Γιάννης Δημητρέλλος
Η πιο διαδεδομένη θεωρία περί του τάγματος των Ιλλουμινάτι, είναι πώς ιδρύθηκε το 1776, ως μια βαυαρική μυστική εταιρεία, που είχε ως στόχο την ιδιωτική ομαδοποίηση των διανοούμενων της εποχής, ώστε να αντιτάσσονται στην επιρροή από την εκκλησία και την ανώτατη εξουσία. . Περιλάμβανε αρκετούς γνωστούς προοδευτικούς εκείνη την εποχή, αλλά, μαζί με τους Ελευθεροτέκτονες, βρέθηκαν σταδιακά εκτός νόμου από συντηρητικούς και χριστιανούς κριτικούς και η ομάδα εξαφανίστηκε.
Τα παράξενα 60s, μια νέα αρχή
Το 1963, οι Greg Hill – Kerry Wendell Thornley, αποφάσισαν να αντιταχθούν στις διδαχές των πιο διαδεδομένων θρησκειών, που υπογράμμιζαν την ύπαρξη της απόλυτης τάξης σε όλο τον ανθρώπινο κόσμο. Με το Principia Discordia (Οι αρχές του Δισκορδιανισμού), οι HIll – Thornley περιέγραψαν την ανθρώπινη ύπαρξη ως μια έννοια που ορίζεται από το χάος και αμφισβητεί καθε αλήθεια. Το ίδιο το όνομα του βιβλίου παρέπεμπε στο χάος (Discordia = το ρωμαϊκό όνομα της Θεάς Έριδας, που συμβολίζει το χάος και την αταξία). Ανάμεσα στις κυριότερες διδαχές αυτής της αίρεσης – που ορίστηκε κυρίως από το ενδιαφέρον των δημιουργών της για τις ανατολίτικες φιλοσοφίες και τον πειραματισμό με το LSD – είναι πως ο κάθε άνθρωπος στο σύμπαν είναι εν δυνάμει ένας Πάππας και πως ο κόσμος μας είναι χωρισμένος σε σέκτες, τις οποίες επιβλέπουν Επίσκοποι, οι οποίοι επικοινωνούν με εγκεφαλικά σήματα (!) με τη θεά Έριδα.
Το κίνημα του Δισκορδιανισμού ήταν τελικά μια συλλογικότητα που ήθελε να προκαλέσει πολιτική ανυπακοή, πρακτικά αστεία και φάρσες.Το ίδιο το κείμενο δεν ισοδυναμούσε ποτέ με τίποτα περισσότερο από μια αντι-πολιτισμική παραδοξότητα, μια τρολιά με μπόλικη σοβαροφάνεια. Όμως η διάσταση αυτού του βιβλίου που ενέπνεε τον αναγνώστη να αμφισβητήσει την πραγματικότητα της ζωής γύρω του και οτιδήποτε συμβαίνει εκεί έξω, κάθε άλλο παρά αστεία ήταν. Ο συγγραφέας και συντάκτης του περιοδικού Playboy, Robert Anton Wilson, κοιτούσε με προσοχή.
Μην πιστεύεις τίποτα
Ο Wilson και ένας από τους συγγραφείς του Principia Discordia, ο Kerry Thornley, «αποφάσισαν ότι ο κόσμος είχε γίνει πολύ αυταρχικός, πολύ σφιχτός, πολύ κλειστός, πολύ ελεγχόμενος». Ήθελαν να επαναφέρουν το χάος στην κοινωνία για να ταρακουνήσουν τα πράγματα και «ο τρόπος για να γίνει αυτό ήταν να διαδοθεί παραπληροφόρηση. Να διαδοθεί παραπληροφόρηση μέσω των κυρίαρχων μέσων ενημέρωσης, με οποιοδήποτε μέσο. Και αποφάσισαν ότι θα το έκαναν αρχικά λέγοντας ιστορίες για τους Ιλλουμινάτι».
Εκείνη την εποχή, ο Wilson εργαζόταν για το ανδρικό περιοδικό Playboy. Αυτός και ο Thornley άρχισαν να στέλνουν ψεύτικα γράμματα από αναγνώστες που μιλούσαν για αυτή τη μυστική, ελίτ οργάνωση που ονομάζεται Ιλλουμινάτι. Στη συνέχεια, έστελναν περισσότερα γράμματα – για να αντικρούσουν τα γράμματα που μόλις είχαν γράψει.
Σύμφωνα με τον ερευνητή της ιστορίας των Ιλλουμινάτι, David Bramwell, «Λοιπόν, η ιδέα πίσω από αυτό ήταν ότι αν παρουσιάσουμε αρκετές αντίθετες απόψεις σε μια ιστορία, θεωρητικά – ιδεαλιστικά – ο πληθυσμός στο σύνολό του αρχίζει να κοιτάζει αυτά τα πράγματα και να σκέφτεται, «περιμένετε ένα λεπτό, είναι αλήθεια;», λέει ο Bramwell. «Ο στόχος ήταν ο κόσμος να αναρωτηθεί: «Μπορώ να εμπιστευτώ τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται οι πληροφορίες σε μένα;» Ήταν ένας τρόπος να προκαλέσουν μια μορφή συλλογικής «αφύπνισης» στους ανθρώπους των σύγχρονων κοινωνιών – κάτι που φυσικά δεν συνέβη με τον τρόπο που ήλπιζαν». Μια από τις ιστορίες που προσπάθησαν με κάθε τρόπο να αναδείξουν οι Wilson – Thornley, ήταν πως ο θάνατος του πρόεδρου των ΗΠΑ, John F. Kennedy ήταν προϊόν συνομωσίας μιας μυστικής οργάνωσης. Μπορείτε να μαντέψετε ποιά ήταν αυτή.
