Γιώργος Τσαγκόζης
Τον τελευταίο καιρό ακούμε συχνά για ‘ξέπλυμα’ χρήματος – δηλαδή τη νομιμοποίηση παράνομων εσόδων – μέσω τυχερών παιχνιδιών, καθώς αυτού του είδους η πρακτική αποτελεί εδώ και χρόνια γνωστή μέθοδο σε εγκληματικά κυκλώματα
Στον πυρήνα της μεθόδου βρίσκεται η ανάγκη του δράστη να εμφανίσει «νόμιμο» κέρδος που δεν μπορεί να δικαιολογήσει με πραγματικά εισοδήματα. Ένας από τα πιο συχνούς τρόπους για να “καθαρίσουν” τα χρήματα περιλαμβάνει την αγορά μεγάλου αριθμού δελτίων ή λαχείων και στη συνέχεια τη συμφωνία με κάποιον πραγματικό νικητή: ο δράστης τού πληρώνει επιπλέον χρήματα για να του «πουλήσει» το κερδισμένο δελτίο. Έτσι, το ποσό που εισπράττει φαίνεται ως επίσημο κέρδος από τυχερό παιχνίδι, το οποίο στις περισσότερες χώρες δε φορολογείται ή θεωρείται καθαρό εισόδημα.
Κάποια κυκλώματα χρησιμοποιούν επίσης μικρές, επαναλαμβανόμενες καταθέσεις σε πρακτορεία ή betting platforms, ώστε τα ποσά να μοιάζουν με συνηθισμένη στοιχηματική δραστηριότητα. Οι Αρχές εντοπίζουν τέτοιες περιπτώσεις μέσω μοτίβων: ασυνήθιστα συχνές «νίκες», μεγάλα ποσά σε σχέση με το οικονομικό προφίλ του παίκτη ή ύποπτες συναλλαγές μεταξύ άσχετων προσώπων.
Μία από τις πιο χαρακτηριστικές και τεκμηριωμένες υποθέσεις ξεπλύματος μέσω λαχείων προέρχεται από τον Καναδά και αποκαλύφθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν οι Αρχές της Οντάριο διαπίστωσαν ότι ιδιοκτήτες πρακτορείων αγόραζαν ή υπεξαιρούσαν κερδισμένα δελτία από ανυποψίαστους παίκτες. Το «Ontario Lottery Retailer Fraud», όπως ονομάστηκε, αποκάλυψε ένα καλά οργανωμένο μοτίβο: οι πραγματικοί νικητές ενημερώνονταν ότι το δελτίο τους κέρδισε, ενώ ο πρατηριούχος είτε εξαργύρωνε ο ίδιος το ποσό είτε το μεταπωλούσε σε τρίτους που επιθυμούσαν να εμφανίσουν «νόμιμο» εισόδημα. Η πιο γνωστή περίπτωση αφορά μια ηλικιωμένη γυναίκα που κέρδισε 250.000 δολάρια και εξαπατήθηκε από υπάλληλο που προσπάθησε να εμφανιστεί ως ο πραγματικός νικητής, οδηγώντας τελικά σε μεγάλη έρευνα και αλλαγές στη νομοθεσία.
Παρόμοια φαινόμενα έχουν εντοπιστεί και στην Ιταλία, όπου έρευνες έδειξαν ότι ομάδες της ’Ndrangheta χρησιμοποιούσαν κερδισμένα λαχεία και δελτία Totocalcio για να «καθαρίζουν» χρήματα από εκβιασμούς και διακίνηση ουσιών, αγοράζοντας τα από τους πραγματικούς νικητές σε πολλαπλάσια τιμή. Οι δύο υποθέσεις θεωρούνται διεθνώς κλασικά παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο τα τυχερά παιχνίδια μπορούν να αξιοποιηθούν για νομιμοποίηση παράνομων εσόδων.
