Γιάννης Δημητρέλλος
Ο Ραψωδός Φιλόλογος, γνωστός και ως Ρ.Φ δεν είναι ένας συνηθισμένος MC της ελληνικής hip hop σκηνής. Έχει πέντε σόλο δίσκους στο δυναμικό του, ενώ έχει συν-δημιουργήσει τα συγκροτήματά Ladose και Διαρρήκτες. Πρόκειται για έναν από τους κορυφαίους στιχουργούς που έχουν πιάσει μικρόφωνο στην Ελλάδα.
Στις 13 Σεπτεμβρίου, μαζί με την Marsheaux, το Δημήτρη Χρυσανθακόπουλος και τον Junk 33, θα παρουσιάσει στο Gazarte το album Αλεξάνδρεια, ένα hip hop «διάλογο» του ίδιου με τους αλεξανδρινούς ποιητές, ένα μεγαλεπήβολο album, το οποίο σε κανένα σημείο δεν αποτυγχάνει να φτάσει στο στόχο του. Λίγο πριν εμφανιστεί στη σκηνή – και λίγο πριν ξεκινήσει για το ιατρείο του εργάζεται ως ψυχολόγος – ψυχοθεραπευτής και ενώ προηγήθηκε μια «συνομωσία» τηλεφωνικών επικοινωνιών που μ΄ ένα ακουστικό (το δικό μου),που έκλεισε ακαριαία (μακάρι να μην χάθηκε κάποια ιστορικής σημασίας πληροφορία για το ελληνικό hip hop) ξεκινήσαμε να μιλάμε για μουσική και ζωή.
Αποχαιρετισμός σε παιδικούς ήρωες
«Με συγκλόνισε ο χαμός του Οδυσσέα των Razastarr. Ήταν ένας σπουδαίος καλλιτέχνης μέσα σε ένα συγκρότημα που ό,τι και να πούμε γι’ αυτό είναι λίγο. Οι Razastarr, οι FFC, οι Terror X Crew ήταν τα συγκροτήματά που ακούγαμε ευλαβικά όταν ξεκινούσαμε να γράφουμε μουσική».
Το ξεκίνημα
«Η πρώτη μου επαφή με το hip hop ήταν νωρίς στα 90s. Συγκεκριμένα θυμάμαι πως ήταν μέσα από κάποιες κασέτες που ανταλλάσσαμε στην κατασκήνωση. Εκείνη την εποχή είχαν βγάλει την πρώτη τους κυκλοφορία τα Ημισκούμπρια, που ήταν κάτι τελείως διαφορετικό και όμορφα «παράξενο» απ’ όλα όσα ακούγονταν εκείνη την εποχή. Όταν ανακάλυψα και το Η Πόλις Εάλω των Terror X Crew, έμεινα άφωνο, απόρησα γιατί δεν είχα κάνει κάτι τέτοιο μέχρι τότε. Ξεκίνησα το `97 τους Διαρρήκτες μαζί με τον Περιπλανώμενο, γράφοντας με τρόπο ερασιτεχνικό στην αρχή και από το 2004, πιο επαγγελματικά. Μετά με τους Dj Strider, Κριτή, Λόγο Απειλή, κάναμε τους Ladose και δημιουργήθηκε ένας μόνιμος πυρήνας συνεργασιών».
Το όνομα
Το όνομα του στο hip hop – Ραψωδός Φιλόλογος – έχει «γεννήσει» ένα σωρό εκδοχές ως προς την προέλευση του. Του ζητάω να μου μιλήσει γι’ αυτές:
«Είναι αλήθεια πως το όνομα μου κάνει τον κόσμο να φαντάζεται διάφορες ιστορίες, αν και στην πραγματικότητα δεν υπήρξε ποτέ κάτι εντυπωσιακό ως προς το πως το επινόησα. Όμως αυτό που με εντυπωσιάζει περισσότερο είναι οι ιστορίες που γεννάει το μυαλό των ακροατών ως προς τους στίχους του Θανατοποινίτη. Πάρα πολλοί πιστεύουν πως πρόκειται για μια πραγματική ιστορία, για κάποιο άτομο που έχω γνωρίσει. Στ’ αλήθεια, είναι μια ιστορία που έγραψα από το μηδέν, φαίνεται όμως ότι ο ρεαλισμός της ξεγελάει πολλούς. Είναι ένα κομμάτι που αγαπώ πολύ».
(Θανατοποινίτης, απόσπασμα)
«Είχε γράψει στο πάτωμα, το ταβάνι τα κάγκελα
Με λόγια ψυχασθενικά, επιθετικά, παράλογα
Η κιμωλία του είχε σχεδόν τελειώσει,
Από την αϋπνία τα μάτια του είχαν θολώσει
Ήθελε μόνο το μυαλό του να κρατήσει ανόθευτο
Μέχρι την ημέρα που θα ερχόταν το αναπόφευκτο
Κι αυτή η μέρα ξημέρωσε εν τέλει,
Για τελευταίο γεύμα τον ρωτήσανε τι θέλει
Τους κοίταξε ατάραχος κι είπε τα παρακάτω
Δε θέλω γεύμα, μόνο να τελειώσω αυτό που γράφω
Κι αφού το έκανε λούφαξε στη γωνία,
Εκεί που είχε πρωτογνωρίσει την κιμωλία
Και μέσα στους λυγμούς του ψιθύριζε συλλαβές
Δε θα σ’ αφήσω μόνη σου αγάπη μου μην κλαις
Την έκλεισε προσεκτικά μέσα στο χέρι του
Κι αφού σκούπισε όλα τα δάκρυά του
Κοίταξε για τελευταία φορά το κελί τεφτέρι του
Κι έπειτα έφυγε για πάντα μακριά του».
