Δημήτρης Καβατζικλής
Το Treskilling Yellow είναι ένα σουηδικό γραμματόσημο του οποίου υπάρχει μόνο ένα γνωστό αντίτυπο. Επικυρώθηκε στην πόλη Kopparberg, περίπου 150 χιλιόμετρα βόρεια της Ουψάλα, στις 13 Ιουλίου 1857. Πωλήθηκε τελευταία φορά το 2010. Ο οίκος δημοπρασιών αποτίμησε την αξία του μεταξύ 1,43 και 1,92 εκατομμυρίων ευρώ πριν από την πώληση. Η τελική τιμή αγοράς του κρατήθηκε μυστική.
Το 1855, η Σουηδία εξέδωσε τα πρώτα της γραμματόσημα, σε πέντε διαφορετικές εκδοχές που απεικόνιζαν το σουηδικό οικόσημο, με τιμές από τρία έως 24 σουηδικά σελίνια. Το γραμματόσημο των τριών σελινίων τυπώθηκε σε μπλε-πράσινο χρώμα και αυτό των οκτώ σελινίων σε κίτρινο- πορτοκαλί χρώμα. Δεν είναι γνωστό ακριβώς τι πήγε στραβά, αλλά η πιο πιθανή εξήγηση είναι ότι ένα γραμματόσημο των οκτώ σελινίων υπέστη ζημιά και αντικαταστάθηκε κατά λάθος με ένα των τριών. Ο αριθμός των γραμματοσήμων που έχουν τυπωθεί σε λάθος χρώμα παραμένει άγνωστος, αλλά μέχρι στιγμής έχει βρεθεί μόνο ένα αντίτυπο.
Κατά κάποιο τρόπο, αυτό το λάθος πέρασε εντελώς απαρατήρητο εκείνη τη εποχή, και το 1858 το σουηδικό νόμισμα άλλαξε. Τα γραμματόσημα με τα σελίνια αντικαταστάθηκαν από νέα γραμματόσημα σε “öre”. Το 1886, ένας νεαρός συλλέκτης με την ονομασία Georg Wilhelm Backman βρισκόταν στη σοφίτα της γιαγιάς του στο αγρόκτημα Väster Munga Gård βόρεια του Västerås, και βρήκε ένα γραμματόσημο τριών σελινίων, για το οποίο ένας έμπορος γραμματοσήμων από τη Στοκχόλμη, ο Heinrich Lichtenstein, του προσέφερε επτά κορώνες.
Αφού άλλαξε αρκετές φορές χέρια, ο Sigmund Friedl το πούλησε στον Philipp von Ferrary το 1894, ο οποίος τότε είχε τη μεγαλύτερη γνωστή συλλογή γραμματοσήμων στον κόσμο και πλήρωσε γι’ αυτό το ποσό των 4.000 αυστρο-ουγγρικών gulden. Με την πάροδο του χρόνου, κανένα άλλο κίτρινο γραμματόσημο των τριών σελινίων δεν εμφανίστηκε παρά την ενδελεχή έρευνα. Έγινε επομένως εμφανές στους κύκλους των συλλεκτών ότι το γραμματόσημο δεν ήταν απλώς σπάνιο, αλλά ίσως το μοναδικό σωζόμενο αντίτυπο.
Όταν η συλλογή του Ferrary δημοπρατήθηκε τη δεκαετία του 1920, ο Σουηδός βαρόνος Eric Leijonhufvud αγόρασε το κίτρινο γραμματόσημο και στη συνέχεια το πούλησε το 1926 στον Claes A. Tamm για 1.500 στερλίνες για να ολοκληρώσει τη συλλογή του από σουηδικά γραμματόσημα. Το 1928, το γραμματόσημο πωλήθηκε στον δικηγόρο Johan Ramberg για 2.000 λίρες και το κράτησε για εννέα χρόνια. Το 1937, ο Βασιλιάς Κάρολ Β’ της Ρουμανίας το αγόρασε από τον οίκο δημοπρασιών H. R. Harmer του Λονδίνου έναντι 5.000 λιρών και το 1950 το πούλησε στη Rene Berlingen για άγνωστο χρηματικό ποσό.
