Δημήτρης Καβατζικλής
Η γλώσσα είναι οργανική. Οι ορισμοί, η χρήση και η ανταπόκρισή μας σε συγκεκριμένες λέξεις εξελίσσονται με την πάροδο του χρόνου, λέει το openculture.
Το βίντεο του λεξικογράφου Ilan Stavans για το TED-Ed με τίτλο «Ποιος αποφασίζει τι θα μπει στο λεξικό;» επαναφέρει τη συζήτηση στο 1604, όταν ο καθηγητής Robert Cawdrey συνέταξε το πρώτο λεξικό της αγγλικής γλώσσας «προς όφελος των κυρίων, των κυριών και του ανειδίκευτου λαού».
Αργότερα ακολούθησαν και άλλα αγγλικά λεξικά, επεκτείνοντας αυτού του Cawdrey που περιείχε μόλις 2.543 λέξεις. Οι συνάδελφοί του μοιράστηκαν τον στόχο του να εκπαιδεύσει τον απλό λαό και να τον βοηθήσει να επεκτείνει το λεξιλόγιο του.
Ο λεξιπλάστης Samuel Johnson, ο βασικός συγγραφέας του Λεξικού της Αγγλικής Γλώσσας του 1775, περιέγραψε την αποστολή του ως εξής: «για να σταθεροποιηθεί η προφορά της γλώσσας μας, ώστε να διατηρηθεί η καθαρότητά της, να επαληθευτεί η χρήση της και να επιμηκυνθεί η διάρκεια της.»
Για τον όρο λεξικογράφος, υπέβαλε τον εξής αυτοσαρκαστικό ορισμό: «Συγγραφέας λεξικών. Ακίνδυνος εργάτης που ασχολείται με τον εντοπισμό του πρωτότυπου και προσπαθεί να δώσει την λεπτομερή εξήγηση των λέξεων.»
Δείτε την παρουσίαση του Stavans για το TED-Ed
Ο Stavans θεωρεί την απόκτηση των δικαιωμάτων του έργου των αδελφών George και Charles Merriam για το αμερικανικό λεξικό της Αγγλικής γλώσσας του Noah Webster το 1828 ως την στιγμή της γέννησης της ιδέας του λεξικού.
Ο Webster, ξεκίνησε να συλλέγει και να καταγράφει αγγλικές λέξεις όπως χρησιμοποιούνταν στην καθημερινή ζωή. Οι Merriams συγκέντρωσαν μια ομάδα εμπειρογνωμόνων που συμπεριέλαβαν αργκό, τοπικές διαλέκτους και εκφράσεις της κοινότητας των μαύρων της Αμερικής.
Αλλά οι άνθρωποι, όπως η γλώσσα, εξελίσσονται. Στην εποχή μας, οι λεξικογράφοι ψάχνουν στο διαδίκτυο για νέες λέξεις, ακόμη και βωμολοχίες. Αν μια λέξη κριθεί ότι είναι ευρέως διαδεδομένη, μπαίνει στο λεξικό όσο προσβλητική κι αν είναι.
Ο Stavans ολοκληρώνει την ομιλία του, εφιστώντας μας την προσοχή στην παράδοση του λεξικού Merriam-Webster να ανακοινώνει τη «Λέξη της Χρονιάς», που αποφασίζεται μετά από στατιστική ανάλυση των λέξεων που είχαν τις περισσότερες αναζητήσεις.
Για το 2019 πρώτη ήταν η non-binary αντωνυμία «they» και δεύτερη το «impeach».
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