Βάνα Κράβαρη
Η έμμηνος ρύση έχει κατά καιρούς υπάρξει πηγή ή και αφορμή διασποράς εντελώς αβάσιμων πληροφοριών. Από το υποτιθέμενο γεγονός ότι κατά της ημέρες της περιόδου μια γυναίκα μπορεί να τρώει άφοβα ό,τι θέλει χωρίς να παχαίνει, μέχρι τον άλλο μύθο, ότι μια γυναίκα δεν μένει έγκυος όταν έχει περίοδο, οπότε όλα εντάξει κορίτσια, κανένα μέτρο προστασίας αυτές τις μέρες. Τώρα, που το TikTok έχει μετατραπεί στο πιο viral καζάνι ψευδών πληροφοριών και λανθασμένων μηνυμάτων, η περίοδος γίνεται για ακόμα μια φορά pool μη επιβεβαιωμένων πληροφοριών. Σύμφωνα με τις TikTokers, υπάρχει ένα στάδιο του κύκλου που μας κάνει “άσχημες”. Το luteal stage. Στα ελληνικά: ωχρινική φάση.
Τους τελευταίους μήνες, αρκετοί δημιουργοί έχουν καταφύγει στο TikTok γα να εκφράσουν την αγανάκτησή τους για το πως η ωχρινική φάση είναι το φαινόμενο που μετατρέπει τις γυναίκες “ξαφνικά στο πιο άσχημο άτομο που έχετε αούσει ποτέ”. “Δεν είσαι άσχημη. Είσαι απλώς στην ωχρινική φάση” γράφει το 28 Wellness (θεωρητικά, το πιο δημοφιλές app για την περίοδο και τον κύκλο). Άλλοι έχουν τουητάρει: “εκείνη η περίοδος του μήνα που το πρόσωπό μου είναι άσχημο και έχει διαφορετικό σχήμα και πεινάω και είμαι 500 κιλά, γνωστή και ως ωχρινική φάση” ή “το ότι έμαθα για την ωχρινική φάση έχει σώσει τόσο πολύ την ψυχική μου υγεία, γιατί αντί να κοιτάζομαι στον καθρέφτη και να μπερδεύομαι για το γιατί είμαι τόσο άσχημη αυτή τη στιγμή, απλώς κοιτάζω το ημερολόγιο και όλα βγάζουν νόημα”.
TikTok – Make Your Day
No Description
Τι ακριβώς είναι η ωχρινική φάση;
Η ωοθηκική και ορμονική συνιστώσα του εμμηνορροϊκού κύκλου χωρίζεται σε δυο φάσεις: την ωοθυλακική και την ωχρινική. Η ωοθυλακική είναι το πρώτο μισό του κύκλου, που αρχίζει την πρώτη μέρα της περιόδου και ολοκληρώνεται με την ωορρηξία (περίπου δυο εβδομάδες αργότερα). Η ωχρινική φάση είναι το δεύτερο μέρος του κύκλου και περιλαμβάνει την προετοιμασία της μήτρας για την εγκυμοσύνη με την πάχυνση του βλεννογόνου της μήτρας. Τελειώνει όταν αρχίζει η επόμενη περίοδος. Για να γίνει σαφές, πρόκειται για μεγάλο κομμάτι των ημερών που οι γυναίκες απλώς λέμε “περιμένω περίοδο” και πιθανότατα και πολλές βιώνουμε πολλά από τα συμπτώματα του PMS (προεμμηνορροϊκό σύνδρομο). Με λίγα λόγια, σύμφωνα με τις TikTokers, είμαστε άσχημες τον μισό μήνα. Κάθε μήνα. Μέχρι και την εμμηνόπαυση. Ή τέλος πάντων πιο άσχημες από όσο είμαστε τον άλλο μισό.
View this post on Instagram
Κοινά συμπτώματα της ωχρινικής φάσης είναι οι αλλαγές της διάθεσης (καλησπέρα mood swings), το ευαίσθητο στήθος, ο μετεωρισμός, η ακμή (στα γνωστά σημεία) και οι αλλαγές στην όρεξη. “Η ωχρινική φάση πήρε το όνομά της από το ωχρό σωμάτιο, το οποίο είναι το εναπομείναν ωάριο που δεν έχει γονιμοποιηθεί από σπέρμα που παράγει προγεστερόνη, προετοιμάζοντας την εγκυμοσύνη. Όταν όμως δεν προκύπτει εγκυμοσύνη, συρρικνώνεται και εξαφανίζεται”, λέει η Alexandra Dryer, MD της Μαιευτικής και Γυναικολογίας, στο NYU Langone Health. “Επειδή υπάρχει αυτή η διακύμανση των ορμονών, από εκεί προέρχεται αυτή η περιγραφή της “άσχημης φάσης” του εμμηνορροϊκού κύκλου – δεδομένου ότι η προγεστερόνη παράγει συμπτώματα με τα οποία οι άνθρωποι είναι μερικές φορές δυσαρεστημένοι, όπως το φούσκωμα”.
Στο TikTok hashtags όπως #lutealphase, καθώς και παραλλαγές όπως #lutealphasehormones #lutealphaseworkouts μετρούν εκατομμύρια προβολές. Πολλές γυναίκες, κυρίως νεαρές, περιγράφουν εκείνες τις μέρες ως άσχημες εξαιτίας των mood swings και της ευερεθιστότηας, αλλά και λόγω των σωματικών αλλαγών που επιφέρει. Όπως το φούσκωμα και η ακμή. Σε αυτόν τον εκρηκτικό συνδυασμό ορμονών και υποτιθέμενης “ασχήμιας” influencers προτείνουν συγκεκριμένες προπονήσεις, διατροφικές αλλαγές και περιορισμούς, για να βελτιωθούν τα συμπτώματα. Προφανώς δεν υπάρχει κανένα ζήτημα με το να γυμνάζεται κανείς ή να τρώει πιο υγιεινά. Το πρόβλημα προκύπτει όταν τέτοιες αλλαγές υιοθετούνται για να ικανοποιήσουν από ντροπή, στην προσπάθεια να φτάσει κανείς ή έστω να πλησιάσει τα στάνταρ ομορφιάς. Ιδίως όταν είναι εντελώς μη ρεαλιστικά.
