Το παιδί μέσα του – Ο Πάνος Τσώνης παρουσιάζει τα έργα του

Μας λέει ο Πάνος Τσώνης για το Coming of Age:

Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, από 3 χρονών, ζωγραφίζω.

Στα πρώτα χρόνια μου στη σχολή με ενδιέφερε κυρίως να ασχοληθώ με τη ζωγραφική και τα σκίτσα αλλά και το να φτιάχνω βίντεο μικρής διάρκειας, καθώς οι κύριες επιρροές μου ήταν τα υπερηρωικά κομιξ και οι κινηματογραφικές ταινίες του Kubrick, του Ridley Scott, του Michael Mann, του Scorsese και άλλων.

Η δουλειά μου βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό σε όνειρα και αναμνήσεις από τα παιδικά μου χρόνια. Στην εξέλιξη της ζωγραφικής μου συνέβαλε μια σπουδή που έκανα επάνω στα έργα του Jean-Michele Basquiat μετά από προτροπή του καθηγητή μου, γιατί έως τότε δεν είχα επιχειρήσει να ζωγραφίσω κάτι που να μην είναι ρεαλιστικό. Η επόμενη επιρροή μου, η σειρά έργων της Cindy Sherman Untitled Film Stills, συνδύαζε την αγάπη μου για τον κινηματογράφο αλλά και την μεταμφίεση.

Στα παιδικά μου χρόνια μου άρεσε να μεταμφιέζομαι Batman, κλόουν, Spider-man, Power Ranger και με γοήτευε γενικά η μάσκα. Έφτιαξα μια σειρά από σκηνοθετημένες φωτογραφίες, στις οποίες εμφανιζόμουν εγώ μεταμφιεσμένος σε Don Corleone, Walter White, Jimmy Conway και άλλους αγαπημένους κινηματογραφικούς ήρωες της ενήλικης ζωής μου.

Ύστερα πέρασα μια καταθλιπτική περίοδο και δεν ασχολήθηκα καθόλου με την τέχνη για μεγάλο χρονικό διάστημα. Έφταιγε ίσως μια εμμονή που είχα με την παιδική μου ηλικία, καθώς στο μυαλό μου αυτά ήταν τα καλύτερα χρόνια της ζωής μου και σαν άτομο δεν είχα υποστεί τις ψυχολογικές φθορές όπως ο κάθε άνθρωπος όσο μεγαλώνει.

Στο να ξεπεράσω αυτή τη φάση βοήθησε το ότι ανέσυρα κάποιες παλιές φωτογραφίες slides που με είχε τραβήξει ο πατέρας μου στις αρχές του ‘90 και είχα να τις δω σχεδόν μια δεκαετία. Με το που άνοιξα τον προβολέα, πέρα από το συναίσθημα της νοσταλγίας για τα χρόνια που δεν επιστρέφουν, για πρώτη φορά ίσως ένιωσα χαρά για το γεγονός ότι ήμουν τυχερός που τα έζησα όσο διήρκεσαν.

Προς έκπληξή μου παρ’ όλο που οι φωτογραφίες απεικονίζουν εμένα σε πολύ μικρές ηλικίες, φαίνονται τα στοιχεία που συνθέτουν τον μετέπειτα χαρακτήρα μου, όπως οι μεταμφιέσεις, οι πρώτες μου ζωγραφιές πάνω στον τοίχο του δωματίου μου – που μάλλον εξηγούν το λόγο που μου αρέσει ο Basquiat-, οι μάσκες, η γειτονιά μου στην Άνω Γλυφάδα και το σπίτι που μεγάλωσα και μένω ακόμα. Ένιωσα την ανάγκη να ασχοληθώ με την παιδική μου ηλικία στην επόμενη ενότητα της δουλειάς μου, συνειδητοποιώντας ότι η ανάλυση και η όλη διαδικασία προκειμένου να δημιουργήσω ένα έργο λειτουργούσε σαν ψυχοθεραπεία για τον κάθε προβληματισμό μου. Δημιούργησα ζωγραφικά έργα διαστάσεων 1×1,5m που απεικονίζουν κάποιες από τις παλιές φωτογραφίες, στις οποίες εμφανίζομαι εγώ με τις αμφιέσεις των παιδικών μου ηρώων, εμπνευσμένος από τη ζωγραφική του David Hockney.

Εφαρμόζω στη ζωγραφική μου μια σχετικά απόμακρη και αντικειμενική οπτική αντίληψη (πράγμα ίδιον της φωτογραφίας), ενώ ταυτοχρόνως συλλαμβάνω και απομονώνω μια λεπτομέρεια του χώρου την οποία τοποθετώ πάνω στην επιφάνεια του καμβά. Ο κήπος του σπιτιού μου είναι ένα σημείο που μου προκαλεί έντονες αναμνήσεις, πιθανόν λόγω της μυρωδιάς από τις τρεις λεμονιές, καθώς καμία άλλη αίσθηση δεν μπορεί να ανακαλέσει αναμνήσεις και συναισθήματα τόσο έντονα όσο η όσφρηση.

Εκεί χρησιμοποιώ τον προτζέκτορα για να προβάλω τα ίδια παλιά slides πάνω στην παλιά μας αποθήκη, στα δέντρα ή σε άλλα σημεία του σπιτιού, μαζί με παλιά παρατημένα παιχνίδια, άλλα αντικείμενα, τον μεταμφιεσμένο εαυτό μου, και δημιουργώ μια σειρά απο φωτογραφικές σκηνοθετημένες νυχτερινές λήψεις, για να δημιουργήσω μια ονειρική ατμόσφαιρα, που εκφράζει τη νοσταλγία του ενήλικου εαυτού μου και το δέος ή τον φόβο του παιδιού που ανακαλύπτει τον κόσμο.

Το πρώτο βίντεο μικρού μήκους που έφτιαξα δείχνει ένα από τα πρώτα μου παιχνίδια, το κουνιστό αλογάκι, σε μια αναπαράσταση μιας ανάμνησης τόσο παλιάς που δεν είναι ξεκάθαρο αν πρόκειται και για όνειρο. Το δεύτερο βίντεο είναι μια ιστορία μυθοπλασίας, που συνδέει τους παιδικούς με τους σύγχρονους ήρωές μου, τον ευατό μου σε αντιπαράθεση με μια προβολή του, μια κατάσταση απραξίας και το πώς μπορεί να συμβάλλει η τέχνη σαν διέξοδος από αυτήν. Οι συνθέσεις του Βαγγέλη Παπαθανασίου και ο μινιμαλισμός στην μουσική του Philip Glass με ενέπνευσαν να γράψω και να ηχογραφήσω την μουσική επένδυση κάθε προβολής, πράγμα που ολοκλήρωσε την συνολική αισθητική που ήθελα να μεταφέρει.