Δημήτρης Καβατζικλής
Τον περασμένο Φεβρουάριο, ο Mark Byrd, η σύζυγός του και η μικρή τους κόρη νόσησαν με COVID-19. Και οι τρεις έχασαν την αίσθηση της όσφρησης, ένα από τα χαρακτηριστικά συμπτώματα του κορωνοϊού. Ψάχνοντας για απαντήσεις, ο Byrd έψαξε στο διαδίκτυο και ανακάλυψε ότι δεν ήταν ο μόνος. Υπήρχαν χιλιάδες άτομα σε ομάδες του Facebook που είχαν αναρρώσει από τον ιό αλλά εξακολουθούσαν να έχουν παραμορφωμένη όσφρηση, μια κατάσταση, που όπως έμαθε, ονομάζεται παροσμία, λέει το howstuffworks.
Τι είναι η παροσμία και πώς συνδέεται με τον COVID-19;
Η παροσμία είναι μια διαταραχή που χαρακτηρίζεται από μια αλλαγή στην αντίληψη των οσμών με αποτέλεσμα τις περισσότερες φορές οι μυρωδιές να είναι είναι δυσάρεστες. «Αυτή η περίεργη παραμόρφωση της οσμής παρατηρείται συχνά σε ανθρώπους που έχουν προσβληθεί από τον COVID-19 και έχασαν την αίσθηση της όσφρησης και της γεύσης, και παρόλο που ανέκαμψαν από τον ιό, δεν ανέκτησαν πλήρως την αίσθηση», λέει η Δρ. Jennifer Grayson καθηγήτρια ωτορινολαρυγγολογίας από το Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα. «Η παροσμία δεν είναι μακροχρόνιο σύμπτωμα του COVID, αλλά ένας περίπλοκος και δυνητικά μόνιμος παράγοντας του ιού», λέει.
Σχετίζεται στενά με την ψευδαίσθηση που έχουμε όταν μυρίζουμε κάτι που δεν υπάρχει, όπως π.χ καπνό χωρίς να καίγεται κάτι. Μπορεί επίσης να συνδεθεί με παραμορφωμένη αίσθηση της γεύσης που είναι γνωστή ως δυσγευσία. Η κατανάλωση τροφής γίνεται δύσκολη, καθώς τα περισσότερα πράγματα που ήταν ευχάριστα πριν προκαλούν ξαφνικά στους πάσχοντες τάση για εμετό.
Η παροσμία προκαλείται από πολλών ειδών ιούς – όχι μόνο από τον κορωνοϊό – και μπορεί επίσης να προκληθεί από τραύμα στο κεφάλι, όγκους του εγκεφάλου, νευρολογικές παθήσεις, φάρμακα, και από το κάπνισμα.
Δείτε το βίντεο
Πόσο κοινή είναι η παροσμία;
Σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, μεταξύ των ασθενών με COVID-19 που είχαν χάσει την ικανότητα να μυρίζουν, το 56% ανέφερε ότι εμφάνισε παροσμία κατά μέσο όρο 2,5 μήνες μετά την αρχική απώλεια της όσφρησης.
«Υπάρχουν τρεις τρόποι με τους οποίους ένας ιός μπορεί να προκαλέσει παροσμία», εξηγεί η Grayson. Ο ένας είναι από ρινική συμφόρηση, η οποία μπορεί να προκαλέσει πρήξιμο και να εμποδίσει τα σωματίδια οσμής να φτάσουν στα οσφρητικά νεύρα. Ο άλλος μπορεί να συμβεί όταν ο ιός τραυματίσει απολήξεις νεύρων ή τα υποστηρικτικά κύτταρα που τα περιβάλλουν. Ο τρίτος αφορά την πεποίθηση ότι τα ιικά σωματίδια του COVID-19 μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή και τραυματισμό στον οσφρητικό φλοιό, το τμήμα του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για την αναγνώριση της μυρωδιάς. «Αυτά τα κύτταρα θα πρέπει να αναγεννηθούν για να επανέλθει η μυρωδιά», λέει η Grayson.
Θεραπεία για την παροσμία που σχετίζεται με τον COVID – 19
Πολλά από τα δεδομένα σχετικά με την αποκατάσταση της όσφρησης περιλαμβάνουν παρεμβάσεις όπως ρινικές πλύσεις ή συμπληρώματα ωμέγα-3, αλλά το πιο αποτελεσματικό είναι η εξάσκηση της όσφρησης.
Μια διεθνής ομάδα εμπειρογνωμόνων δημοσίευσε μια μελέτη για τη θεραπεία της παροσμίας και επικεντρώνεται σε τέσσερα αρώματα, άνθη, φρούτα, πικάντικα και ρητινώδη, δηλαδή αρώματα όπως τριαντάφυλλο, λεμόνι, γαρίφαλο και ευκάλυπτο. Η εξάσκηση περιλαμβάνει την προσθήκη μερικών σταγόνων αιθέριων ελαίων που αντιπροσωπεύουν το καθένα από αυτά τα αρώματα σε ένα βαμβάκι, στη συνέχεια ο ασθενής πρέπει να το μυρίζει για 10 έως 20 δευτερόλεπτα. Ο ασθενής πρέπει να μυρίζει το κάθε άρωμα μερικές φορές πριν προχωρήσει στο επόμενο, κάνοντας διάλειμμα αρκετά λεπτά μεταξύ των αρωμάτων για να ξεκουραστεί η μύτη. «Είναι σημαντικό να το κάνεις κάθε μέρα και να μην απογοητεύεσαι αν δεν μπορείς να μυρίσεις στην αρχή. Μπορεί να χρειαστεί λίγος χρόνος», λέει η Grayson.
Είναι η παροσμία που σχετίζεται με τον COVID-19 μόνιμη;
«Είναι πολύ νωρίς για να πούμε αν η παροσμία που σχετίζεται με το COVID-19 είναι μόνιμη. Πριν από τον COVID, στο 85 – 90% των ανθρώπων η αίσθηση της οσμής επανερχόταν εντός του πρώτου έτους. Πλέον δεν γνωρίζουμε σε πόσο καιρό επανέρχεται», συνεχίζει η Grayson.
Ένα άλλο ενθαρρυντικό σημάδι είναι ότι ορισμένα μέλη της ομάδας Parosmia / Post COVID στο Facebook μιλούν για βελτίωση στην όσφρηση, ενώ άλλοι ανέφεραν ότι έχουν ανακάμψει πλήρως.
«Θα έλεγα στους ανθρώπους να μην αποθαρρύνονται», λέει. «Θα πρέπει να παρακολουθούν τις τελευταίες επιστημονικές μελέτες και να παραμένουν σε επαφή με το νοσοκομείο της περιοχής τους. Μαθαίνουμε συνεχώς καινούργια πράγματα.»
*ΑΚΟΥΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Podcast/Ρώτα με Ό,τι Θες: Ο Ηλίας Μόσιαλος απαντά για εμβόλια και μεταλλάξεις