Γιώργος Τσαγκόζης
Με αφορμή την τελευταία του ταινία, τον Καποδίστρια, που σημείωσε ισχυρή εμπορική πορεία στα ταμεία αλλά προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από κριτικούς κινηματογράφου, επανέρχεται στο προσκήνιο η συζήτηση γύρω από το έργο του Γιάννης Σμαραγδής και την αποτίμησή του.
Ο Γιάννης Σμαραγδής (Γωνίες Μαλεβιζίου Ηρακλείου, 25 Απριλίου 1946) είναι Έλληνας σκηνοθέτης με σταθερή παρουσία από τις αρχές της δεκαετίας του ’70. Σπούδασε σκηνοθεσία στην Ελλάδα και στο Παρίσι και εμφανίστηκε κινηματογραφικά το 1972 με τη μικρού μήκους ταινία Δύο τρία πράγματα…, που διακρίθηκε και εκτός Ελλάδας. Στη συνέχεια υπέγραψε μια σειρά μεγάλου μήκους ταινιών, με έμφαση σε ιστορικά και βιογραφικά θέματα, όπως Το κελί μηδέν, Καβάφης, El Greco, Ο Θεός αγαπάει το χαβιάρι και Καζαντζάκης και τελευταία την ταινία Καποδίστριας.
Με τον Καποδίστρια να διχάζει κοινό και κριτικούς, συγκεντρώσαμε όλες τις βαθμολογίες των ταινιών του Σμαραγδή στο IMDb και στο Letterboxd, τις δυο πιο δημοφιλείς πλατφόρμες βαθμολόγισης ταινιών.
Η πρώτη του ταινία μεγάλου μήκους,Το κελί μηδέν που πρωταγωνιστεί ο Κώστας Καζάκος, βλέπουμε έναν τέως αξιωματικό που συλλαμβάνεται από τη χούντα το 1972 για “αντεθνική δράση” και βασανίζεται. Η ταινία διαβάζουμε, είναι το χρονικό των σχέσεών του, με τους βασανιστές, τους αριστερούς συγκρατούμενους και τη γυναίκα του. Με βάση το ημερολόγιο του Αναστάσιου Μήνη, ο σκηνοθέτης επιχειρεί να καταγράψει την πορεία συνειδητοποίησης ενός εθνικόφρονα αξιωματικού, που προσεγγίζει τελικά τις ιδέες της Αριστερά.
Στο IMDB απέσπασε 5.9/10. Στο Letterboxd δεν έχει περαστεί η ταινία.
Το 1982 συμμετείχε μαζί με τον Γιώργο Αποστολίδη και τον Γιάννη Τυπάλδο στην επική κωμωδία του Χάρυ Κλυν, Αλαλούμ η οποία και έσκισε και στα ταμεία και στο IMDB που έχει 7,8/10 και στο Letterboxd 3,5/5.
To 1996 σκηνοθετεί την ταινία Καβάφης με πρωταγωνιστή τον Δημήτρη Καταλειφό. Η ταινία απέσπασε γενικά καλές κριτικές, αλλά στο IMDB δεν πήγε και τόσο καλά καθώς έχει 5,7/10 στο Letterboxd τα πράγματα είναι εξίσου μέτρια καθώς δεν εμφανίζεται επίσημος μέσος όρος βαθμολογίας. λόγω λίγων βαθμολογήσεων, ωστόσο η κατανομή των ratings δείχνει ότι η πλειονότητα των χρηστών τοποθετεί την ταινία γύρω στα 2 με 2,5 αστέρια.
Το 2007 ήταν η σειρά της κινηματογραφικής βιογραφία του Ελ Γκρέκο. Και αυτή η ταινία έσκισε στις αίθουσες αλλά οι κριτικές ήταν ανάμικτές καθώς, η αγιοποίηση του Σμαραγδή προς τους ανθρώπους που αναλαμβάνει να κάνει την κινηματογραφική τους βιογραφία, σύμφωνα με πολλούς κριτικούς, εδώ άρχισε να κάνει έντονα την εμφάνιση της. Να σημειωθεί ότι η ταινία απέσπασε 8 βραβεία στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Στο IMDB έχει ένα τίμιο 6.5/10 και στο Letterboxd 3.1/5.
Το 2012 έχουμε την ταινία “Ο θεός αγαπάει του χαβιάρι” την βιογραφία του Ιωάννη Βαρβάκη η οποία απέσπασε ένα 5.9/10 στο IMDB και 3/5 στο Letterboxd.
Το 2017 σκηνοθετεί την ταινία “Καζαντζάκης” για την οποία ο Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος είχε γράψει στην Lifo τότε: “Κάποιες στιγμές το καταφέρνει και υψώνει το δικό του παράστημα με σεβασμό στον πρωτεϊκό δημιουργό της Αναφοράς στον Γκρέκο, όπου βασίστηκε και η ταινία. Αλλού του ξεφεύγει η ισορροπία, κυρίως όταν η φιλοσοφία του συγγραφέα περιορίζεται σε μια καλοπροαίρετη παράθεση της θυμοσοφίας του και στριμώχνεται μέσα σε μια βιογραφία που πρέπει να προχωρήσει από τη μία εποχή στην επόμενη, παρότι η μουσική διήγηση του πάντα αποτελεσματικού Μίνωα Μάτσα βοηθάει την αφήγηση”. Ο Κουτσογιαννόπουλος είχε βάλει τότε 5/10 στην ταινία, στο IMDB η ταινία έχει 6.2/10 και στο Letterboxd 3/5.
Και τέλος ερχόμαστε στην φετινή ταινία του για τον Καποδίστρια για την οποία έχει γράψει ένα για την Lifo ο Γιάννης Βασιλείου. Η ταινία σκίζει στα ταμεία παρά τις κακές κριτικές που έχει δεχτεί και τα σχετικά μέτρια νούμερα στο IMDB 6.6/10 και 2.5/5 στο Letterboxd.
Οι βαθμολογίες αποτυπώνουν με σαφήνεια το διαχρονικό μοτίβο που συνοδεύει το έργο του Γιάννη Σμαραγδή: έντονη απήχηση στο ευρύ κοινό και ταυτόχρονα διαρκή ανάμεικτες κριτικές και από το ευρύ κοινό και από τους κριτικούς. Ο «Καποδίστριας» δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά συνέχεια μιας πορείας που εδώ και δεκαετίες προκαλεί συζητήσεις και τον τελευταίο καιρό, λόγω Καποδίστρια γίνεται και πολιτικό όπλο κάποιων στα social media για να τα βάλουμε με τους υποτιθέμενους εχθρούς του Ελληνισμού που έγραψαν ότι δεν τους άρεσε η ταινία.
το lifo θα κανει τα παντα για να αποδομησει και να καταστρέψει κάθε τι που μπορεί να έχει σχέση με εθνικη ανάταση