Δημήτρης Καβατζικλής
Όταν ακούμε τη λέξη «βιγκανισμός», σκεφτόμαστε κυρίως τη διατροφή. Ο βιγκανισμός όμως αναφέρεται σε μια πολύ ευρύτερη έννοια. Αφορά έναν τρόπο ζωής που αποφεύγει την εκμετάλλευση και την κακομεταχείριση των ζώων, όχι μόνο για φαγητό αλλά και για ρούχα και προϊόντα ομορφιάς, αναφέρει το walterychina.
Οι εποχές που ο βιγκανισμός ήταν μια παράξενη ιδέα που διαβάζαμε μόνο σε περιοδικά έχουν περάσει. Η βίγκαν μόδα έχει γίνει τόσο δημοφιλής που το 2019 πραγματοποιήθηκε και το πρώτο Vegan Fashion Week, το οποίο επαναλήφθηκε το 2020 και το 2021.
Τι είναι όμως η Vegan μόδα;
Η Vegan Society είναι μια εκπαιδευτική φιλανθρωπική οργάνωση που παρέχει πληροφορίες για διάφορες πτυχές του βιγκανισμού. Η οργάνωση ορίζει τον βιγκανισμό ως «μια φιλοσοφία και τρόπο ζωής που επιδιώκει να αποκλείσει -όσο είναι δυνατό- όλες οι μορφές εκμετάλλευσης κατά των ζώων για τροφή, ένδυση ή οποιονδήποτε άλλο σκοπό και, κατ’ επέκταση, προωθεί την ανάπτυξη και χρήση εναλλακτικών λύσεων προς όφελος των ζώων, των ανθρώπων και του περιβάλλοντος». Ο ιστότοπος GreenLivingIdeas δίνει έναν πιο απλό ορισμό της βίγκαν μόδας: «βίγκαν ρούχο είναι κάθε ρούχο που κατασκευάζεται χωρίς ζωικά προϊόντα».
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η έννοια της βίγκαν μόδας υποδηλώνει μια ευρεία γκάμα προϊόντων. Στο ένα άκρο του φάσματος βρίσκονται προϊόντα κατασκευασμένα από αμιγώς συνθετικά υλικά και στην άλλη προϊόντα από φυσικά φυτικά υλικά.
Η σχέση της βίγκαν μόδας με τη βιώσιμη μόδα
Για πολλούς ανθρώπους, η βίγκαν και η βιώσιμη μόδα είναι έννοιες ταυτόσημες. Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει. Η βίγκαν μόδα δεν χρησιμοποιεί ζωικά προϊόντα, επομένως δεν περιλαμβάνει τη χρήση γούνας, δέρματος, μεταξιού, μαλλιού ή άλλων ζωικών ινών. Από την άλλη πλευρά, ο πρωταρχικός στόχος της βιώσιμης μόδας είναι η μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των ρούχων. Σύμφωνα με το Vegan Fashion Week, η βιώσιμη μόδα περιλαμβάνει «τη χρήση ινών που έχουν ανακυκλωθεί και τη δημιουργία του μικρότερου δυνατού αποτυπώματος άνθρακα». Ως εκ τούτου, η βιώσιμη μόδα χρησιμοποιεί και ζωικά προϊόντα.
Τι είναι η Cruelty-Free μόδα;
Εκτός από τη βιώσιμη και τη βίγκαν μόδα, υπάρχει και η ιδέα της cruelty-free μόδας. Ο Guardian γράφει: «Ο όρος Cruelty-free αναφέρεται στην καλή διαβίωση των ζώων και στο αν κάποια ζώα τραυματίστηκαν κατά την παραγωγή ενός ενδύματος» και προσθέτει ότι ενώ το cruelty-free στη μόδα υποδηλώνει ότι το προϊόν δεν περιέχει ζωικά υποπροϊόντα, για τα προϊόντα ομορφιάς, σημαίνει ότι τα προϊόντα δεν δοκιμάστηκαν σε ζώα.
Η διαδικτυακή υπηρεσία HappyCow, εξηγεί: «Επειδή τα ζώα είναι όντα με συναισθήματα έχουν κι αυτά το δικαίωμα να ζουν ελεύθερα τη ζωή τους». Η cruelty-free μόδα μοιάζει με τη βίγκαν μόδα στο ότι και οι δύο δίνουν έμφαση στη δημιουργία ρούχων που δεν συνεπάγεται χρήση πρώτων υλών που προέρχονται από ζώα.
