Δημήτρης Καβατζικλής
Εδώ και 26 χρόνια, ο Αλεξάντερ Λουκασένκο είναι ο ηγέτης της χώρας και ενώ πραγματοποιούνται εκλογές αυτές δεν είναι ούτε ελεύθερες, ούτε δίκαιες. Οι πολιτικοί του αντίπαλοι συλλαμβάνονται και φυλακίζονται, ενώ τα ΜΜΕ δεν είναι ελεύθερα. Παρόλα αυτά, μόνο τώρα άρχισε να αντιδράει ο λαός.
Τώρα ο αυταρχικός ηγέτης της Λευκορωσίας -υποστηριζόμενος απ’ το μεγαλύτερο Κομμουνιστικό Κόμμα της χώρας του- βρίσκεται αντιμέτωπος με μαζικές διαμαρτυρίες από την περασμένη Κυριακή, όταν -πιθανότατα λόγω εκτεταμένης νοθείας- βρέθηκε να κερδίζει με συντριπτικό ποσοστό στις αμφιλεγόμενες προεδρικές εκλογές.
Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν έκτοτε στους δρόμους της πρωτεύουσας Μινσκ ζητώντας την παραίτηση του, εξηγεί με το indianexpress. (Αντιθέτως, οι εκδηλώσεις υποστήριξης του ανθρώπου που υποτίθεται πως μόλις πήρε 80% ήταν σπάνιες και εξαιρετικά μικρές σε μέγεθος.)
Ο 65χρονος Λουκάσενκο, που κατέχει το αξίωμα του Προέδρου της Λευκορωσίας από το 1994, ζήτησε βοήθεια από τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν για να αντιμετωπίσει την πιο ευάλωτη περίοδο της κυριαρχίας του.
“Παραιτήσου”- Γιούχαραν τον Λουκασένκο σε εργοστάσιο, έκτακτη τηλεδιάσκεψη της ΕΕ για τη Λευκορωσία | LiFO
“Παραιτήσου” φώναζαν υπάλληλοι εργοστασίου, το οποίο επισκέφθηκε ο Αλεξάντερ Λουκασένκο, ενώ γιούχαραν τον πρόεδρο της Λευκορωσίας.
Η σιδερένια πυγμή του Λουκασένκο πάνω από τη Λευκορωσία
Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991, η Λευκορωσία έγινε κυρίαρχο κράτος. Οι πρώτες προεδρικές εκλογές πραγματοποιήθηκαν το 1994 και τις κέρδισε ο Λουκασένκο, ο οποίος εργαζόταν ως διευθυντής συλλογικής φάρμας (kolkhoz) κατά την σοβιετική περίοδο ενώ είχε υπηρετήσει και στο Σοβιετικό Στρατό. Ήταν μάλιστα ο μόνος αξιωματούχος της Λευκορωσίας που το 1991 ψήφισε εναντίον της ανεξαρτησίας της χώρας του και υπέρ της διατήρησης της Σοβιετικής Ένωσης.
Μόλις ανέβηκε στην εξουσία, ενίσχυσε τον έλεγχο του νομοθετικού και του δικαστικού σώματος καθώς και των μέσων ενημέρωσης και χρησιμοποίησε το σύστημα κατασκοπείας της KGB που κληρονόμησε από τους σοβιετικούς προκατόχους του για να συντρίψει τους αντιπάλους του. Από το 1994, έχει κερδίσει πέντε συνεχόμενες εθνικές εκλογές, παρά τις κατηγορίες για νοθεία.
Ήταν σε θέση να παραμείνει στην εξουσία χάρη στη γενναιόδωρη υποστήριξη της Ρωσίας, που του παρείχε οικονομική βοήθεια με τη μορφή φθηνών προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου και αποφεύγοντας την δύσκολη οδό της ιδιωτικοποίησης που υιοθέτησαν πολλές πρώην σοβιετικές δημοκρατίες.
Ωστόσο, τους τελευταίους μήνες, ο Λουκασένκο ήρθε αντιμέτωπος με έντονες κατηγορίες για τον χειρισμό της πανδημίας του κορωνοϊού από την κυβέρνησή του. Ο ίδιος είχε απορρίψει τους φόβους για την εξάπλωση της πανδημίας ως «ψύχωση» και παρότρυνε τους πολίτες να πίνουν βότκα και να πηγαίνουν στη σάουνα για να παραμείνουν υγιείς.
