Γιώργος Τσαγκόζης
Ο Ολλανδός Jeroen Geerts κάθισε και ανέλυσε το “ελεγχόμενο χάος” – όπως ο ίδιος το αποκαλεί – των ελληνικών ουρών και το ανέβασε στη σελίδα του Facebook, Greek Islands. Η ανάλυσή του είναι τόσο ακριβής και καλογραμμένη που έγινε viral.
Από το κείμενό του φαίνεται ότι θαυμάζει τον ελληνικό τρόπο σχηματισμού ουράς και την κουλτούρα μας, η οποία είναι εντελώς διαφορετική από τη δυτικοευρωπαϊκή. Μάλιστα, τη συνδέει και με την αρχαία Ελλάδα.
Η Μυθική Τέχνη της Ελληνικής Ουράς
Κάθομαι στην ταράτσα μιας μικρής ταβέρνας σε ένα ελληνικό νησί, απολαμβάνοντας ένα ούζο που μου χαμογελά στο απογευματινό φως. Το βλέμμα μου πέφτει στη στάση των ταξί απέναντι. Τουλάχιστον σαράντα άνθρωποι περιμένουν—όχι σε μια ουρά όπως την ξέρουμε, αλλά σε ένα είδος οργανωμένου χάους που λειτουργεί μόνο στην Ελλάδα. Οι άνθρωποι στέκονται σε μικρές ομάδες, σκορπισμένοι σαν ελιές πάνω σε φέτα, κι όμως… όλοι γνωρίζουν ακριβώς πότε είναι η σειρά τους.
Ένα ταξί σταματά. Ο οδηγός πετά αδιάφορα το τσιγάρο του από το παράθυρο και φωνάζει κάτι στα ελληνικά. Ένας άντρας με ένα εκτυφλωτικά πράσινο πουκάμισο—τόσο φωτεινό που μπορεί να κάνει τον αμφιβληστροειδή σου να ζητήσει αναρρωτική άδεια—προχωράει χωρίς δισταγμό και γλιστράει στο πίσω κάθισμα, λες και είναι VIP που τον παραλαμβάνει ο προσωπικός του σοφέρ. Κανείς δεν διαμαρτύρεται. Δεν σηκώνονται φρύδια, δεν υπάρχουν ενοχλημένα βλέμματα, ούτε καν παθητικά-επιθετικοί αναστεναγμοί. Η ουρά απλώς αποδέχεται την αναχώρησή του σαν ένα φυσικό φαινόμενο.
Προσπαθώ να αποκωδικοποιήσω το σύστημα. Δεν υπάρχουν διαχωριστικά, ούτε στύλοι, ούτε άνθρωποι που καθοδηγούν το πλήθος. Κι όμως, λειτουργεί άψογα. Μια ηλικιωμένη με ένα τεράστιο καπέλο χτυπά ελαφρά στον ώμο έναν νεαρό. Εκείνος γνέφει και κάνει ένα βήμα πίσω, συνειδητοποιώντας ότι ήταν πριν από αυτόν. Χωρίς συζήτηση. Χωρίς «Με συγχωρείτε, αλλά είμαι εδώ είκοσι λεπτά.» Απλά… κοινωνική ευγένεια.
Ένα γερμανικό ζευγάρι, παντελώς ανυποψίαστο για τη μυθική τάξη της ελληνικής ουράς, ορμάει μπροστά και ανοίγει την πόρτα ενός ταξί. Πριν προλάβουν να μπουν, ένα ρυθμικό και ηχηρό «Όπα!» ακούγεται από διάφορες κατευθύνσεις. Παγώνουν. Ένας φαλακρός άντρας με κοιλιά στο μέγεθος μιας γεμάτης μουσακάς κουνά το κεφάλι του και με μια χειρονομία—ευγενική αλλά αδιαπραγμάτευτη—τους δείχνει ότι προηγούνται άλλοι. Το ζευγάρι διστάζει, ύστερα κάνει πίσω, ηττημένο από τον άρρητο αλλά πανίσχυρο νόμο της ελληνικής ουράς.
Αναπαύομαι στην καρέκλα μου και θαυμάζω αυτό το κοινωνικό μπαλέτο. Δεν είναι απλώς μια ουρά—είναι φιλοσοφία σε δράση: πάντα ῥεῖ, τα πάντα ρέουν. Δεν υπάρχει σταθερή σειρά, κι όμως όλοι κινούνται την κατάλληλη στιγμή προς το σωστό ταξί.
Παραγγέλνω άλλο ένα ούζο και σηκώνω το ποτήρι μου σιωπηλά προς αυτό το υπέροχο σύστημα. Ίσως, είναι το ούζο, ίσως το θαλασσινό αεράκι, αλλά ορκίζομαι πως βλέπω τον Πλάτωνα να μου γνέφει καταφατικά από το βάθος.
Κάποια από τα πιο ενδιαφέροντα σχόλια:
“Το καταλάβατε λάθος – μπορεί όντως ο καθένας να ξέρει πότε είναι η σειρά του, αλλά το θέμα είναι ότι όλοι (ή έστω οι περισσότεροι) προσπαθούν να προσπεράσουν και να κλέψουν τη σειρά κάποιου άλλου. Έτσι λειτουργούν σχεδόν τα πάντα στην Ελλάδα. Είναι ένα πανέμορφο μέρος, αλλά μην το εξιδανικεύετε.”
“Συχνά απλώς φτάνουμε και ρωτάμε ευγενικά: «Ποιος είναι τελευταίος;» Τότε, αυτός που είναι τελευταίος θα μας το πει. Ο επόμενος που θα έρθει θα ρωτήσει το ίδιο, κι εγώ θα απαντήσω «Εγώ». Και έτσι συνεχίζεται. Πολύ απλό και αποτελεσματικό, χωρίς πολλά λόγια, καθώς όλοι περιμένουμε υπομονετικά τη σειρά μας, γνωρίζοντας τη θέση μας χωρίς να χρειάζεται να στεκόμαστε σε αυστηρή σειρά.”
“Οι άνθρωποι είναι ευγενικοί. Δεν είναι θέμα «εγώ πρώτος» – όλοι παίρνουν τη σειρά τους αν είναι υπομονετικοί και ευγενικοί. Η κοινωνία έξω από την Ελλάδα είναι πολύ πιο εγωιστική.”
“Εξαιρετική παρατήρηση, Jeroen Geerts – και πολύ καλογραμμένο επίσης.”
Προφανώς, στον Ολλανδό, που είναι διακοπές στη χώρα μας, αυτό το χάος μπορεί να ασκεί μία γοητεία, αλλά το πραγματικό χάος στις ουρές γίνεται όταν κάποιος πάντα προσπαθεί να στην κλέψει.
