Δημήτρης Καβατζικλής
Η εμπλοκή του Bill Gates σε ένα πείραμα γεωμηχανικής που στοχεύει στην επιβράδυνση της κλιματική κατάρρευσης προκάλεσε ισχυρισμούς που επικεντρώθηκαν στην ιδέα ότι «θέλει να μπλοκάρει τον ήλιο», λέει ο Independent.
Επιστήμονες του Χάρβαρντ εργάζονται σε ένα πρότζεκτ με την ονομασία “Stratospheric Controlled Perturbation Experiment” – ή SCoPEx – στο οποίο ο ιδρυτής της Microsoft έχει συνεισφέρει χρηματικά μέσω ερευνητικών επιχορηγήσεων.
Το έργο έχει στόχο να εξετάσει την αμφιλεγόμενη θεωρία της διαχείρισης της ηλιακής ακτινοβολίας, μια μορφή γεωμηχανικής που θέλει τα αερολύματα να ψεκάζονται στην ατμόσφαιρα ώστε να αντανακλούν ορισμένες από τις ακτίνες του ήλιου σε μια προσπάθεια να επιβραδυνθεί η υπερθέρμανση του πλανήτη.
Σύμφωνα με μια έκθεση του Reuters, οι ερευνητές, με τη βοήθεια του διαστημικού κέντρου της Σουηδίας, σχεδιάζουν δοκιμές του SCoPEx τον Ιούνιο, με σκοπό να στείλουν ένα μπαλόνι βάρους 2 κιλών που θα περιέχει σωματίδια σε μορφή σκόνης στην στρατόσφαιρα, σε ύψος 20 χιλιομέτρων, για να μελετήσουν τις πραγματικές επιπτώσεις της απελευθέρωσής τους στην ατμόσφαιρα.
Στη δοκιμή του Ιουνίου δεν θα απελευθερωθεί κανένα σωματίδιο, καθώς το πρότζεκτ αναμένει έγκριση από μια συμβουλευτική επιτροπή του Χάρβαρντ. Αλλά ένας επιστήμονας του Χάρβαρντ που συμμετείχε στην επιχείρηση είπε στο Reuters ότι ένα πείραμα με την απελευθέρωση σωματιδίων θα μπορούσε να ακολουθήσει το φθινόπωρο του 2021 ή την άνοιξη του 2022.
Παρόλη τη διαμάχη γύρω από την έρευνα, η είδηση δημοσιεύθηκε σε διάφορα μέσα, όπως στη MailOnline, η οποία ισχυρίστηκε ότι το τεστ έχει τεθεί σε αναμονή «εν μέσω φόβων ότι θα μπορούσε να προκαλέσει μια καταστροφική σειρά αλυσιδωτών αντιδράσεων με τη μορφή ξηρασιών και τυφώνων που θα προκαλούσαν το θάνατο εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο».
Όπως αναφέρει το Snopes, οι φόβοι για τις πιθανές παρενέργειες της γεωμηχανικής είναι βάσιμοι, αλλά κανένας επιστήμονας δεν υποστηρίζει ότι η απελευθέρωση μιας τέτοιας ποσότητας σωματιδίων θα προκαλούσε τόσο μεγάλη καταστροφή.
Ωστόσο το πρότζεκτ έδωσε τροφή στους συνωμοσιολόγους. Το ενδιαφέρον του δισεκατομμυριούχου φιλάνθρωπου για τα εμβόλια τον έχει κάνει στόχο πολλών θεωριών συνωμοσίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού, με κάποιες από αυτές να ισχυρίζονται ότι ο Covid-19 είναι μέρος μιας γενοκτονίας της ανθρωπότητας που έχουν σχεδιάσει οι παγκόσμιες ελίτ.
Bill Gates ‘blocking out the sun’ is not even a new bad headline. But this time he is doing it during a pandemic to block out our source of vitamin D, so that we are dependent on…..vaccines. Or something. pic.twitter.com/2uPlsfEfU3
— Renee DiResta (@noUpside) December 30, 2020
«Ο Bill Gates μπλοκάρει τον ήλιο δεν είναι καν κακός τίτλος. Αλλά αυτή τη φορά το κάνει κατά τη διάρκεια μιας πανδημίας για να αποκλείσει την πηγή βιταμίνης D, ώστε να εξαρτηθούμε από τα εμβόλια. Ή κάτι τέτοιο»
Η κίνηση αυτή ωστόσο είναι αρκετά αμφιλεγόμενη και χωρίς τις συνωμοσίες. Αφενός, οι επικριτές της γεωμηχανικής φοβούνται ότι αυτού του είδους οι δράσεις αποσπούν την προσοχή από την ανάγκη μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και θα μπορούσαν να γίνουν ένα κάπως εθιστικό εργαλείο που θα κάλυπτε τα προβλήματα της κλιματικής αλλαγής χωρίς να την αντιμετωπίζει ουσιαστικά.
