Βάνα Κράβαρη
Εκτός ίντερνετ, όταν η Charlie xcx εμφανίστηκε στο Γκλάστονμπερι φέτος, οι φανς της ανέμιζαν σημαίες Brat. Ο ουρανός έγινε σχεδόν λαχανί. Εντός ίντερνετ, μια viral φωτογραφία στο Χ απαθανάτισε μια ομάδα να τοποθετεί τη Brat σημαία της, κάτω από μια σημαία της Παλαιστίνης, με σχόλια όπως: «Κορίτσι μου, το να υπερασπίζεσαι την Παλαιστίνη δεν είναι τόσο μπερδεμένο» και «Free Bratestine». Πριν ακόμα φανταστεί τον εαυτό της ως υποψήφια των Δημοκρατικών για την προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών, η Κάμαλα Χάρις θεωρούνταν από πολλούς ως μια ιδιόρρυθμη θεία που γελούσε υπερβολικά και «μόλις έπεσε out of a coconut tree». Όταν ανακοινώθηκε η υποψηφιότητά της για την προεδρία, αυτά τα memes ήταν παντού -κυριολεκτικά παντού- και το ίντερνετ κατακλύστηκε από fan cams που την έδειχναν να γελάει και να χορεύει, ενώ οι ατάκες της μπλέκονταν εμμονικά με το «360» της Charlie xcx. Όλα αυτά συνέβησαν τη στιγμή που η ίδια, μαζί με την κυβέρνηση Μπάιντεν, συνέχισε να υποστηρίζει το Ισραήλ έχει το δικαίωμα να υπερασπιστεί τον εαυτό του, προμηθεύοντας όπλα που ευθύνονται για τη δολοφονία πάνω από 42.000 Παλαιστινίων και τον τραυματισμό άλλων 100.000.
Το ότι μετατρέπουμε τα πάντα σε memes και αστεία δεν είναι ακριβώς νέα πληροφορία. Σε ένα ιντερνετικό ραντ της, η μουσικός Ethel Cain, έγραψε στο Tumblr για το πώς «κανείς δεν παίρνει πια τίποτα στα σοβαρά». Την ανάρτησή της την αποκάλεσε «παραλήρημα». Και τα παραληρήματα έχουν έναν πυρήνα βαθιάς ειλικρίνειας τις περισσότερες φορές.
«Με κάνει να νιώθω τόσο τρελή και ενοχλημένη, γιατί βομβαρδίζομαι συνεχώς από αστεία», έγραψε σε μια ανάρτηση που έγραψε ορμώμενη από πράγματα που έβλεπε στο ίντερνετ, ειδικά από τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι συζητούν για τη δουλειά της, και τελικά διέγραψε. «Ο αριθμός των φορών που χρειάστηκε να διαβάσω το ίδιο ηλίθιο αστείο […] με κάνει τόσο έξαλλη», συνέχισε. Να αναφέρουμε κάπου εδώ ότι η μουσικός είδε το άλμπουμ της, στο οποίο μεταχειρίζεται λεπτά θέματα, όπως το trafficking και τη σεξουαλική βία, να μετατρέπεται σε memes και αστεία ποστ που απλώς δεν λένε να πεθάνουν.
Στην ανάρτησή της εξέφρασε επίσης την αγωνία της για το πώς ο κόσμος θα ασχοληθεί με το επερχόμενο άλμπουμ της, Perverts, και τα αναπόφευκτα αστεία που θα εμπνεύσει ο τίτλος του. «Είμαι ήδη αγχωμένη περιμένοντας τις ηλίθιες μαλακίες που θα πρέπει να δω για το Perverts», έγραψε. «Με κάνει να μη θέλω να μοιραστώ ποτέ ξανά τίποτα».
