Γιώργος Τσαγκόζης
Φαντάζομαι όσοι έχετε περάσει από την Πλατεία Μοναστηρακίου, έχετε δει ότι υπάρχει ένα κτίριο με αρχιτεκτονική που δε μοιάζει με τα άλλα κτίρια της Αθήνας, φέρνει λίγο σε εκκλησία αλλά δεν έχει σταυρό. Λοιπόν, αυτό είναι το Τζαμί της Πλατείας Μοναστηρακίου χτίστηκε το 1759 από τον τότε Βοεβόδα των Αθηνών Τζισταράκη. Παλιότερα ονομαζόταν Τζαμί του “Κάτω Σιντριβανιού”, από το σιντριβάνι που βρισκόταν εκεί κοντά, ενώ ολόκληρη η περιοχή ήταν γνωστή ως το “Κάτω Παζάρι”.
Η παράδοση λέει ότι κατά την παρασκευή του απαιτούμενου για την οικοδομή ασβέστη, χρησιμοποιήθηκε το υλικό ενός κίονα από τον ναό του Ολυμπίου Διός τον οποίο ο Τζισταράκης γκρέμισε με δυναμίτη, το πιθανότερο όμως είναι ότι επρόκειτο για κίονα της παρακείμενης ρωμαϊκής βιβλιοθήκης του Αδριανού.
Ο Τζισταράκης τιμωρήθηκε από τον Πασά του Ευρίπου, έχασε τον τίτλο του και διώχθηκε από την πόλη.
Από τον την εποχή του μεσαίωνα, οι άνθρωποι της Αθήνας (και τον Βαλκανίων) πίστευαν σε διάφορες δεισιδαιμονίες, μία από αυτές ήταν πως όποιος κατέστρεφε αρχαίο μνημείο έσπερνε θανατηφόρες επιδημίες. Οπότε, όταν το 1788-89 ξέσπασε επιδημία ευλογιάς και πανώλης στην Αθήνα, πολλοί πίστευαν ότι οφείλονταν στην αρχαία κατάρα που έκανε την εμφάνιση της λόγω της καταστροφής του κίονα από τον ναό του Ολυμπίου Διός.
Μετά την ίδρυση του Ελληνικού Κράτους, το Τζαμί χρησιμοποιήθηκε για ποικίλους σκοπούς (στρατώνας της στρατιωτικής μουσικής, φυλακή, αποθήκη). Το 1915 αναστηλώθηκε από τον Αναστάσιο Ορλάνδο και το 1918 στέγασε το “Μουσείον Ελληνικών Χειροτεχνημάτων” που ιδρύθηκε τότε.
Το 1966 ευπρεπίστηκε καταλλήλως προκειμένου να προσευχηθεί ο εξόριστος τότε στην Ελλάδα έκπτωτος βασιλιάς της Σαουδικής Αραβίας Ιμπν Σαούντ.
Σήμερα στεγάζει παράρτημα του Μουσείου Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης.
Πύλη Μεντρεσέ
Αυτός δεν είναι ο μόνος μύθος που σχετίζεται με τα οθωμανικά μνημεία πέριξ της περιοχής του Μοναστηρακίου, ένας άλλος μύθος λέει ότι κάποιος είχε δει στο όνειρό του ότι κάτω από το χώρο του κτίσματος που υπήρχε στον Μεντρεσέ, που ήταν ένα τέμενος δίπλα στον Αέρηδες, υπήρχαν θαμμένα χάλκινα άλογα και παρά τις διαμαρτυρίες πολλών το κτίριο γκρεμίστηκε και σκάφτηκε για να βρεθούν τα αρχαία χωρίς φυσικά να βρεθεί κάτι. Ο Μεντρεσές σήμερα χρησιμοποιείται εν μέρει για τη στέγαση αρχαιολογικού υλικού και σώζεται η πύλη του.
Με τις στήλες; 🤔