Βάνα Κράβαρη
Τον Μάιο του 2023, η Jemima Kirke δημοσίευσε μια φωτογραφία της στο Instagram. Ανάμεσα στα σχόλια, μερικά ήταν μονολεκτικά, λιτά και σαφή: «Ozempic». Την ίδια περίοδο, η Ηλιάνα Παπαγεωργίου, δεχόταν μια σειρά από σχόλια που «ανησυχούσαν» ότι είναι «υπερβολικά αδύνατη», μάλλον «ανορεξική».
«Αν ήξεραν οι καριόληδες. Μακάρι να ήταν το γαμημένο Ozempic. Πώς μπορείτε να βγάζετε τόσο συγκεκριμένα συμπεράσματα και απόψεις για έναν άνθρωπο μέσα από τα κιλά του;», είχε απαντήσει η Kirke. Αλήθεια, πώς μπορούμε; Βασικά, πολύ εύκολα. Ουρλιάζοντας «Ozempic» κάθε φορά που ένα δημόσιο πρόσωπο εμφανίζεται κάπως πιο αδύνατο. Είναι τόσο συχνό φαινόμενο όλοι οι σελέμπριτις να χάνουν κιλά ως διά μαγείας, μέσα σε μικρά διαστήματα, που η απώλεια βάρους έχει μετατραπεί σε meme και ιντερνετικό αστείο. Αρκετά διάσημα πρόσωπα, από τη Mindy Kaling και τον Jonah Hill ως τη Lana Del Ray διαβάζουν φανς και ακόλουθους κάτω από τα ποστ τους να είναι κάτι παραπάνω από σίγουροι πως η εικόνα τους άλλαξε (και το νούμερο του παντελονιού τους) χάρη στο Ozempic.
Μπορεί να έχουν αλλάξει οι λεπτομέρειες του όλου concept, αλλά η πρόθεση είναι η ίδια. Αυτή η παλιά, μικροπρεπής τάση που έχουν οι άνθρωποι από πάντα: να μαθαίνουν γιατί το σώμα κάποιους έχει αλλάξει και να δηλώνουν, σίγουροι, πως ήδη ξέρουν γιατί. Παλιά ήταν «ανορεξία» η απάντηση στην απώλεια βάρους κάποιου. Σήμερα είναι το Ozempic. Άλλες φορές είναι χειρουργική επέμβαση για απώλεια βάρους, ενώ έχουμε ακούσει και για «ύποπτα συμπτώματα» (έχει γραφτεί για την Adele). Τέλος πάντων, σήμερα όλοι το λένε «skinny shot».
Πολλές από αυτές τις εικασίες παραπέμπουν σε τάμπλοιντ και κραυγαλέους hate bait τίτλους. Δεν είναι καινούργιο – κάθε άλλο, όμως τώρα μόλις αρχίζουν οι άνθρωποι να αναρωτιούνται αν όπως και να έχει, όποια και αν είναι τα νέα εργαλεία για να χώσουμε τις μύτες μας στις προσωπικές επιλογές κάποιου, δεν παύει να πρόκειται για μια άλλη όψη του body shaming. Λιγότερο cancel-able, μα εξίσου προβληματική.
JavaScript is not available.
No Description
«Πολύ περίεργο που το “μη μιλάτε για τα σώματα των γυναικών!” έχει μετατραπεί σε “εμείς ως κουλτούρα πρέπει να αγνοούμε και να μιλάμε για τις διατροφικές διαταραχές, προσποιούμενοι πως ουσιαστικά δεν υπάρχουν», έγραψε στο X/Twitter η Avery Edison, ως απάντηση σε μια ανάρτηση που υπονοούσε ότι η Kiernan Shipka έχει διατροφική διαταραχή. «Δεν νομίζω ότι είναι αντιφεμινιστικό να λες “προσοχή, αυτή η γυναίκα δεν είναι καλά και δεν πρέπει να στοχεύεις να της μοιάσεις”».
Η Edison δεν είναι η μόνη. Η δημοσιογράφος Moya Lothian-McLean μοιράστηκε παρόμοια συναισθήματα, γράφοντας στο Twitter: «Ζούμε σε μια διεστραμμένη κουλτούρα, όπου οι διάσημες γυναίκες φαίνονται βίαια αδύνατες και άρρωστες, αλλά είναι “αγενές” το να το σημειώνουμε». Ποιοι είναι, λοιπόν, οι κανόνες όσον αφορά το τι μπορούμε να λέμε για τα σώματα; Υπάρχει χώρος για εκφράσεις γνήσιας ανησυχίας όταν δημόσια πρόσωπα, ιδίως γυναίκες, εμφανίζονται εξαιρετικές αδύνατες και μη υγιείς; Είναι χειρότερο να σιωπούμε αι να επιτρέπουμε να συνεχίζουν αυτά τα σώματα να εμπνέουν νέες γυναίκες που αναζητούν πρότυπα και beauty standards;
«Δέχομαι ότι το να επισημαίνουμε ότι μια διασημότητα φαίνεται να έχει μια διατροφική διαταραχή μπορεί να μοιάζει με επίθεση σε ανθρώπους που μοιράζονται αυτή τη διαταραχή ή έχουν αυτόν τον τύπο σώματος για κάποιον άλλο λόγο. Αλλά δεν είναι», διευκρινίζει η Edison μιλώντας στο Dazed. «Όταν λέω “μοιάζει έτσι επειδή έχει μια τρομερή ασθένεια” δεν προσπαθώ να βλάψω κανέναν (συμπεριλαμβανομένης της διασημότητας, που είναι εξαιρετικά απίθανο να δει ποτέ το σχόλιό μου). Προσπαθώ να αποτρέψω την κανονικοποίηση αυτής της ασθένειας».
