Δημήτρης Καβατζικλής
Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ένα πολυσυζητημένο θέμα εδώ και χρόνια. Παρότι έχει και μειονεκτήματα, μια νέα αρχαιολογική ανακάλυψη αποδεικνύει πως μπορεί να μας βοηθήσει να αποκαλύψουμε το παρελθόν. Μια ομάδα ερευνητών από το Πανεπιστήμιο Khalifa του Άμπου Ντάμπι κατάφερε να εντοπίσει ίχνη ενός πολιτισμού 5.000 ετών κάτω από την άμμο μιας από τις μεγαλύτερες ερήμους στον κόσμο, χάρη σε μια νέα προσέγγιση που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη, σύμφωνα με το mymodernmet.
Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Geosciences, η ερευνητική ομάδα ανέφερε ότι βρήκε στοιχεία ενός αρχαίου πολιτισμού κάτω από την άμμο του αρχαιολογικού χώρου Saruq Al-Hadid, που βρίσκεται εντός της ερήμου Rub al-Khali. Χρησιμοποιώντας την τεχνολογία SAR, οι ερευνητές αξιοποίησαν την τεχνητή νοημοσύνη σε συνδυασμό με δορυφορικές εικόνες για την αυτοματοποίηση της ανίχνευσης και χαρτογράφησης του χώρου.
Γνωστή και ως «Άδεια Περιοχή», η έρημος Rub al-Khali εκτείνεται σε περισσότερα από 650.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα στην Αραβική Χερσόνησο, καθιστώντας την τη μεγαλύτερη συνεχόμενη έκταση άμμου στον κόσμο. Το αφιλόξενο περιβάλλον καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την αρχαιολογική έρευνα. «Λόγω του κλίματος και του γεγονότος ότι μεγάλο μέρος της χώρας είναι έρημος, ήταν πολύ δύσκολο να επιθεωρήσουμε την περιοχή από το έδαφος», εξηγεί η Diana Francis, επικεφαλής του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικών και Γεωφυσικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Khalifa. «Γι’ αυτό ήταν κρίσιμης σημασίας η χρήση δορυφορικών δεδομένων. Έπειτα, χρειαζόμασταν μια τεχνολογία που να μπορεί να “δει” κάτω από την άμμο».
Η ακρίβεια αυτής της μεθόδου είναι εντυπωσιακή, αφού φτάνει τα 50 εκατοστά. Επιπλέον, η διαδικασία παράγει τρισδιάστατα μοντέλα των κατασκευών που κρύβονται κάτω από την άμμο, παρέχοντας πολύτιμα οπτικά δεδομένα για περαιτέρω έρευνα.
Η πολιτιστική υπηρεσία του Ντουμπάι, η οποία είναι υπεύθυνη για τους αρχαιολογικούς χώρους της περιοχής, έχει ήδη εγκρίνει ανασκαφές στην τοποθεσία μετά τη δημοσίευση της μελέτης. Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι οι τεχνικές που περιγράφονται στην έρευνά τους «θα προσαρμοστούν περαιτέρω ώστε να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες της αρχαιολογικής έρευνας σε μεγαλύτερες περιοχές και παρόμοια περιβάλλοντα». Αυτή θα μπορούσε να είναι μια σημαντική εξέλιξη για την αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή: «Αυτές οι περιοχές παραμένουν ανεξερεύνητες, αλλά γνωρίζουμε ότι έχουν πολιτιστική ιστορία», σημειώνει η Diana Francis.