Το χάος του μύθου των Illuminati ταξίδεψε πράγματι πολύ – ο Wilson και ένας άλλος συντάκτης του Playboy έγραψαν την τριλογία The Illuminatus! που απέδωσε τις «συγκαλύψεις» των καιρών μας όπως το ποιος πυροβόλησε τον John F Kennedy– στους Ιλλουμινάτι. Τα βιβλία είχαν απίστευτη εμπορική επιτυχία και μετατράπηκαν σε θεατρικό έργο στο Λίβερπουλ, το οποίο μάλιστα έγινε η απαρχή της καριέρας των Βρετανών ηθοποιών Bill Nighy και Jim Broadbent.
Οι Ιλλουμινάτι σήμερα
Περισσότερο ως ένα συναρπαστικό origin story μυθοπλασίας, παρά ως μια κανονική αίρεση. H τριλογία των βιβλίων Ιλλουμινάτι που αναφέραμε παραπάνω ενέπνευσε τους Βρετανούς μουσικούς Bill Drummond – Jimmy Cauty για να δημιουργήσουν το ντουέτο electropop υπό το Ιλλουμινατί-κο όνομα The Justified Ancients of Mu Mu (από το 1987 και μετά αποκαλούνταν KLF). O Dan Brown με το βιβλίο Illuminati και κάθε επόμενη λογοτεχνική κυκλοφορία του έγινε ένας από τους πιο περιζήτητους συγγραφείς παγκοσμίως, ενώ και pop stars όπως ο Jay Z και η Beyonce συνεχίζουν τη μυθολογία των πεφωτισμένων, κάνοντας με τα χέρια το γνωστό τριγωνικό σύμβολο.
Χάος και αταξία
Πέτυχαν άραγε τον σκοπό τους οι Ιλλουμινάτι; Πόσο χάος και αταξία έχουμε σήμερα στον πραγματικό κόσμο;
Η κουλτούρα των μίνι εκδοτών και των περιοδικών της δεκαετίας του ’60 φαίνεται τρομερά μακρινή από το σημερινό, παγκοσμιοποιημένο Διαδίκτυο. Η ιστορία έδειξε πάντως, πως μέσω των blogs και ειδικότερα μέσα από πλατφόρμες όπως το Reddit και τοο 4chan, η διασπορά των ψευδών ειδήσεων βρήκε νέες διόδους και νέα κοινά, χιλιάδων αναγνωστών, καχύποπτων προς πάσα κατεύθυνση.
Σήμερα, ζούμε σε έναν κόσμο που είναι γεμάτος θεωρίες συνωμοσίας και, το πιο σημαντικό, φανατικούς οπαδούς των θεωριών συνωμοσίας. Σε έρευνα του 2015, πολιτικοί επιστήμονες ανακάλυψαν ότι περίπου το 50% των Αμερικάνων υποστηρίζει τουλάχιστον μία θεωρία συνωμοσίας. Μερικές από τις πιο διαδεδομένες θεωρίες είναι φυσικά ο μύθος των Ιλλουμινάτι, η «άγνωστη» πατρίδα του Barrack Obama και η πεποίθηση ότι η 11η Σεπτεμβρίου ήταν μια «εσωτερική δουλειά», ένα έγκλημα που οργανώθηκε κυνικά από τις μυστικές υπηρεσίες της χώρας. Ο ίδιος ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, ο Donald Trump είτε υπονοούσε, είτε υποστήριζε ανοικτά πως ο Obama γεννήθηκε σε μια χώρα – «μυστήριο».
Ο Bramwell, μιλώντας στο BBC, ανέφερε πως αν ζούσαν σήμερα οι δημιουργοί του Δισκορδιανισμού θα ήταν «50% ενθουσιασμένοι – 50% σοκαρισμένοι» με το πόσο γρήγορα διαδίδονται οι ψευδείς θεωρίες. Παρ’ όλα αυτά, «ο κόσμος αρχίζει να καταλαβαίνει πως τα social media λειτουργούν ως θάλαμοι με ηχώ και τον τρέφουν με ιδέες στις οποίες θέλει να πιστέψει». Η αναζήτηση της αλήθειας, κόντρα στην προπαγάνδα και τα fake news, ποτέ δεν υπήρξε πιο αναγκαία.
Με στοιχεία από BBC και από το ντοκιμαντέρ Can’t Get You Out Of My Head του Adam Curtis. Αναζητήστε το!
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
New York Times: Η αλήθεια για τις ψυχεδελικές, θεραπευτικές ουσίες