Δημήτρης Καβατζικλής
Στο παρελθόν, πολλά γερμανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρονταν στη Χαμάς ως μια ριζοσπαστική ισλαμική οργάνωση. Πιο πρόσφατα, ωστόσο, καθώς μαίνονται οι μάχες Ισραήλ-Γάζας, αναφέρονται στη Χαμάς ως ισλαμική τρομοκρατική ομάδα.
Η πλειοψηφία των δυτικών κυβερνήσεων, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών, την έχουν χαρακτηρίσει ως τρομοκρατική οργάνωση. Η Νορβηγία και η Ελβετία αποτελούν εξαιρέσεις, αφού και οι δύο χώρες έχουν υιοθετήσει μια αυστηρά ουδέτερη θέση και διατηρούν διπλωματικούς δεσμούς με τη Χαμάς, που κυβερνά τη Λωρίδα της Γάζας από το 2007, λέει η Deutsche Welle.
Μια σύντομη ιστορία της Χαμάς
Η Χαμάς ιδρύθηκε τη δεκαετία του 1980 ως αντίπαλο δέος στην Οργάνωση για την Απελευθέρωσης της Παλαιστίνης (PLO) του Yasser Arafat. Υπάρχουν ισχυρισμοί ότι η ισραηλινή κυβέρνηση βοήθησε στη χρηματοδότηση της Χαμάς για να δημιουργήσει ένα αντίβαρο στην PLO, αν και όλοι αρνούνται ότι το Ισραήλ έπαιξε κάποιο ρόλο στην ίδρυση της.
Σε αντίθεση με την PLO, η Χαμάς δεν αναγνωρίζει το δικαίωμα ύπαρξης του Ισραήλ. Το έμβλημά της απεικονίζει τον Θόλο του Βράχου της Ιερουσαλήμ και έναν χάρτη του Ισραήλ, της Γάζας και της Δυτικής Όχθης ως ενιαίο παλαιστινιακό κράτος.
Το 1993, στο πλαίσιο των Συμφωνιών του Όσλο, ο Yasser Arafat σύναψε ειρήνη με το Ισραήλ τερματίζοντας την πρώτη ιντιφάντα, η οποία ξεκίνησε το 1987. Η Χαμάς απέρριψε την ειρηνευτική διαδικασία και συνέχισε τις τρομοκρατικές της επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ.
Το 2006, η Χαμάς κέρδισε την απόλυτη πλειοψηφία στις εκλογές της Γάζας. Το 2007, σταθεροποίησε την θέση της στον παράκτιο θύλακα μέσω ενός βίαιου πραξικοπήματος. Έκτοτε, η Δυτική Όχθη ελέγχεται από το μετριοπαθές κόμμα Φατάχ υπό τον Mahmoud Abbas, ενώ η Γάζα παραμένει υπό τον έλεγχο της Χαμάς.
Η Χαμάς συνεχίζει τον πόλεμό εναντίον του Ισραήλ από τη Λωρίδα της Γάζας, υποστηρίζοντας ότι ενεργεί ως «αυτοάμυνα». Η οργάνωση συμμετείχε σε μάχες εναντίων των ενόπλων δυνάμεων του Ισραήλ το 2008/09, το 2012 και το 2014.
Ποια είναι η κατάσταση στη Λωρίδα της Γάζας;
Η Λωρίδα της Γάζας είναι μια από τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές στον κόσμο. Τα στενά ελεγχόμενα χερσαία σύνορα με το Ισραήλ και την Αίγυπτο, καθώς και τα θαλάσσια σύνορά της, κρατούν σε μεγάλο βαθμό την οικονομία της απομονωμένη. Μεγάλο μέρος του πληθυσμού ζει σε συνθήκες ακραίας φτώχειας και εξαρτάται από την ανθρωπιστική υποστήριξη από το εξωτερικό για την επιβίωση του.
Η Χαμάς εκτοξεύει συχνά πυραύλους προς το Ισραήλ από κατοικημένες περιοχές της Γάζας χρησιμοποιώντας ουσιαστικά τους πολίτες της Γάζας ως ανθρώπινες ασπίδες. Μέλη της σκάβουν κρυφά υπόγειες σήραγγες για να περάσουν κρυφά όπλα στη Γάζα, κυρίως από την Αίγυπτο. Η αιγυπτιακή κυβέρνηση, ωστόσο, προσπαθεί να ελαχιστοποιήσει τέτοιους είδους δραστηριότητες.