«Πρωτόλειος τρόπος αντίδρασης στον ψυχικό πόνο»
Ρωτάω τον Ρ.Φ αν η εποχή της επίπλαστης ευημερίας και των συνθημάτων με πράσινους ήλιους και άλλα πολλά υποσχόμενα κόμματα, που συνέπεσε με τη δημιουργία των πρώτων του κομματιών, τον επηρέασε σε κάποιο βαθμό δημιουργικά. Στην πραγματικότητα ο Ραψωδός ακολούθησε τον δικό του, αυστηρά προσωπικό δημιουργικό δρόμο, μ’ ΄ένα χωνευτήρι επιρροών από βιώματα που απλώθηκαν μπροστά του. Του ζητάω να μου μιλήσει για το πως δημιουργήθηκε ο Ακρωτηριασμένος Αχιλλέας, ένα από τα σημαντικότερα τραγούδια που έχει δημιουργήσει, ένα από τα κορυφαία τραγούδια του ελληνικού hip hop κατά τη γνώμη μου.
O ίδιος μιλάει γι’ αυτή τη δημιουργία του με περηφάνεια, μου περιγράφει τη λογοτεχνική σύνθεση αυτού του χαρακτήρα ως μια αλληγορία: «Ήταν ένας τρόπος να μιλήσω για βιώματα και φόβους που ήθελα να ξορκίσω, σε μια εποχή που μέχρι τότε αντιμετώπιζα τη ζωή μου με κυνισμό, ήταν ένας πρωτόλειος τρόπος αντίδρασης στον ψυχικό πόνο που προκαλεί μια προσωπική απώλεια. Ο Αχιλλέας «κόβει» τα μέλη του σώματος του που έχουν ποτίσει από τον φόβο για να ξαναρχίσει από την αρχή».
Η ξαφνική (!) διακοπή
Το Μάιο του 2016, ενώ μετρούσε ήδη δύο χρόνια η κυκλοφορία του δίσκου Κέλι 2018, ο Ραψωδός Φιλόλογος έκανε την τελευταία του συναυλία και ύστερα σταμάτησε να εμφανίζεται live και να ηχογραφεί. Πολλές ιστορίες ακούστηκαν γι’ αυτή τη ξαφνική απόφαση, που αποδείχθηκε πως ήταν ένα «διάλειμμα διαρκείας», το οποίο έληξε με το ξεκίνημα της δημιουργίας του album Αλεξάνδρεια. Του ζητάω να μου μιλήσει για εκείνη την εποχή:
«Όχι, δε συνέβη κάτι κακό ή δυσοίωνο. Ήταν μια προσωπική μου ανάγκη να αποτραβηχτώ και να αναζητήσω νέες εμπειρίες, να έρθω σε επαφή με νέες ιδέες, να μην εγκλωβιστώ σε ένα στερεοτυπικό τρόπο γραφής των στίχων μου. Άλλωστε τα τελευταία χρόνια πια, δεν βιοπορίζομαι από την μουσική μου, καθ’ ότι εργάζομαι ως ψυχολόγος. Επέστρεψα στην μουσική, όταν είδα πως είχα κάτι νέο να μοιραστώ».
Η Αλεξάνδρεια – Συνομιλώντας με τον Καβάφη
\(απόσπασμα από το κομμάτι Η Αλεξάνδρεια Φλέγεται)
«Αν κάνω τις λέξεις προσάναμμα
Απόψε που δεν είναι απάνεμα
Σιωπώ δεν χαρίζω παράθεμα
Και αφού δεν σκορπίζω τ’ ανάθεμα
Η πόλις γεμίζει εγκαύματα
Καυτηριάζει τα τραύματα
Καίγονται ναοί και αγάλματα
Λιώνουν τ’ αρχαία της μάρμαρα»
Είναι χιλιάδες οι τρόποι που μπορείς να ερμηνεύσεις την Αλεξάνδρεια του Ραψωδού. Στο μυαλό μου αυτές οι νέες συνθέσεις είναι μια παραβολή για το νέο κόσμου που παίρνει μορφή ύστερα από μια σκληρή οικονομική κρίση και μια πανδημία και ταυτόχρονα ένας μοντέρνος διάλογος με την ποίηση του Καβάφη. Ο ίδιος ο Ραψωδός τι έχει να πει για το δημιούργημά του:
«Με κολακεύει η ιδέα ότι η δική μου Αλεξάνδρεια μπορεί να στήσει γέφυρες με τους στίχους ενός τόσο σπουδαίου ποιητή και σ’ ευχαριστώ που μου κάνεις αυτή την ερώτηση. Κάθε δημιουργός, μεγαλώνοντας, προσπαθεί να εξελίξει τη στιχουργική του, να ενσωματώσει νέα βιώματα και εμπειρίες. Σε αυτό το δίσκο προσπάθησα να γεφυρώσω το παρόν με επιρροές από εκείνη την εποχή. Μόνο και μόνο ότι υπάρχον ακροατές που βλέπουν αυτή τη σύνδεση, αυτό με τιμά πολύ».
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι Έλληνες trappers δεν έχουν ακούσει ποτέ το Μ.Ε.Θ στο Βολάν των Ημισκουμπρίων