Άρης Δημοκίδης
Είναι ένα υπέροχο παράδειγμα ανθρώπου η Κάτια Δανδουλάκη, και η ανθρώπινη αντίδρασή της μπορεί να διδάξει πολλά σε πολλούς.
Πριν μερικά χρόνια οι δηλώσεις της είχαν γίνει θέμα στο Α,μπα:
«Με ενοχλεί το θέμα των παρενοχλήσεων» είχε πει, θεωρώντας υπερβολή τις καταγγελίες για παλιότερα ζητήματα. Ταυτόχρονα έριχνε το βάρος της ευθύνης σε όσες «δέχτηκαν» την σεξουαλική παρενόχληση, λέγοντας:
«Συγγνώμη, αλλά γιατί εμένα δεν με έχει παρενοχλήσει ποτέ κανένας; Γιατί ήμουν απαγορευτική, με το μάτι κοβόταν η κίνηση, δεν τολμούσαν να φτάσουν παραπέρα.
Και εγώ σου λέω ότι τόλμησε να φτάσει κάποιος παραπέρα: Πού ήταν το θέμα της οποιασδήποτε κοπέλας να του αστράψει ένα χαστούκι και να σηκωθεί να φύγει και να μην πάρει το ρόλο;
Και γιατί πρέπει να το θυμηθώ εγώ αυτό μετά από 20-30 χρόνια; Και στο λέω εγώ που είμαι φεμινίστρια.»
Στο σχόλιο του δημοσιογράφου: “Τότε μπορεί να ήταν μικρά κορίτσια, ευάλωτα…”
αυτή είχε απαντήσει: “Όχι, να μην πάρουν το ρόλο!”
***
Πολλές αναγνώστριες είχαν αντιδράσει. Ενδεικτικά βάζω δυο τρία σχόλια που είχαν γίνει τότε:
«Ορίστε, μάθαμε και πώς μπορούμε να γλιτώσουμε την σεξουαλική παρενόχληση: ΜΕ ΤΟ ΜΑΤΙ. Μα πώς δεν το είχαμε σκεφτεί τόσα χρόνια;»
«Η αλλιώς πώς να ξεπλυνετε το θύτη ρίχνοντας όλο το φταίξιμο στο θύμα σε τρία απλά βήματα. Κατά τα άλλα φεμινίστρια σου λέει…»
«Και πού το ξέρει η κυρία ότι η εκάστοτε κοπέλα δεν αντέδρασε; Και πού το ξέρει η κυρία ότι ο θύτης δεν έγινε ακόμα πιο βίαιος και επίμονος όταν είδε το θύμα να προσπαθεί να αντιδράσει και να αντισταθεί; Εγώ βλέπω μια […] η οποία στάθηκε απλώς τυχερή στη ζωή της να ρίχνει λάσπη σε όλες τις κοπέλες που δέχθηκαν κακοποίηση και να δηλώνει εμμέσως πλην σαφώς ότι έφταιγαν, ότι εκείνες το προκάλεσαν. Γιατί δεν ήταν αρκετά “σοβαρές”, γιατί δεν φρόντισαν εξ’ αρχής να κόψουν τις ύποπτες κινήσεις. Λες και αυτά είναι αρκετά ώστε να αποτρέψουν μια κακοποίηση. Ας γελάσω.»
***
Ένα χρόνο μετά, κάτι τελείως διαφορετικό συνέβη, και προσέξτε πώς το μετέπειτα σχόλιο έπεσε μέσα σε αυτά που αποκαλύφθηκαν αυτές τις μέρες:
***
Απ’ ό,τι φαίνεται, εκείνη την ημέρα που ο Πέτρος Φιλιππίδης φέρεται να ξέσπασε στην Λένα Δροσάκη, η κυρία Δανδουλάκη είδε από πρώτο χέρι τι συμβαίνει όταν οι ηθοποιοί δεν είναι τόσο γνωστές ή δυνατές όσο είναι η ίδια.
Πιστεύω πως μαθαίνοντας τότε και όσα τώρα κατήγγειλε δημοσίως η Δροσάκη (για την παλαιότερη σεξουαλική παρενόχληση, τον εκφοβισμό, το stalking απ’ την πλευρά του κυρίου Φιλιππίδη), η Δανδουλάκη συνειδητοποίησε πως τα πράγματα δεν ήταν πάντα τόσο απλά όσο νόμιζε.
Και έκανε την ανατροπή. Από το παλιότερο «Όχι, να μην πάρουν το ρόλο!», αντί να αφήσει να φύγει η όχι και τόσο γνωστή ηθοποιός, έλυσε τη συνεργασία της με τον πασίγνωστο ηθοποιό/σκηνοθέτη.
Από το «Με ενοχλεί το θέμα των παρενοχλήσεων», και το «Και γιατί πρέπει να το θυμηθώ εγώ αυτό μετά από 20-30 χρόνια;» έφτασε στην πλήρη -έμπρακτη- υποστήριξη. Κι όχι μόνο εκείνη τη μέρα στο θέατρο, αλλά και τώρα.
Σε ιδιόχειρη επιστολή της ανέφερε χτες:
«Σέβομαι τη σοβαρότητα του θέματος. Αυτή τη στιγμή οφείλουν να μιλούν αποκλειστικά και μόνο οι εμπλεκόμενοι και οι δικηγόροι τους. Ο εκβιασμός οποιασδήποτε μορφής δεν επιτρέπεται να γίνεται ανεκτός και να δικαιολογείται σε καμία κοινωνία. Δηλώνω τον απεριόριστο θαυμασμό, την εκτίμηση και τη συμπαράστασή μου στα θύματα που στην ουσία είναι οι ήρωες μιας επιβεβλημένης κάθαρσης. Ο χώρος του θεάτρου είναι ο καθρέφτης της ζωής μας και η ζωή είναι ΙΕΡΗ»
Διαβάζω μάλιστα πως θα πάει, αν χρειαστεί, να καταθέσει ως μάρτυρας υπεράσπισης της Δροσάκη.
Της αξίζουν πολλά χειροκροτήματα. Έστω κι αν χρειάστηκε ίσως να βρεθεί μάρτυρας των καταστάσεων που πολλές γυναίκες βιώνουν στο θέατρο για να συνειδητοποιήσει τη σοβαρότητά τους.
Και αυτό είναι ένα μάθημα για όλους όσους μπορεί να είχαν αρχικά παρόμοιες απόψεις: Μην είστε απόλυτοι. Μη ρωτάτε «γιατί τώρα;». Ακούστε με σεβασμό και κρίνετε.
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο Πάνος Βλάχος έγινε ένας ανέλπιστος ήρωας στην εποχή των αποκαλύψεων