Δημήτρης Καβατζικλής
Μια γεωλογική ανασκαφή είναι πάντα ένα ταξίδι πίσω στον χρόνο. Αλλά γιατί τα απομεινάρια των αρχαίων πολιτισμών είναι πάντα θαμμένα τόσο βαθιά στο έδαφος; Όταν οι αρχαιολόγοι άρχισαν να σκάβουν κάτω από το Ρωμαϊκό Φόρουμ, λέει το βίντεο του Primal Space, «αποκάλυψαν έναν ολόκληρο κόσμο ερειπίων βαθιά κάτω από τη γη που κανείς δεν είχε δει για αιώνες». Η ακόμα αρχαιότερη πόλη της Τροίας «ανακατασκευάστηκε δέκα φορές, σχηματίζοντας δέκα ξεχωριστά στρώματα, όλα χτισμένα το ένα πάνω στο άλλο», αναφέρει το openculture.
Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική. «Μετά τη μεγάλη πυρκαγιά της Ρώμης τον πρώτο αιώνα, το μεγαλύτερο μέρος της πόλης έπρεπε να ξαναχτιστεί. Αλλά αντί να απομακρύνουν τα ερείπια, ήταν πιο γρήγορο και ευκολότερο να τα ισοπεδώσουν και να χτίσουν από πάνω». Έκτοτε, περιοδικές καταστροφές συνέχισαν να απαιτούν την περιοδική ανύψωση των δρόμων, μια διαδικασία που τελικά ενταφίασε εντελώς τα παλαιότερα κτίσματα.
Στην περίπτωση της Τροίας, που ξεκίνησε ως ένας οικισμός από πλίνθους λάσπης γύρω στο 3.000 π.Χ., εννέα πολιτισμοί άνθισαν και διαλύθηκαν στο ίδιο ακριβώς ύψωμα, «από τους Πέρσες στον Μέγα Αλέξανδρο και τελικά στους Ρωμαίους». Κάτι παρόμοιο συνεχίζει να συμβαίνει και σήμερα σε ορισμένα μέρη του κόσμου, όπως στη Σαγκάη, που πλέον βυθίζεται με ρυθμό ενός εκατοστού τον χρόνο.