Επιπλέον, υποστηρίζεται ότι τα συστήματα γεωμηχανικής θα μπορούσαν να έχουν απρόβλεπτες συνέπειες, αλλάζοντας τις καιρικές συνθήκες που προκαλούν ξηρασίες και τυφώνες, με τις επιπτώσεις να γίνονται αισθητές σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Υπάρχουν επίσης σοβαρά ερωτήματα σχετικά με το πώς θα ρυθμίζεται η ηλιακή γεωμηχανική, εν μέσω ανησυχιών ότι μεμονωμένες ομάδες ή έθνη θα μπορούσαν να ξεκινήσουν μονομερείς προσπάθειες τροποποίησης της ατμόσφαιρας.
Ενώ οι επικριτές του SCoPEx ζητούν ένα παγκόσμιο μορατόριουμ στη γεωμηχανική σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τη βιοποικιλότητα, αυτό επιτρέπει εξαιρέσεις για μελέτες επιστημονικής έρευνας μικρής κλίμακας.
Όσοι συμμετέχουν στην έρευνα του Χάρβαρντ δεν πιστεύουν ότι πρέπει να ζητήσουν ειδική έγκριση από την κυβέρνηση της Σουηδίας, όπου θα ξεκινήσουν οι δοκιμές. Ωστόσο, περιμένουν ακόμη την απόφαση του Χάρβαρντ.
«Δεν υπάρχει αξία σε αυτό το τεστ εκτός από το να ενεργοποιηθεί το επόμενο βήμα. Δεν μπορείς να δοκιμάσεις τη σκανδάλη μιας βόμβας και να πεις «δεν θα κάνει κάνει κακό», λέει ο Nicklas Hällström, διευθυντής της σουηδικής οικολογικής ομάδας What Next?
Ωστόσο, ο καθηγητής του Χάρβαρντ David Keith που συμμετείχε στην έρευνα, δήλωσε στο Reuters ότι ενώ «υπάρχουν πάρα πολλές πραγματικές ανησυχίες σχετικά με τους κινδύνους της ηλιακής γεωμηχανικής, η κατανόησή τους απαιτεί μια σειρά πειραμάτων».
Ενώ ο Gates έχει μιλήσει και στο παρελθόν για το θέμα. «Αν ξεκινήσεις με αυτό, είναι σαν να τρως υπερβολικά και πρόκειται να υποστείς καρδιακή προσβολή. Τι κάνεις τότε; Μπορεί να χρειαστείς χειρουργική επέμβαση καρδιάς ή κάτι τέτοιο», είπε σε ομιλία του στα TED το 2010.
Ολόκληρη η ομιλία του στο TED
«Υπάρχουν έρευνες σχετικά με αυτό που ονομάζεται γεωμηχανική, οι οποίες θα καθυστερούσαν την υπερθέρμανση δίνοντας μας προβάδισμα 20 ή 30 χρόνια. Τώρα, αυτό είναι απλώς μια ασφάλεια ζωής, που ελπίζουμε ότι δεν θα χρειαστεί να κάνουμε. Μερικοί λένε ότι δεν πρέπει καν να ασχοληθούμε με την ασφάλεια ζωής γιατί μπορεί να μας κάνει τεμπέληδες και να συνεχίσουμε να τρώμε επειδή γνωρίζουμε ότι η επέμβαση καρδιάς θα μας σώσει.
Δεν είμαι σίγουρος ότι είναι σοφό, δεδομένης της σημασίας του προβλήματος, αλλά υπάρχει τώρα η συζήτηση για τη γεωμηχανική και θα έπρεπε να την έχουμε υπόψη σε περίπτωση που τα πράγματα χειροτερέψουν, ή οι καινοτομίες στην πράσινη ενέργεια καθυστερήσουν αρκετά».
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΦΩΤΟΚΟΥΙΖ: Μπορείς να αναγνωρίσεις τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος;