Βάνα Κράβαρη
Πόσο πολύ θα πίστευες ότι γελάς μες στη μέρα αν έβλεπες τις online συνομιλίες σου από μια αντικειμενική απόσταση; Στην πραγματική ζωή, ο μέσος ενήλικας γελάει περίπου 15 φορές την ημέρα. Αλλά αν κανείς παρατηρήσει τις online συνομιλίες του, όσα γράφει στο Messenger και στο WhatsApp, ξεχνώντας εντελώς την πραγματική, τριών διαστάσεων ζωή, θα πίστευες πως δεν κάνουμε τίποτα άλλο οι άνθρωποι όλη τη μέρα από το να γελάμε. Το emoji που κλαίει από το γέλιο είναι εκείνο που χρησιμοποιείται περισσότερο από κάθε άλλο στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Ναι, στο ίντερνετ δίνεται η αίσθηση ότι γελάμε υστερικά και συνεχώς.
Σύμφωνα με άρθρο του The Conversation, οι καθηγητές Benjamin Nicki και Christopher Muller υπολόγισαν πως σε κάθε ψηφιακή συνομιλία, ο κάθε αποδέκτης έχει πιθανότητα 85% να απαντήσει με το emoji που γελάει μέχρι δακρύων σε κάθε σχόλιο το οποίο βρίσκει έστω και οριακά αστείο.
Διαβάζουμε στην El Pais πως έρευνα του Πανεπιστημίου Columbia μελέτησε 45.000 γραπτά μηνύματα από νεαρούς ενήλικες και βρήκε ότι το 14% εξ αυτών περιλαμβάνει την έκφραση LOL (laughing out loud).
Μελέτη του American Speech διαπίστωσε ότι η φράση αυτή χρησιμοποιείται πλέον για να δείξει ότι ο συνομιλητής παρακολουθεί. Δηλαδή, αντικαθιστά αυτή την χαρακτηριστική κίνηση που κάνουμε με το κεφάλι μας για να δηλώσουμε ότι προσέχουμε όσα λέει ο συνομιλητής μας.
Στον αναλογικό κόσμο, το γέλιο απελευθερώνει ενδορφίνες, μειώνει το άγχος και ενισχύει τους δεσμούς και τη σύνδεση μεταξύ των ανθρώπων. Όλα τα κλισέ τύπου “ωραίο το σεξ, αλλά έχεις γελάσει μέχρι να πονέσει η κοιλιά σου;”, ενέχουν ένα κομμάτι αλήθειας.
Ωστόσο, τώρα που οι συζητήσεις μας έχουν σε μεγάλο ποσοστό μεταφερθεί στον ψηφιακό κόσμο, τώρα που τα αστεία έχουν αντικατασταθεί από memes, δεν είναι καθόλου βέβαιο πως το ψηφιακό γέλιο έχει την ίδια επίδραση πάνω μας. Στο τέλος της μέρας, γελάμε όταν στέλνουμε το emoji που κλαίει μέχρι δακρύων; Το οποίο εν τω μεταξύ, η Gen Z έχει αντικαταστήσει με το emoji-νεκροκεφαλή;
Το γέλιο –μαζί με το κλάμα- είναι ένας από τους λιγοστούς ήχους που χρησιμοποιούμε για να επικοινωνήσουμε πριν καν μάθουμε να μιλάμε. Σε εξελικτικό επίπεδο, προϋπήρχε της γλώσσας.
Όλοι γελάμε διαφορετικά – και online
“Συνήθως υπάρχει ένα παρόμοιο μοτίβο, το οποίο αποτελείται από μια επανάληψη, αλλά διαφέρει σημαντικά ανάμεσα στις γλώσσες”, λέει στην El Pais η Lezandra Grundlingh, ειδικός λογοτεχνίας στο University of South Africa, που έχει μελετήσει την επίδραση του γραπτού γέλιου, μιλώντας για το πώς το γέλιο στον ψηφιακό κόσμο διαφέρει μεταξύ χωρών.
“Αυτή η επανάληψη μπορεί να αποτελείται από σύμφωνα και φωνήεντα (hahaha στα αγγλικά, jajaja στα ισπανικά, χαχαχα στα ελληνικά), μια επανάληψη μόνο από σύμφωνα (kkkkk στα πορτογαλικά, wwwww στα γιαπωνέζικα) ή από μια επανάληψη αριθμών (555 στα ταϊλανδέζικα ή 233 στα κινέζικα). Αυτές οι επαναλήψεις χρησιμοποιούνται για να μιμηθούν τον ήχο του γέλιου”.
Εκτός από την καταγωγή μας, ο τρόπος που γελάμε (ή παριστάνουμε ότι γελάμε online) μαρτυρά και την ηλικία μας. Σύμφωνα με τη Grundlingh, “όπως πολλά στοιχεία μιας γλώσσας, η χρήση των emojis, των αρχικισμών και των γραπτών μορφών του γέλιου εξελίσσεται συνεχώς”.
Πώς γελάει η Gen Z 💀
Ανάλυση 700 εκατομμυρίων σχολίων στο Reddit έδειξε πως το “LOL” αποτελούσε το 30% των γέλιων το 2009 αλλά είχε φτάσει στο 60% το 2019. Το LMAO («laughing my ass off») έχει επίσης αυξηθεί, αν και λιγότερο δραματικά, ενώ το παραδοσιακό hahaha έχει μειωθεί ελαφρά και πλέον χρησιμοποιείται στο 19% των περιπτώσεων όπου κάποιος θέλει να δείξει ότι γελά.
Τους τελευταίος μήνες, η Gen Z τρολάρει ανελέητα τη χρήση του emoji που κλαίει μέχρι δακρύων (όπως πολλά Millennial χούγια). Η γενιά αυτή προτιμά το emoji-νεκροκεφαλή, που μεταφράζεται σε “πέθανα από τα γέλια”.
“Η χρήση συγκεκριμένων μορφών επικοινωνίας σίγουρα συνδέεται με συγκεκριμένες ηλικιακές ομάδες. Αυτό υπογραμμίζει τον δεσμό ανάμεσα στην γλώσσα και την ταυτότητα. Οι άνθρωποι που συνεχίζουν να χρησιμοποιούν εκφράσεις που σήμερα θεωρούνται παλιομοδίτικες, το κάνουν γιατί είναι μέρος της γλωσσικής τους ταυτότητας”, σημειώνει η Grundlingh.
______
Με πληροφορίες από EL PAÍS