Τα πάντα είναι έκθεση στα χρόνια του ίντερνετ. Δημιουργείς κάτι και αφήνεις το ίντερνετ να το «σμιλεύσει» σύμφωνα με την εποχή. Αλλά δεν έχει άδικο. Ναι, μπορείς να πεις ότι αυτό που την ενοχλεί είναι το αναπόφευκτο, αλλά πώς φτάσαμε η ειρωνεία, η επιβολή των αστείων από τους πάντες για τα πάντα, να είναι η μόνη πραγματικότητα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης;
Τα τελευταία χρόνια δυσκολευόμαστε να ασχοληθούμε ειλικρινά και κυριολεκτικά με την τέχνη ή τη ζωή. Ή τουλάχιστον έτσι φαίνεται στο ίντερνετ. Ότι δεν μπορούμε να διαχειριστούμε την πραγματικότητα μέσα στην πεζότητα, την ευφορία ή την τραγικότητά της, χωρίς να την κανιβαλίσουμε. Ήδη από το 2016, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ έβαλε υποψηφιότητα για πρόεδρος, τα σχόλια, οι πράξεις του, το όλο αποθρασυμένο vibe του γεννούσαν καθημερινά memes, επειδή κανείς δεν πίστευε πραγματικά ότι είχε πιθανότητες να κερδίσει. Έπειτα σε memes και πηγές εξυπνακισμών και τουητερικών τσιτάτων μετατράπηκαν η δολοφονία του Τζόρτζ Φλόιντ, οι φωτιές κάθε καλοκαίρι, οι εκλογές και τα ποσοστά της, η ακρίβεια των σούπερ μάρκετ, το πλήρες χάος του ΣΥΡΙΖΑ, όλο Bratification του φετινού καλοκαιριού (ενώ το άλμπουμ «χαϊδεύει» βαθιά ζητήματα όπως η μητρότητα και το να μεγαλώνεις), όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή και την Παλαιστίνη εδώ και πάνω από ένα χρόνο (στα νεότερα δηλαδή). Είναι λες και, η συλλογική απάντηση (ή μήπως αντίδραση) σε όλα, ακόμα και τα πιο σοβαρά και ανθρώπινα, είναι memes και πάντρεμα ιντερνετικών υποκουλτουρών, με αστείο πρόσημο, λες και η δυνατότητά μας να αντιλαμβανόμαστε την κυριολεξία έχει ατονήσει.
ethel cain’s fly on X (formerly Twitter): “ethel cain speaks on the ongoing irony epidemic and how it frustrates her as an artist pic.twitter.com/Cka4n6GQzW / X”
ethel cain speaks on the ongoing irony epidemic and how it frustrates her as an artist pic.twitter.com/Cka4n6GQzW
Στα πολύ πρόσφατα, ακριβώς αυτό συνέβη με τον θάνατο του Λίαμ Πέιν. Τους τελευταίους μήνες της ζωής του, το μέλος των One Direction είχε μετατραπεί σε στόχο ιντερνετικών αστείων και μασκαρεμένου μίσους. Ένας άνθρωπος που σαφώς υπέφερε και είχε μιλήσει ανοιχτά για τα ζητήματα ψυχικής υγείας που αντιμετώπιζε, μαζί με το βάρος του να σε έχει πάρει μαζί της η χιονοστιβάδα του να γίνεσαι διάσημος σε νεαρή ηλικία, είχε μετατραπεί σε joke generator.
«Το να ζεις σε έναν κόσμο όπου υπάρχει αγορά για φωτογραφίες του νεκρού σου σώματος δεν ευνοεί τη δημιουργία λειτουργικών σχέσεων ή το να είσαι ένα άτομο που έχει προσαρμοστεί σωστά», έγραψε ο James Greig σε ένα κείμενό του για την «εμμονή» μας με τους σελέμπριτι θανάτους στο Dazed. Στο μεταξύ, τη στιγμή που μια μερίδα χρηστών θέλησαν να θρηνήσουν τον θάνατο ενός νέου ανθρώπου (και πατέρα), τα feed μας γέμισαν με memes και επεξεργασμένες φωτογραφίες του νεκρού του σώματος. «Liam Payne went to One Direction», έγραψε αστειευόμενος ένας χρήστης του Χ. Και αυτό είναι μόλις ένα από τα εξυπνακίστικα tweets που γράφτηκαν.
Θα ήταν η εύκολη λύση να θεωρήσουμε την πανδημία ως αφετηρία για αυτή τη ροπή μας προς την ειρωνεία. Είχε ξεκινήσει νωρίτερα, πολύ νωρίτερα. Όμως πλέον, έχουμε φτάσει σε ένα σημείο που φαίνεται σα να έχουμε ξεχάσει το εξής πολύ απλό και αυτονόητο: Μερικές φορές τα πράγματα είναι σοβαρά.