kira 👾 on X (formerly Twitter): “you guys learned NOTHING from the chadwick boseman pic.twitter.com/ReXmV1UYRw / X”
you guys learned NOTHING from the chadwick boseman pic.twitter.com/ReXmV1UYRw
Αν και σίγουρα δεν πρόκειται για έναν ευγενή στόχο, είναι η επισήμανση μιας πιθανής διατροφικής διαταραχής στον δημόσιο ιντερνετικό χώρο ο καλύτερος τρόπος να αποτραπεί η κανονικοποίησή της; H Emma Specter, συγγραφέας του επερχόμενου βιβλίου More, Please: On Food, Fat, Bingeing, Longing, and the Lust for «Enough», λέει όχι. Μπορεί να αντιλαμβάνεται «την απογοήτευση που προκαλεί το γεγονός ότι βλέπεις τις λεπτότατες σελέμπριτις να παρουσιάζονται ως πρότυπα για το πώς υποτίθεται ότι πρέπει να είναι οι γυναίκες», δεν πιστεύει ότι το να επιστήσει κανείς την προσοχή στο σώμα κάποιου, θετικά ή αρνητικά, θα οδηγήσει σε θεραπεία για οποιονδήποτε εμπλεκόμενο.
«Αυτό είναι ένα συστημικό πρόβλημα, όχι ατομικό, και το να κάνουμε call out ανθρώπους που είναι πολύ αδύνατοι ή που παλεύουν με διατροφικές διαταραχές μοιάζει για εμένα με τον ορισμό του Not It – μιλώντας ως ένα χοντρό άτομο που έχω συχνά δει το σώμα μου να μετατρέπεται σε τροφή για ανθρώπους που δεν ενδιαφέρονται πραγματικά για εμένα ή την ευημερία μου», λέει η Specter, η οποία έχει γράψει εκτενώς για το Ozempic και το δικό της σώμα. «Όπως μου είπε κάποτε ο ψυχολόγος μου, “η ντροπή σπάνια είανι παραγωγική”».
Όλη αυτή η τάση να κάνουμε κριτική δια του «ενδιαφέροντος», μπορεί να έχει και το εντελώς αντίθετο αποτέλεσμα. «Αν κάποιος έχει [διατροφική διαταραχή], αυτού του είδους τα σχόλια τρολ-ανησυχίας μπορούν στην πραγματικότητα να ενισχύσουν τη συμπεριφορά. Είχα κάποτε διατροφική διαταραχή, έτσι το ξέρω», λέει η Amber Nelson, copywriter από την Ουάσινγκτον.
Αυτή η εμμονή με τα σώματα και τα κιλά μοιάζει αναπόφευκτη σε μια κουλτούρα που δίνει μεγαλύτερη αξία στην εμφάνιση παρά σε οτιδήποτε άλλο. Έχουμε πιστέψει ότι το body image είναι υψίστης σημασίας, οπότε κρίνουμε συνεχώς το δικό μας σώμα και τα σώματα των άλλων. Η παρόρμηση να κρίνουμε σελέμπριτις είναι κατανοητή: όταν έχεις περάσει όλη σου τη ζωή κάτω από τον «ζυγό» μιας κουλτούρας που έχει εμμονή με πρότυπα ομορφιάς που μοιάζουν αδύνατο να επιτευχθούν, μόνο απίθανο δεν είναι να θυμώσεις που διάσημοι άνθρωποι συμπεριφέρονται σαν να τα φτάνουν και να τα ορίζουν χωρίς τις θυσίες ή τη ζημιά που πιθανώς χρειάστηκε να υπομείνεις εσύ.
Ωστόσο, ενώ μπορεί να είναι κατανοητό, τίποτα από αυτά δεν είναι τελικά χρήσιμο. Η μετατροπή των σωμάτων των ανθρώπων ή των αλλαγών στο σώμα τους σε comment sections, δεν αλλάζει στην ουσία κάτι. Ούτε πεποιθήσεις, ούτε μυαλά, ούτε καρδιές. Το μόνο που κάνει είναι να διαιωνίζει μια κουλτούρα επιτήρησης και κριτικής, η οποία έχει προκαλέσει εξαρχής σε τόσους πολλούς ανθρώπου προβλήματα που σχετίζονται με το body images.
Γενικώς ας μείνουμε σε μια απλή λύση: δεν μιλάμε δημοσίως για το σώμα κανενός ποτέ. Ανησυχούμε (εντός και εκτός εισαγωγικών) για τους εαυτούς μας.