Οι περιπέτειές του συνεχίστηκαν
Τη δεκαετία του 1970, το Σουηδικό Ταχυδρομικό Μουσείο προκάλεσε αναστάτωση όταν ανακοίνωσε ότι το γραμματόσημο είναι πλαστό, αλλά μετά από έρευνες που διεξήχθησαν από δύο διαφορετικές επιτροπές, συμφωνήθηκε ότι αποτελεί γνήσιο αντίγραφο.
Το 1984, το κίτρινο γραμματόσημο έγινε πρωτοσέλιδο όταν πουλήθηκε από τον David Feldman για 977.500 ελβετικά φράγκα. Ξαναπουλήθηκε το 1990 για πάνω από 1.000.000 δολάρια. Το 1996 πουλήθηκε ξανά για 2.880.000 ελβετικά φράγκα. Κάθε πώληση του αποτελούσε και παγκόσμια ρεκόρ.
Στις 22 Μαΐου 2010, δημοπρατήθηκε για άλλη μια φορά από τον David Feldman στη Γενεύη της Ελβετίας. Πουλήθηκε στην επίσης τιμή ρεκόρ των 2,3 εκατομμυρίων δολαρίων. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο αγοραστής ήταν μια διεθνής κοινοπραξία και ο πωλητής μια χρηματοοικονομική εταιρεία που δημοπράτησε το γραμματόσημο για να πληρώσει το χρέος του πρώην ιδιοκτήτη. Η ακριβής τιμή και η ταυτότητα του αγοραστή δεν αποκαλύφθηκαν και σύμφωνα με πληροφορίες όλοι οι πλειοδότες ορκίστηκαν να τηρήσουν το απόρρητο. Ωστόσο, εκπρόσωπος του οίκου δήλωσε ότι «αξίζει περισσότερο από οποιαδήποτε άλλο γραμματόσημο στον κόσμο». Στη συνέχεια, αποκαλύφθηκε ότι αγοραστής ήταν ο Armand Rousso, «ένας ‘πολύχρωμος’ φιλοτελιστής, γνωστός για έναν μεγάλο αριθμό δραστηριοτήτων υψηλού κύρους».
Τον Μάιο του 2013, ο Κόμης Γκούσταφ Ντάγκλας, Σουηδός ευγενής και πολιτικός, αγόρασε το γραμματόσημο σε ιδιωτική δημοπρασία.
Η αγωγή του Jean-Claude Andre
Το 2012, ο βαρόνος Jean-Claude Pierre Ferdinand Gunther Andre και η σύζυγός του Jane Andre άσκησαν αγωγή εναντίον της τράπεζας Clydesdale, ισχυριζόμενοι ότι είχαν αναθέσει στην τράπεζα την φύλαξη ενός κιβωτίου που φέρεται να περιείχε έξι αντίτυπα του Treskilling Yellow, μαζί με άλλα λιγότερο πολύτιμα αντικείμενα. Ο Andre ισχυρίστηκε ότι κρατούσε εκεί το κιβώτιο από το 1986 έως το 2004, αλλά όταν προσπάθησε να το πάρει πίσω διαπίστωσε ότι είχε αφαιρεθεί η κλειδαριά και έλειπαν τα γραμματόσημα. Ο έμπορος γραμματοσήμων David Feldman κατέθεσε ότι τα αντίτυπα- αν υπάρχουν- αξίζουν περίπου 4,1 εκατομμύρια ευρώ. Μετά από μια μακρά δίκη, το δικαστήριο εξέδωσε απόφαση με ημερομηνία 31 Ιανουαρίου – 1 Φεβρουαρίου 2013, με την οποία απέρριψε τον ισχυρισμό του Andre, διαπιστώνοντας ότι αυτός και η σύζυγός του είναι αναξιόπιστοι μάρτυρες και ο ισχυρισμός τους είναι αδύνατος.
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΚΟΥΙΖ: Ξέρεις που βρίσκονται αυτά τα 20 μνημεία/έργα τέχνης;;