Δημήτρης Καβατζικλής
Ο Δρ. Scott Barry Kaufman, επίκουρος καθηγητής ψυχολογίας στο Barnard College του Πανεπιστημίου Columbia, πιστεύει ότι η διαφορά μεταξύ των πραγματικά ευτυχισμένων και επιτυχημένων ανθρώπων σε σύγκριση με τους υπόλοιπους, έγκειται στο ότι η πρώτη ομάδα κατάφερε να «ξεμάθει τον φόβο», λέει το upworthy.
Το πρόβλημα για τους περισσότερους ανθρώπους είναι ότι το να μάθεις και το να ξεμάθεις τον φόβο είναι δύο εντελώς ξεχωριστές διαδικασίες. Το να μάθεις να φοβάσαι συμβαίνει αυτόματα στον εγκέφαλό μας μετά από ένα τραυματικό γεγονός. Γι’ αυτό, όταν αντιμετωπίζουμε κάτι που μας φοβίζει, έχουμε μια συναισθηματική και πνευματική αντίδραση που είναι δύσκολο να ξεπεραστεί.
Αντίθετα, το να ξεμάθεις τον φόβο είναι κάτι που πρέπει να γίνει εσκεμμένα. «Ο φόβος μαθαίνεται αυτόματα και ξεμαθαίνεται από πρόθεση: Πρέπει να επιλέξουμε έναν διαφορετικό τρόπο ζωής. Μπορούμε να ξεκινήσουμε αναλαμβάνοντας την ευθύνη να ξεμάθουμε τον φόβο ή οποιοδήποτε αρνητικό μοτίβο του παρελθόντος, αλλά αυτό απαιτεί πολύ δουλειά μέσα μας», λέει.
Ivy League psychologist shares his No. 1 key to success and happiness: ‘We have to choose a different way of living’: https://t.co/ZTSbnvFJ3g
— Dr. Scott Barry Kaufman ⛵ (@sbkaufman) May 19, 2025
Ο εγκέφαλός μας συλλέγει συνεχώς νέους φόβους χωρίς να το θέλουμε. Για να τους ξεμάθουμε, όμως, πρέπει να προσπαθήσουμε συνειδητά. Γι’ αυτό και πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν να πάρουν ρίσκα και να κυνηγήσουν τα όνειρά τους. Δεν έχουν ξεμάθει τους αχρείαστους φόβους που τους εγκατέστησε ο εγκέφαλός τους χωρίς τη συγκατάθεσή τους.
Για παράδειγμα, οι περισσότεροι αποκτούμε κάποια στιγμή στη ζωή μας τον φόβο της απόρριψης. Αυτό εμποδίζει πολλούς να ζητήσουν αύξηση από το αφεντικό τους, ακόμα κι όταν την αξίζουν. Όμως όσοι έχουν ξεμάθει αυτόν τον φόβο, ξεπερνούν το εμπόδιο και ζητούν αυτό που τους αναλογεί. «Η φυσική μας κατάσταση είναι να αισθανόμαστε αβοήθητοι όταν κατακλυζόμαστε από έντονα συναισθήματα», συνεχίζει. Αν και δεν επιλέξαμε τους φόβους μας, η ευθύνη για να τους ξεμάθουμε είναι δική μας. «Κάποιες φορές είμαστε υπεύθυνοι για κάτι όχι επειδή φταίμε, αλλά επειδή είμαστε οι μόνοι που μπορούμε να το αλλάξουμε».
Πώς να ξεμάθεις τον φόβο
Ο Kaufman λέει ότι μπορούμε να ξεμάθουμε τον φόβο μιλώντας στον εαυτό μας όταν τον βιώνουμε. Προτείνει να κάνουμε ερωτήσεις τύπου «τι» αντί για «γιατί». Για παράδειγμα, αν το αφεντικό σας σάς ανέθεσε επιπλέον δουλειά χωρίς προειδοποίηση, αντί να πείτε «Γιατί αισθάνομαι έτσι;», ρωτήστε «Τι είναι αυτό που αισθάνομαι; Τι θα με έκανε να νιώσω καλύτερα;». «Ρωτώντας ‘τι χρειάζομαι αυτή τη στιγμή;’ ξεκινάτε μια ανοδική πορεία παραγωγικών ερωτήσεων».
Η ψυχολόγος Tasha Eurich συμφωνεί: «Τα ‘γιατί’ μας περιορίζουν. Τα ‘τι’ μας δείχνουν τις δυνατότητές μας. Τα ‘γιατί’ φέρνουν στην επιφάνεια αρνητικά συναισθήματα. Τα ‘τι’ μας κρατούν περίεργους και ανοιχτούς. Τα ‘γιατί’ μας παγιδεύουν στο παρελθόν. Τα ‘τι’ μας βοηθούν να χτίσουμε ένα καλύτερο μέλλον». Η διαφορά μεταξύ αυτών των δύο τύπων ερωτήσεων είναι τεράστια. Είναι σαν να ρωτάμε «Γιατί μου συμβαίνει αυτό;» αντί να ρωτάμε «Τι μπορώ να κάνω γι’ αυτό;»
Είναι απελευθερωτικό να συνειδητοποιείς ότι οι φόβοι που σε κρατούν πίσω δεν ήταν δική σου επιλογή και άρα δεν χρειάζεται να τους δίνεις τόση αξία. Ένας φόβος που απόκτησες στην πέμπτη δημοτικού μπορεί να είναι αυτός που σε εμποδίζει σήμερα να προχωρήσεις. Γιατί λοιπόν να μην ρωτήσεις τι μπορείς να κάνεις γι’ αυτό και να τον ξεπεράσεις ενώ ταυτόχρονα χτίζεις μια σκάλα προς την επιτυχία και την ευτυχία;
Loved talking with @sbkaufman last night at @ComedyCellarUSA ‘s Village Underground. His new book, Rise Above, is a great read. Look for our conversation as a future episode of his The Psychology Podcast and @reason Interview podcast (subscribe at https://t.co/D0Rb66To2c). https://t.co/bD6AQSXloO
— Nick Gillespie (@nickgillespie) May 20, 2025