Μιλώντας για “ασχήμια”
“Είναι ολισθηρή η πορεία όταν αρχίζουμε να μιλάμε για ένα φυσικό και φυσιολογικό μέρος του σώματός μας ως “άσχημο”, αυτό έχει αρνητική χροιά”, λέει η Dr.Dryer στο Dazed. Μια μεγάλη ανησυχία είναι ότι αυτή η τάση προκαλεί ευρεία παραπληροφόρηση και γενίκευση, ειδικά σε όσες πάσχουν από ασθένειες που σχετίζονται με την έμμηνο ρύση και παθήσεις της αναπαραγωγικής υγείας, όπως το PCOS, η PMDD και η ενδομητρίωση (οι οποίες συνήθως δεν ανιχνεύονται ή διαγιγνώσκονται λανθασμένα ούτως ή άλλως). Ακόμη και για τα άτομα χωρίς τέτοιες παθήσεις, οι εμμηνορροϊκοί κύκλοι είναι μεταβλητοί και μη γραμμικοί και εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το περιβάλλον.. “Δεν έχουν όλοι συγκεκριμένα συμπτώματα με συγκεκριμένα τμήματα του εμμηνορροϊκού τους κύκλου και κανένας κύκλος δεν είναι ίδιος”, τονίζει η Dr. Dryer. Για παράδειγμα, γυναίκες των οποίων ο κύκλος δεν είναι ομαλός και καταστέλλεται σκόπιμα, δεν έχουν ωχρινική φάση.
“Η εμμονή των ανθρώπων αυτή τη στιγμή όταν μιλούν για τους έμμηνους κύκλους είναι να παίρνουν ένα ψήγμα αλήθειας και να το μετατρέπουν σε κάτι μη αναγνωρίσιμο από αυτό που λέει η επιστήμη”, τονίζει η Βιολογικός Ανθρωπολόγος και Καθηγήτρια, Kathryn B. H. Clancy. Η έρευνά της περιλαμβάνει παρανοήσεις σχετικά με τον κύκλο και τονίζει πως πράγματι, η ωχρινική φάση περιλαμβάνει μερικά όχι και τόσο εύκολα συμπτώματα. Πως πράγματι μπορεί να κάνει το άτομο να μη νιώθει στα καλύτερά του, αλλά εντοπίζει και μια παγίδα: “Αυτές οι τάσεις παίρνουν κάτι που θα νιώσει λίγο αληθινό το άτομο που το παρακολουθεί, τύπου ‘ναι, μερικές φορές ακριβώς πριν την περίοδό μου νιώθει άσχημη και χάλια’ και μετά ξαφνικά μετά για δυο βδομάδες κάθε μήνα θα είμαστε τύπου ‘νιώθω άσχημη’”, λέει.
Είναι σημαντικό να ξέρουμε το σώμα μας. Και πιστέψτε μας, μια γυναίκα ξέρει το σώμα της πριν και μετά την περίοδο και σε όλο τον κύκλο καλύτερα από οτιδήποτε. Παρόλα αυτά είναι σημαντικός ο βαθμός στον οποίο βουλιάζουμε σε όλο αυτό, τυφλά, ειδικά βασισμένες σε εμπειρίες άλλων, τις προθέσεις των οποίων αν δεν ψιλιαζόμαστε, σίγουρα αγνοούμε. Η Dr Clancy αναρωτιέται: “τι κερδίζουν οι influencers που πουσάρουν αυτή την αρνητική συμτωματολογία. Τι βγάζουν με αυτόν τον ισχυρισμό;”. Επικαλούμενη των υπερεμπορευματοποίηση για οικονομικό όφελος και τη χοντροφοβία, συνδέει αυτή την τάση με τα body politics: “Συνδέεται με αυτή την ευρύτερη πρόθεση να κάνεις τους ανθρώπους να αισθάνονται χάλια, ώστε είτε να αγοράσουν το προϊόν σου είτε να σου δώσουν προσοχή, και στη συνέχεια να καταλήξουν να αισθάνονται άσχημα”.
Όπως σε ό,τι συμβαίνει, συνήθως, όταν περίοδος και influencers μπαίνουν στην ίδια πρόταση, όλο αυτό το πρόμο της ωχρινικής φάσης ως μιας φάσης που μας “ασχημαίνει”, έχει τις ρίζες του στην καπιταλιστική εμπορευματοποίηση, στα μη ρεαλιστικά πρότυπα ομορφιάς, θύματα των οποίων συχνά -επικίνδυνα συχνά- πέφτουν όλα τα μικρά και μεγάλα κομμάτια από τα οποία είναι συναρμολογημένο το concept θηλυκότητα. Ας θυμόμαστε, γενικώς, πως κάθε φορά που ακούμε μια influencer να προσπαθεί να μας πείσει να αγοράσουμε κάτι ή να υιοθετήσουμε μια συνήθεια για να μην είμαστε “τόσο άσχημες” στην ωχρινική φάση του κύκλου μας, η πραγματική ασχήμια κρύβεται στην εμπορευματοποίηση και τις “τάσεις”, όχι στον εμμηνορροϊκό μας κύκλο.
Με πληροφορίες από Dazed