Εναλλακτικές λύσεις
Για αιώνες βασιζόμαστε στην εκμετάλλευση των ζώων για την παραγωγή μόδας – σε βαθμό που μας φαίνεται αδύνατο να σκεφτούμε ότι υπάρχουν ρούχα και αξεσουάρ που δεν φτιάχνονται από ζώα. Ωστόσο, η βιομηχανία της βίγκαν μόδας βρήκε εναλλακτικά υλικά κατασκευασμένα από υλικά όπως φύκια, ξύλο, ίνες οξιάς, κάνναβη, σπόρους σόγιας και ίνες καρύδας. Μία από τις πιο συνηθισμένες πρώτες ύλες της βίγκαν μόδας είναι το δέρμα PU (πολυουρεθάνη), γνωστό και ως ψεύτικο ή συνθετικό δέρμα.
Τι είναι το δέρμα πολυουρεθάνης;
Το δέρμα πολυουρεθάνης είναι ένα υλικό κατασκευασμένο από συνθετικά υλικά που μιμείται το δέρμα ζώων. Στο παρελθόν κατασκευαζόταν κυρίως από συνθετικά υλικά. Με την πρόοδο της τεχνολογίας όμως, το ψεύτικο δέρμα έγινε βίγκαν, καθώς αποτελείται από πιο φυσικά και βιολογικά συστατικά. Το περιοδικό μόδας, ομορφιάς και lifestyle, The VOU, αναφέρει διάφορα υλικά που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή βίγκαν δέρματος, όπως φρούτα, μανιτάρια, κάκτους, φύκια, φλούδες μήλου και πορτοκαλιού, φύλλα ανανά, φελλό, πανί, ακόμη και χαρτί.
Τα πλεονεκτήματα του δέρματος πολυουρεθάνης
Το δέρμα πολυουρεθάνης έχει γίνει εξαιρετικά δημοφιλές λόγω των πολλών πλεονεκτημάτων του:
-Είναι μια πολύ φθηνότερη εναλλακτική λύση από το γνήσιο δέρμα
-Είναι εύκολο να καθαριστεί και να συντηρηθεί.
-Χρησιμοποιεί λιγότερους πόρους και χημικά στη διαδικασία κατασκευής.
-Είναι φιλικό προς τα ζώα
-Δεν απαιτεί καθαρισμό γης για την εκτροφή ζώων.
Βοηθάει το ψεύτικο δέρμα το περιβάλλον;
Η απάντηση είναι περίπλοκη. «Όταν πρόκειται για τη βιωσιμότητα και τη βιομηχανία της μόδας, να θυμάστε ότι υπάρχουν πολλές συντεταγμένες. Πριν ξοδέψετε τα χρήματά σας σκεφτείτε τις προσωπικές σας αξίες και την ηθική σας», γράφει το TheGoodTrade. Τα ρούχα που φτιάχνονται αποκλειστικά από συνθετικά υλικά είναι λιγότερο φιλικά προς το περιβάλλον σε σύγκριση με αυτά που φτιάχνονται από φυσικές πρώτες ύλες. Επομένως, το βίγκαν δέρμα θεωρείται το πιο φιλικό προς το περιβάλλον σε σύγκριση με άλλα είδη δέρματος.
Βίγκαν brands και influencers
To Wired παραθέτει μερικές από τις πιο δημοφιλείς μάρκες που προωθούν τη βίγκαν μόδα:
-Lefrik: Πουλάει σακούλες από ανακυκλωμένο πλαστικό.
-Matt & Nat: Καναδός κατασκευαστής τσαντών, ζωνών και υποδημάτων από ανακυκλωμένη ρητίνη.
-Kula: Πουλάει θήκες για φορητούς υπολογιστές κατασκευασμένες από χαρτί.
-Finisterre: Παρόλο που η εταιρεία δεν είναι 100% βίγκαν, διαθέτει πολλά βίγκαν προϊόντα.
-SAYE: Βίγκαν sneakers.
Πολλοί influencers υποστηρίζουν επίσης τη βίγκαν μόδα. Μερικοί από τους πιο διάσημους influencers στο κίνημα της βίγκαν μόδας, είναι ο David Yeung, συνιδρυτής της Green Monday, η Jodi Monelle, ιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλος του LIVEKINDLY και ο Klaus Mitchell, You Tuber και ιδρυτής του Plant Based News.
Δείτε τη μόδα ολιστικά
Είτε αποφασίσετε να αγοράσετε για βίγκαν, βιώσιμη ή μόδα που χρησιμοποιεί ζωικά προϊόντα, η ιδέα είναι να το κάνετε με υπευθυνότητα. Για παράδειγμα, το BBCEarth, προτείνει τη χρήση της μόδας υπεύθυνα καταναλώνοντας λιγότερο και κάνοντας ανακύκλωση. Ένας άλλος τρόπος για να διασφαλίσετε τον ρόλο σας στην προστασία του περιβάλλοντος είναι να αναζητάτε πάντα ποιοτικά ρούχα που διαρκούν περισσότερο.