Πώς να μην πεις το λάθος πράγμα: Το κόλπο με τον κύκλο

Όταν η Susan είχε καρκίνο του μαστού, ακούσαμε πολλά σχόλια, αλλά το αγαπημένο μας ήταν από μια από τις συναδέλφους της. Ήθελε να επισκεφτεί τη Susan μετά το χειρουργείο, αλλά η Susan δεν ήθελε επισκέπτες. Η απάντηση του συναδέλφου της: «Αυτό δεν αφορά μόνο εσένα». «Αλήθεια;» αναρωτήθηκε η Susan. «Ο καρκίνος του μαστού μου δεν αφορά εμένα; αφορά εσένα;», γράφουν η κλινική ψυχολόγος Susan Silk και ο Barry Goldman στους Los Angeles Times.

Το θέμα ήρθε ξανά στην επιφάνεια όταν η φίλη μας η Katie έπαθε ανεύρυσμα του εγκεφάλου. Ήταν στην εντατική για μεγάλο χρονικό διάστημα και τελικά μπήκε σε μονάδα παρακολούθησης. Δεν ήταν πλέον καλυμμένη με σωλήνες και γραμμές και οθόνες, αλλά ήταν ακόμα σε άσχημη κατάσταση. Μια φίλη της την επισκέφτηκε μαζί με τον σύζυγο της, τον Pat. «Δεν είμαι προετοιμασμένη για αυτό», του είπε. «Δεν ξέρω αν μπορώ να το διαχειριστώ».

Αυτή η γυναίκα αγαπούσε την Katie και το είπε αυτό γιατί το θέαμα της Katie σε αυτή την κατάσταση τη συγκίνησε. Αλλά ήταν λάθος που το είπε. Όπως ήταν λάθος και η παρατήρηση της συναδέλφου της Susan.

Έκτοτε, η Susan εφηύρε μια απλή τεχνική για να βοηθήσει τους ασθενείς της να αποφεύγουν παρόμοια λάθη. Και έχει αποτέλεσμα σε κάθε είδους κρίσεις: ιατρικές, νομικές, οικονομικές, ρομαντικές, ακόμη και υπαρξιακές. Την αποκαλεί Θεωρία των Κύκλων.

Να πώς λειτουργεί το κόλπο με τον κύκλο

Σε ένα χαρτί ζωγραφίζεις έναν κύκλο. Αυτός είναι ο κεντρικός κύκλος. Στο κέντρο του κύκλου γράφεις το όνομα του ατόμου που έχει το πρόβλημα. Στη συνέχεια ζωγραφίζεις έναν μεγαλύτερο κύκλο γύρω από τον πρώτο. Στον δεύτερο κύκλο βάζεις το όνομα του ατόμου που βρίσκεται πιο κοντά στο άτομο που έχει το πρόβλημα. Επαναλαμβάνεις τη διαδικασία όσες φορές χρειάζεται. Σε κάθε κύκλο βάζεις τους αμέσως πιο κοντινούς ανθρώπους. Γονείς και παιδιά πριν από πιο μακρινούς συγγενείς, στενοί φίλοι σε μικρότερους κύκλους, λιγότερο στενοί φίλοι σε μεγαλύτερους κ.ο.κ. Μια από τις ασθενείς της Susan θεώρησε χρήσιμο να κολλήσει το χαρτί με ταινία στο ψυγείο.

Οι κανόνες

Το άτομο που βρίσκεται στον κεντρικό κύκλο μπορεί να πει οτιδήποτε σε οποιονδήποτε, οπουδήποτε. Μπορεί να παραπονεθεί, να γκρινιάξει, να βρίσει, να πει «η ζωή είναι άδικη» και «γιατί εγώ;». Είναι το έπαθλο για το γεγονός ότι βρίσκεται στον κεντρικό κύκλο. Όλοι οι άλλοι μπορούν να πουν τα ίδια πράγματα, αλλά μόνο σε άτομα που είναι σε μεγαλύτερους κύκλους.

Όταν μιλάς με ένα άτομο που βρίσκεται σε μικρότερο κύκλο από τον δικό σου, ο σκοπός σου είναι να βοηθήσεις. Η ακρόαση είναι πιο χρήσιμη από την ομιλία. Αλλά αν πρόκειται να ανοίξεις το στόμα σου, αναρωτήσου αν αυτό που πρόκειται να πεις θα προσφέρει παρηγοριά και υποστήριξη. Αν όχι, μην πεις τίποτα. Μην δίνεις για παράδειγμα συμβουλές. Οι άνθρωποι που υποφέρουν δεν χρειάζονται συμβουλές. Χρειάζονται χαλάρωση και υποστήριξη. Είναι καλύτερα να πεις: «Συγγνώμη» ή «πρέπει να είναι πολύ δύσκολο για σένα» ή «θέλεις να σου μαγειρέψω κάτι;» Μην λες πράγματα όπως: «Άκου τι μου συνέβη» ή «Να τι θα έκανα εγώ αν ήμουν στη θέση σου» κτλ.

Αν θέλεις να κλάψεις, να πεις σε κάποιον πόσο σοκαρισμένος είσαι ή πόσο χάλια νιώθεις για όλα τα τρομερά πράγματα που σου έχουν συμβεί τελευταία, κάν’ το. Είναι μια απολύτως φυσιολογική αντίδραση. Απλά κάν’ το σε κάποιον που είναι σε μεγαλύτερο κύκλο στο χαρτί. Το να παραπονιέσαι σε κάποιον που είναι σε μικρότερο κύκλο από το δικό σου δεν κάνει καλό σε κανέναν από τους δύο σας.

Οι περισσότεροι από εμάς το γνωρίζουμε αυτό. Σχεδόν κανείς δεν έλεγε σε έναν άρρωστο πόσο χάλια φαίνεται. Σχεδόν κανείς δεν θα έλεγε ότι κοιτάζοντάς τον σκέφτεται την ευθραυστότητα της ζωής και τον θάνατο. Με άλλα λόγια, ξέρουμε πώς να μην «πατάμε» στον κεντρικό κύκλο. Η Θεωρία των Κύκλων απλώς κάνει αυτή τη διαίσθηση πιο συγκεκριμένη: Μην αποφεύγεις απλώς τον κεντρικό κύκλο, απόφυγε όλους τους κύκλους που είναι μικρότεροι από το δικό σου.

Μπορείς να πεις ό,τι θέλεις, αρκεί να το πεις σε κάποιον που είναι σε μεγαλύτερο κύκλο από τον δικό σου. Και μην ανησυχείς. Κάποτε θα βρεθείς κι εσύ στο κεντρικό κύκλο. Αυτό είναι σίγουρο.

*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΤΕΣΤ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ: Πόσο σεμνότυφος είσαι;