Δημήτρης Καβατζικλής
Ακόμη κι όσοι από εμάς δεν έχουν δει το Rashomon, το δράμα εποχής που έκανε τον σκηνοθέτη Akira Kurosawa γνωστό σε όλο τον κόσμο, ξέρουν τι αντιπροσωπεύει ο τίτλος του: την τάση του κάθε ανθρώπου να θυμάται το ίδιο γεγονός με τον δικό του διαφορετικό τρόπο, λέει το openculture.
«Ένας σαμουράι βρίσκεται νεκρός σε έναν ήσυχο δάσος μπαμπού», λέει ο αφηγητής του βίντεο. «Ένας προς έναν, όλοι οι μάρτυρες του εγκλήματος αφηγούνται την εκδοχή τους για τα γεγονότα που συνέβησαν. Αλλά σύντομα γίνεται σαφές ότι κάθε εκδοχή είναι πιστευτή, αλλά διαφορετική από τις άλλες και κάθε μάρτυρας την διηγείται τα γεγονότα από την δική του σκοπιά.»
Δείτε το βίντεο
Ο Kurosawa έγραψε το σενάριο του Rashomon εμπνευσμένος από το μυθιστόρημα “In a Grove” και ένα ακόμη βιβλίο του συγγραφέα Ryūnosuke Akutagawa. Τόσο ο Akutagawa όσο και ο Kurosawa «χρησιμοποιούν τα μέσα που διαθέτουν για να δώσουν στην μαρτυρία κάθε χαρακτήρα ίσο βάρος, μετατρέποντας κάθε μάρτυρα σε αναξιόπιστο αφηγητή». Ο αναγνώστης, ή θεατής, δεν μπορεί να εμπιστευτεί κανέναν μάρτυρα ούτε να καταλήξει σε ένα βάσιμο συμπέρασμα όσον αφορά την ταυτότητα του δολοφόνου.
Τέτοιες συγκρούσεις μνήμης και αντίληψης συναντώνται σε όλες τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Το βίντεο δίνει παραδείγματα από την επιστήμη της βιολογίας, την ανθρωπολογία, την πολιτική και τα μέσα ενημέρωσης. Αρκετά ψυχολογικά φαινόμενα συγκλίνουν για να προκαλέσουν το φαινόμενο Rashomon που φαίνεται σχεδόν υπερβολικά καθορισμένο. Αλλά μας οδηγεί σε ακόμη πιο δύσκολες ερωτήσεις: «Τι είναι τελικά αλήθεια; Υπάρχουν καταστάσεις στις οποίες δεν υπάρχει αντικειμενική αλήθεια; Τι μας λένε διαφορετικές εκδοχές του ίδιου συμβάντος για την ώρα, τον τόπο και τα πρόσωπα που συμμετείχαν; Πώς μπορούμε να πάρουμε ομαδικές αποφάσεις αν όλοι δουλεύουμε με διαφορετικές πληροφορίες, υπόβαθρα και προκαταλήψεις;». Φαίνεται τελικά, ότι δεν είμαστε πιο κοντά στις οριστικές απαντήσεις απ’ ό, τι ήμασταν όταν το Rashomon βγήκε στις αίθουσες πριν από 70 χρόνια.
