Δημήτρης Καβατζικλής
Η ανατροφή των παιδιών είναι ένα ευαίσθητο θέμα. Είναι ένα πολύ προσωπικό ταξίδι και κάθε γονιός τη βιώνει διαφορετικά. Στην πραγματικότητα, ακόμη και μέσα στο ίδιο σπίτι, κάθε παιδί έχει διαφορετικούς γονείς παρόλο που έχει τους ίδιους ακριβώς γονείς. Αυτό συμβαίνει γιατί ως γονείς μαθαίνουμε συνεχώς τι λειτουργεί και τι όχι. Μαθαίνουμε επίσης ότι κάθε παιδί έχει διαφορετική προσωπικότητα και χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση. Δεν υπάρχει μια ενιαία προσέγγιση για την ανατροφή των παιδιών, αλλά υπάρχουν ορισμένες πρακτικές που βασίζονται σε στοιχεία που έχει αποδειχθεί ότι λειτουργούν ως οδηγός για το προσωπικό σας στυλ, γράφει η Jacalyn Wetzel στο upworthy.
Όταν απέκτησα το πρώτο μου παιδί, πριν από 20 χρόνια, οι συγγενείς μου με επέκριναν επειδή δεν το «τιμωρούσα». Φαινόταν παράξενο τότε, και ακόμα φαίνεται έτσι σε κάποιους ανθρώπους. Αλλά η αλήθεια είναι ότι τα παιδιά μου δεν έχουν βιώσει ποτέ τιμωρία από το χέρι μου.
Όταν τα παιδιά μου ήταν πιο μικρά, είχα συνηθίσει να υπερασπίζομαι τον τρόπο με τον οποίο τα είχα μεγαλώσει. Βέβαια, είχα ένα πλεονέκτημα που δεν έχουν όλοι οι γονείς, σπούδαζα ανάπτυξη των παιδιών και οικογενειακές σχέσεις. Αποφοίτησα όταν το δεύτερο παιδί μου ήταν έξι μηνών. Ουσιαστικά είχα γνώσεις εκ των έσω για το πώς λειτουργεί ο εγκέφαλος των παιδιών και την καλύτερη προσέγγιση τους.
Αυτός είναι ο λόγος που απέφυγα από την τιμωρία και επικεντρώθηκα στις φυσικές και λογικές συνέπειες. Θεωρώ την τιμωρία ως κάτι που δεν σχετίζεται με τη συμπεριφορά. Μερικές φορές η τιμωρία μπορεί να είναι η προσγείωση ενός παιδιού επειδή απέτυχε σε ένα τεστ. Προφανώς, υπάρχουν και πιο αυστηρές τιμωρίες, όπως η σωματική τιμωρία ή η πρόσφατη τάση του δημόσιου εξευτελισμού μέσω των social media.
Οι φυσικές συνέπειες συμβαίνουν πάντα μόνες τους χωρίς ιδιαίτερη παρέμβαση των γονέων, ενώ οι λογικές συνέπειες συνήθως επιβάλλονται από τον γονέα. Οι φυσικές συνέπειες είναι συνήθως προβλέψιμες και εφόσον το παιδί σας δεν βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, τότε είναι συνήθως ασφαλείς.
Να ένα παράδειγμα: Όταν η κόρη μου ήταν 4 ετών, έπαιζε στη αυλή με τους φίλους της. Είχε αφήσει τα παπούτσια της γυμναστικής μπροστά στην κούνια. Ήταν Σάββατο και είχε γυμναστική την Τρίτη. Της είπα να μαζέψει τα παπούτσια της γιατί θα λερωθούν. Με αγνόησε. Όταν ήρθε η Τρίτη έτρεξε χαρούμενη να πάρει τα παπούτσια της και αμέσως ούρλιαξε και έτρεξε πίσω στο σπίτι. Τα παπούτσια της ήταν γεμάτα γυμνοσάλιαγκες και ιστούς αράχνης. Δεν μπορούσε να τα φορέσει στο σχολείο και έπρεπε να φορέσει τα κανονικά. Αυτό ήταν φυσικό επακόλουθο και όχι τιμωρία.
Ποια είναι όμως η λογική συνέπεια; Έχω κι εγώ ένα παράδειγμα γι’ αυτό. Ο γιος μου υποτίθεται ότι πρέπει να είναι στο κρεβάτι μέχρι τις 20:00, αφού τα φώτα σβήνουν στις 20:30, αλλά του αρέσει να παίζει πριν πάει για ύπνο. Του λέμε ότι όλο το επιπλέον παιχνίδι αφαιρεί χρόνο από την τηλεόραση γιατί ό,τι και να γίνει, η τηλεόραση σβήνει στις 20:30. Δεν είναι τιμωρία, είναι δική του επιλογή.
Έχω διαπιστώσει ότι το να επιτρέπω φυσικές και λογικές συνέπειες έχει δώσει στα παιδιά μου την ικανότητα να σκέφτονται κριτικά μόνα τους σε δύσκολες καταστάσεις. Ένα από τα τέσσερα παιδιά μου είναι πλέον ενήλικας και δύο από αυτά είναι έφηβοι και ζητούν πληροφορίες από εμένα όταν θέλουν να πάρουν συγκεκριμένες αποφάσεις. Ποτέ δεν τα προφύλαξα από τις φυσικές και λογικές συνέπειες των πράξεων τους.
Έχω κάνει λάθη ως γονιός; Σίγουρα. Δεν είμαι τέλεια, ούτε και τα παιδιά μου, αλλά από μικρή ηλικία με έβλεπαν ως κάποιον που τα καθοδηγούσε καθώς έκαναν τις δικές τους επιλογές. Αυτό τους βοήθησε να αποκτήσουν εμπιστοσύνη στην ικανότητα τους να παίρνουν αποφάσεις.
Δεν είναι όλα τα στυλ ανατροφής για κάθε γονέα και κάθε παιδί. Αυτό δούλεψε για μένα, αλλά ο καθένας θα πρέπει να κάνει ό,τι θεωρεί καλύτερο γι’ αυτόν ώστε να αναθρέψει ολοκληρωμένους ενήλικες.