«Ψηλός, επιβλητικός και με παρουσιαστικό γραφικού ευπατρίδη, ο Λουκασένκο και το ιδιότυπο συγκεντρωτικό, προσωποπαγές καθεστώς του που θεωρητικά παραμένει κομμουνιστικό σοβιετικού τύπου αλλά με εθνικολαϊκό χαρακτήρα φαντάζουν ξεχασμένο μουσειακό απομεινάρι μιας άλλης εποχής» είχε σχολιάσει η LIFO πέρσι. «Ο πρόεδρος που έχει αποκαλέσει εαυτόν “Ορθόδοξο άθεο”(!) ελέγχει απόλυτα πολιτική ζωή, θεσμούς και ΜΜΕ, η χώρα του είναι η μοναδική που δεν μετέχει στο Συμβούλιο της Ευρώπης, είναι επίσης η μόνη στην ήπειρο που διατηρεί τη θανατική ποινή. Φέρεται μεταξύ άλλων να έχει εκφράσει συμπάθεια για τον Χίτλερ ως προσωπικότητα, να έχει επίσης προβεί σε αντισημιτικές αλλά και ομοφοβικές δηλώσεις – όταν το ’12 ο ανοικτά γκέι τότε Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Βεστερβέλε αναφέρθηκε σε αυτόν ως δικτάτορα ζητώντας κυρώσεις από την ΕΕ, ο Λουκασένκο ανταπάντησε “καλύτερα δικτάτορας παρά ομοφυλόφιλος”.»
Οι πρόσφατες εκλογές
Μετά τη διεξαγωγή των εκλογών της 9ης Αυγούστου, -και σε αντίθεση με ό,τι θεωρούν οι ξένοι ανεξάρτητοι ελεγκτές- ο Λουκασένκο ισχυρίστηκε ότι κερδίσει το 80% των ψήφων! Πολλοί Λευκορώσοι εξέφρασαν τη δυσαρέσκεια τους για το αποτέλεσμα καθώς περίμεναν μια ανατροπή του πολιτικού σκηνικού.
Μια μέρα αργότερα, ο κύριος αμφισβητίας του Λουκασένκο, η 37χρονη πρώην δασκάλα Σβετλάνα Τιχανόφσκαγια, προέτρεψε τους πολίτες να μην οργανώσουν αντικυβερνητικές διαδηλώσεις – μια δήλωση που πολλοί πιστεύουν ότι εξαναγκάστηκε να κάνει.
Την περασμένη Τρίτη, η Τιχανόφσκαγια εγκατέλειψε τη Λευκορωσία και κατέφυγε στη γειτονική Λιθουανία λόγω ενός τελεσίγραφου που αφορούσε την οικογένειά της, σύμφωνα με δήλωση της ίδιας.
Ο σύζυγος της Τιχανόφσκαγια, μπλόγκερ και υπέρμαχος της δημοκρατίας, βρίσκεται στη φυλακή από τον Μάιο. Από τη Λιθουανία, η Τιχανόφσκαγια αμφισβήτησε τα αποτελέσματα των εκλογών, λέγοντας ότι έχει κερδίσει αυτή με ποσοστό 60- 70 τοις εκατό και ζήτησε επανάληψη της εκλογικής διαδικασίας.
Μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους της πρωτεύουσας Μινσκ. Οι διαδηλώσεις, σε μεγάλο βαθμό ειρηνικές, αντιμετωπίστηκαν με άγρια καταστολή. Ξυλοδαρμοί, ρίψη χημικών, δακρυγόνων και λαστιχένιων σφαιρών προκάλεσαν περαιτέρω δυσαρέσκεια εναντίον της κυβέρνησης.
Πώς αντέδρασε ο Λουκασένκο
Για τον Λουκασένκο, οι διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα θεωρούνται η μεγαλύτερη πρόκληση της προεδρίας του τα τελευταία 26 χρόνια. Ανάμεσα στους διαδηλωτές βρίσκονται και χιλιάδες εργάτες, οι οποίοι αποτελούν παραδοσιακά την εκλογική του βάση. Ο πρέσβης της Λευκορωσίας στη Σλοβακία, πολλοί αστυνομικοί καθώς και τα κρατικά μέσα ενημέρωσης εξέφρασαν την αλληλεγγύη τους στους διαδηλωτές.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν καταδικάσει τη μετεκλογική βία και βρίσκονται σε συνεχείς συνομιλίες για την επιβολή κυρώσεων κατά αξιωματούχων της Κυβέρνησης.
Ο Λουκασένκο αντέδρασε ενισχύοντας τους δεσμούς του με τον βασικό σύμμαχο του, τη Ρωσία, και το Σάββατο συνομίλησε τηλεφωνικά με τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Οι σχέσεις Λευκορωσίας- Ρωσίας διαταράχθηκαν το 2019, όταν ο Λουκασένκο απέλασε τον Ρώσο πρεσβευτή και κατηγόρησε τη Μόσχα ότι αντιμετωπίζει τη Λευκορωσία σαν υποτελές κράτος. Τον περασμένο μήνα συνελήφθησαν 32 Ρώσοι στρατιωτικοί με την κατηγορία ότι σχεδίαζαν αναταραχές πριν τις εκλογές, ενώ παράλληλα η Ρωσία είχε μειώσει τις επιδοτήσεις στη Λευκορωσία.
Ενώ η Ρωσία δεν έχει ακόμη επιβεβαιώσει αν θα παράσχει στρατιωτική υποστήριξη στη Λευκορωσία, οι αναλυτές αναμένουν από το Κρεμλίνο να προστατεύσει τα συμφέροντά του στη Λευκορωσία – η οποία φιλοξενεί αγωγούς που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο στη Δύση, και λειτουργεί ως ενδιάμεση ζώνη της Ρωσίας με το ΝΑΤΟ και την ΕΕ.
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