Ποιος υποστηρίζει τη Χαμάς;
Ο σημαντικότερος οικονομικός υποστηρικτής και σύμμαχος της Χαμάς είναι το Κατάρ. Ο εμίρης του Κατάρ Hamad bin Khalifa al-Thani ήταν ο πρώτος επίσημος ηγέτης που επισκέφθηκε την κυβέρνηση της Χαμάς το 2012. Μέχρι στιγμής, το εμιράτο έχει μεταφέρει 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ στη Χαμάς. Το Ισραήλ, εν τω μεταξύ, ελπίζει ότι το Κατάρ θα ενταχθεί στις Συμφωνίες Abraham που προωθούν οι ΗΠΑ και θα αναπτύξει διπλωματικές σχέσεις με αυτό, όπως έχουν ήδη κάνει πολλά αραβικά κράτη.
Η Χαμάς υποστηρίζεται επίσης από την Τουρκία. Σε συνομιλίες λίγο πριν από την εκτόξευση πυραύλων από τη Χαμάς εναντίον του Ισραήλ, ο Τούρκος πρόεδρος Recep Tayyip Erdogan εξέφρασε την υποστήριξη του στον ηγέτη της οργάνωσης, Ismail Haniyeh.
Η οργάνωση υποστηρίζεται επίσης από μια σειρά μη κρατικών πρωτοβουλιών και ιδρυμάτων, μερικά από τα οποία εδρεύουν στη Γερμανία. Σύμφωνα με την Der Spiegel, οι δωρεές στη Χαμάς από ομάδες με έδρα τη Γερμανία αυξάνονται συνεχώς.
Από που προμηθεύεται η Χαμάς τους πυραύλους της;
Τις τελευταίες ημέρες, ο αριθμός των πυραύλων που εκτοξεύτηκαν από τη Λωρίδα της Γάζας στο Ισραήλ έχει φτάσει σε επίπεδα άνευ προηγουμένου. Την Τρίτη, η Χαμάς δήλωσε ότι εκτόξευσε 130 ρουκέτες μέσα σε λίγα μόλις λεπτά σε μια προσπάθεια να κατακλύσει το σύστημα αεροπορικής άμυνας του Ισραήλ, γνωστό ως Iron Dome (σιδερένιος θόλος). Οι πύραυλοι του Iron Dome είναι πολύ πιο ευέλικτοι, προηγμένοι αλλά και πιο ακριβοί από τους πυραύλους της Χαμάς.
Για πολλά χρόνια, η Χαμάς χρησιμοποιούσε πυραύλους που εφοδιαζόταν από το Ιράν. Ο Fabian Hinz, ειδικός στην πυραυλική τεχνολογία της Μέσης Ανατολής, δήλωσε στο ZDF ότι διάφορες ομάδες με έδρα τη Γάζα έχουν αυξήσει τα αποθέματα τους. Ανέφερε ότι διαθέτουν πλέον χιλιάδες πυραύλους, γεγονός που επιβεβαίωσαν και τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης.
Την περασμένη εβδομάδα, η The Jerusalem Post ανέφερε Ισραηλινές πηγές που εκτιμούσαν ότι το οπλοστάσιο της Χαμάς είχε από 5.000 ως 6.000 πυραύλους. Η ομάδα Παλαιστινιακή Ισλαμική Τζιχάντ, με την οποία συνεργάζεται η Χαμάς, πιστεύεται ότι έχει στην κατοχή της 8.000 πυραύλους.
Ο Hinz είπε επίσης ότι οι ιρανικοί πύραυλοι μεταφέρθηκαν λαθραία στη Γάζα μέσω του Σουδάν και της Αιγύπτου. Ωστόσο, τέτοιου είδους δραστηριότητες έχουν μειωθεί μετά την εκδίωξη του Σουδανού δικτάτορα Omar al-Bashir το 2019. Πιστεύεται ότι με εξωτερική βοήθεια, η Χαμάς παράγει πλέον τους περισσότερους από τους πυραύλους της εντός της Λωρίδας της Γάζας.
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