαλισμό του, και τον Helmut Newton με το σαδομαζοχιστικό του στυλ. Το περιεχόμενο και οι φωτογραφίες του βιβλίου απευθύνονται σε ενήλικους καθώς περιέχει ελαφρύ πορνογραφικό υλικό και προσομοιώσεις σεξουαλικών πράξεων, συμπεριλαμβανομένων τον σαδομαζοχισμό.
Η Μαντόνα έγραψε το βιβλίο ως ένας χαρακτήρας, τον οποίο ονόμασε Mistress Dita και είναι εμπνευσμένος από τις ’30s ταινίες της ηθοποιού Dita Parlo. Επίσης, περιλαμβάνει στιγμιότυπα με την ηθοποιό Isabella Rossellini, τους ράπερ Big Daddy Kane και Vanilla Ice, το μοντέλο Naomi Campbell, τον γκέι πορνοστάρ Joey Stefano, τον ηθοποιό Udo Kier και την φίλη της Μαντόνα Ingrid Casares.
Είναι σπιράλ βιβλίο ενώ η συσκευασία του είναι κατασκευασμένη από αλουμίνιο. Λόγω της σκανδαλώδους φύσης των φωτογραφιών και το χάος που δημιουργήθηκε με τα μέσα ενημέρωσης γύρω από αυτό, η Μαντόνα δεν προώθησε το Sex όπως είχε προγραμματίσει, εκτός από ένα πάρτυ πριν την κυκλοφορία του και ορισμένες τηλεοπτικές εμφανίσεις. Οι εκδότες του βιβλίου ήταν εξαιρετικά ανήσυχοι για την κυκλοφορία του, καθώς πίστευαν ότι δεν θα πουλούσε.
Κι όμως, έκανε τεράστια εμπορική επιτυχία, καταφέρνοντας να πουλήσει πάνω από 150.000 αντίτυπα την πρώτη μέρα της κυκλοφορίας του και 500,000 την πρώτη εβδομάδα μόνο στην Αμερική, φτάνοντας την κορυφή της λίστας New York Times Best Seller.
Πολύ σύντομα ξεπούλησε όλα τα αντίτυπα που κυκλοφόρησαν στην αγορά δηλαδή 1,500,000 και έγινε το εμπορικότερο coffe-table βιβλίο όλων των εποχών.
Το SEX προκάλεσε αντιδράσεις από κριτικούς αλλά και οπαδούς της τραγουδίστριας, οι οποίοι θεωρούσαν ότι το είχε παρατραβήξει. Με το πέρασμα των χρόνων, η κριτική υποδοχή του βιβλίου έγινε πιο θετική, και θεωρείται μια καθοριστική φάση στην καριέρα της.
Είναι γνωστό για τον αντίκτυπο που είχε στην κοινωνία και τον πολιτισμό, αλλά και για την ίδια την Μαντόνα. Θεωρείται ένα τολμηρό, μετα-φεμινιστικό έργο τέχνης ενώ έχει γίνει ένα από τα πιο περιζήτητα βιβλία που κυκλοφόρησαν ποτέ.
Κι όλο αυτό μου θύμισε την δική μου ιστορία:
Γενάρης του 1993, το Sex είναι παντού στις ειδήσεις, αλλά δεν κυκλοφορεί στην Ελλάδα. Περιμένω με αγωνία. Ξαφνικά μαθαίνω μέσω γνωστού ότι ήρθαν μερικά αντίτυπα σ’ ένα κεντρικό δισκάδικο της Θεσσαλονίκης – στην Πλατεία Αριστοτέλους. Με το που το ακούω αυτό πανικοβάλλομαι. Παίρνω τηλέφωνο και μου λένε ότι υπάρχει, όμως είμαι μόνο 14 χρονών και δεν μπορώ να τ’ αγοράσω. Βάζω μια φίλη της αδερφής μου να πάρει τηλέφωνο και να κρατήσει ένα αντίτυπο για να πάει να το πάρει «ο μικρός της ξάδελφος», κάνω και κάποια άλλα κόλπα (μεταξύ των οποίων και κοπάνα απ’ το σχολείο) και τρέχω στο δισκάδικο με το λεωφορείο, αγωνιώντας μήπως έχει τελειώσει. «Μην ανησυχείς έχουμε πολλά» μου λένε.
Πληρώνω 17.000 δρχ (τότε!) και τους ζητάω να μου το κρατήσουν για να το πάρω την επόμενη ημέρα (θα πήγαινα σινεμά με την οικογένεια και ήθελα να κρύψω και ότι το αγόρασα, και το πόσο κόστισε).
Κοιμάμαι λοιπόν, ξυπνάω, μπαίνω στον δισκάδικο. «Καλά είσαι πολύ τυχερός που σου το κρατήσαμε χτες σε συρτάρι», μου λένε. «Γιατί;» «Δεν είδες ειδήσεις; Απαγορεύτηκε στην Ελλάδα! Εισαγγελική παρέμβαση. Ήρθαν χτες βράδυ στο κλείσιμο αστυνομικοί και μας κατάσχεσαν όλα τα αντίτυπα. Μόνο ένα έμεινε, το δικό σου που ήταν κρυμμένο!».
