Γιώργος Τσαγκόζης
Η Φινλανδή ευρωβουλευτής Maria Ohisalo φέρνει ξανά στο προσκήνιο ένα θέμα που αφορά εκατομμύρια χρήστες των social media: το πώς πλατφόρμες όπως η Meta συλλέγουν και αξιοποιούν προσωπικά δεδομένα, ακόμη και μέσα από φαινομενικά αθώες αναρτήσεις.
Αφορμή στάθηκαν τα viral posts τύπου «πώς ήσουν το 1990;» ή «βάλε μια παιδική φωτογραφία», τα οποία, όπως εξηγεί, λειτουργούν στην πράξη ως μηχανισμός εξόρυξης δεδομένων. Οι χρήστες, συμμετέχοντας σε τέτοιες τάσεις, αποκαλύπτουν χωρίς να το αντιλαμβάνονται πληροφορίες όπως η ηλικία τους, στοιχεία για το παρελθόν τους και πτυχές της προσωπικότητάς τους. Αυτές οι πληροφορίες δεν μένουν μεμονωμένες, αλλά συνδυάζονται με likes, σχόλια και συνολική δραστηριότητα, δημιουργώντας ένα ολοένα και πιο λεπτομερές ψηφιακό προφίλ.
Σύμφωνα με την ευρωβουλευτή, δεν πρόκειται για «κλοπή» με την παραδοσιακή έννοια, αλλά για ένα εδραιωμένο μοντέλο λειτουργίας. Οι πλατφόρμες συλλέγουν δεδομένα μέσα από την ίδια τη συμμετοχή των χρηστών, την αποδοχή των όρων χρήσης και τη συνεχή αλληλεπίδραση με το περιεχόμενο. Στη συνέχεια, αυτά τα δεδομένα αξιοποιούνται για στοχευμένη διαφήμιση αλλά και για την πρόβλεψη συμπεριφορών, κάτι που βρίσκεται στον πυρήνα του επιχειρηματικού τους μοντέλου.
Η ίδια επισημαίνει ότι το ζήτημα δεν περιορίζεται στη διαφήμιση. Η δημιουργία λεπτομερών «ψυχολογικών προφίλ», η πιθανότητα επιρροής στη δημόσια γνώμη και η σταδιακή απώλεια ελέγχου των προσωπικών δεδομένων αποτελούν βασικές ανησυχίες. Ιδίως σε περιπτώσεις viral trends, οι χρήστες συχνά δεν συνειδητοποιούν ότι συμμετέχουν σε μια διαδικασία μαζικής συλλογής και ανάλυσης πληροφοριών.
Η Maria Ohisalo γεννήθηκε το 1985 στο Ελσίνκι και ανήκει στο κόμμα των Πρασίνων. Έχει διατελέσει υπουργός Εσωτερικών της Φινλανδίας την περίοδο 2019–2023 και είναι διδάκτωρ κοινωνικών επιστημών, με ειδίκευση στην ανισότητα και τη φτώχεια. Σήμερα, ως ευρωβουλευτής, εστιάζει σε ζητήματα ψηφιακών δικαιωμάτων και ρύθμισης των μεγάλων τεχνολογικών πλατφορμών.
Το συμπέρασμα είναι απλό: ένα post που μοιάζει αθώο μπορεί να είναι απλώς ένα ακόμη κομμάτι σε ένα πολύ μεγαλύτερο παζλ δεδομένων — ένα παζλ που οι πλατφόρμες γνωρίζουν πλέον να αξιοποιούν με μεγάλη ακρίβεια.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