Ήταν αλήθεια. Τελωνειακοί άνοιξαν τις συσκευασίες στο αεροδρόμιο και μετά από μια πρόχειρη σύσκεψη αποφάσισαν -μόνοι τους!- ότι ήταν άσεμνο και απαγόρευσαν την είσοδό του SEX στη χώρα! Ειδοποιήθηκε η αστυνομία και κατασχέθηκαν όσα αντίτυπα είχαν ήδη εισχωρήσει στην Θεσσαλονίκη.
Τις επόμενες μέρες έγινε μεγάλη συζήτηση στις εφημερίδες (αλλά και στο ελληνικό ίντερνετ που έκανε μάλλον τα πρώτα του βήματα) για τη λογοκρισία κι ο κατά τα άλλα συντηρητικός πρόεδρος της γνωμοδοτικής επιτροπής, καθηγητής Πιπερόπουλος, αφού εξέτασε το βιβλίο αποφάνθηκε ότι η μεν γλώσσα του θα ήταν αστεία και για μαθητή δημοτικού οι δε εικόνες πολύ λιγότερο hardcore απ’ αυτές εντύπων που κυκλοφορούσαν κανονικά στα περίπτερα.
Παρ’ όλα αυτά η ζημιά είχε γίνει και το Sex δεν κυκλοφόρησε ποτέ επίσημα στην Ελλάδα, ούτε και μεταφράστηκε στα ελληνικά όπως ήταν η αρχική σκέψη.
Το βιβλίο ήταν αρκετά εντυπωσιακό. Όντως το (ακραίο συχνά) γυμνό του δεν ήταν εξωφρενικά hardcore, τα κείμενα όμως είχαν πλάκα: όνειρα της Μαντόνα με την Σίντυ Λόπερ, εξομολογήσεις στον ψυχαναλυτή, πικάντικες ιστορίες, αλληλογραφία ερωτικών εξομολογήσεων, ημερολογιακές καταχωρήσεις, ένα μάλλον αστείο φωτορομάντζο – κι ένα cd μ’ ένα τραγούδι, το Erotic (εκδοχή του Erotica, αλλά καλύτερη κατά τη γνώμη μου).
Το σπιράλ δέσιμο του Warholικού μεταλλικού βιβλίου καταστράφηκε σχεδόν απ’ το πρώτο ξεφύλλισμα. Κατά τα άλλα, αν και έχω να το κοιτάξω εδώ και μια δεκαετία, είναι ένα τρόπαιο στο σπίτι μου, απομεινάρι μιας εποχής που όντως υπήρχαν σπάνια πράγματα για να κυνηγήσεις…
Ημερομηνία: 1993-01-10 21:31:00
Από: [Withheld]
Προς: [Withheld]
Θέμα: CENSORED 2
Πιστεύω πως όλοι πληροφορηθήκατε με έκπληξη την είδηση της κατάσχεσης – λογοκρισίας του περίφημου βιβλίου της Madonna, με τίτλο “SEX”, στη Θεσσαλονίκη την Παρασκευή 8 Ιανουαρίου. ‘Αμεση ήταν η επέμβαση των δικαστικών και εισαγγελικών αρχών οι οποίες μετά από “έρευνα” χαρακτήρισαν το βιβλίο ως άσεμνο και διέταξαν να σχηματιστούν δικογραφίες κατά παντός υπευθύνου. Ευτυχώς δεν έγινε καμία ανακοίνωση σχετικά με το εάν θα απαγορευτεί η κυκλοφορία του βιβλίου στην Ελλάδα. Για το βιβλίο έχει ζητήσει τα εκδοτικά δικαιώματα ο εκδοτικός οίκος Λιβάνη και προς το παρόν δεν έχει ανακοινωθεί κάτι συγκεκριμένο σχετικά με την έκδοση του βιβλίου στα ελληνικά.
Το βιβλίο είναι σφραγισμένο σε μεταλλική συσκευασία, την οποία άνοιξαν οι τελωνειακοί, οι οποίοι μετά από “μελέτη” κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι έπρεπε να κατασχεθεί. Γενικότερη απορία είναι γιατί έγινε αυτή η κατάσχεση, τη στιγμή που κυκλοφορούν στο εμπόριο (σε κεντρικές πλατείες της Αθήνας) περιοδικά με σαφώς “σκληρότερο” περιεχόμενο. Τελικά απ’ότι φαίνεται η συζήτηση που είχαμε κάνει στο Club πριν από κάποιο καιρό, σχετικά με τη λογοκρισία, αποδεικνύεται επίκαιρη και σαφώς ενδιαφέρουσα. Τι οδήγησε τους τελωνειακούς σε μια τέτοια ενέργεια, μάλλον παρακινδυνευμένη και σπασμωδική; Γιατί κατάσχεση στο συγκεκριμένο βιβλίο και όχι σε εκατοντάδες άλλα τεύχη πορνογραφίας που εισάγονται νόμιμα ή παράνομα στη χώρα μας, αλλά παρ’όλα αυτά διατίθενται αβίαστα στην μόνιμα “πεινασμένη” αγορά;
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Η τελείως ξεχωριστή ζωή της Μαντόνα *πριν* γίνει διάσημη, μέσα από 22 εικόνες