Γιώργος Τσαγκόζης
Από χτες η Αυστραλία απαγόρευσε τα social media σε χρήστες κάτω των 16 ετών. Όπως διαβάσαμε στο Lifo.gr, το Facebook, το Instagram, το Threads, το X, το YouTube, το Snapchat, το Reddit, το Kick, το Twitch και το TikTok θα αφαιρέσουν λογαριασμούς που ανήκουν σε χρήστες κάτω των 16 ετών και δε θα επιτρέπουν τη δημιουργία νέων λογαριασμών.
Οι πλατφόρμες που δεν συμμορφώνονται κινδυνεύουν με πρόστιμα έως και 49,5 εκατομμύρια δολάρια. Έχουν παρουσιαστεί κάποια αρχικά προβλήματα στην εφαρμογή της απαγόρευσης, αλλά η κυβέρνηση έχει επισημάνει ότι δεν περιμένει να είναι τέλεια από την πρώτη ημέρα.
Ρωτήσαμε το ChatGPT τι θα γινόταν στη χώρα μας αν ίσχυε το ίδιο μέτρο:
Αν η Ελλάδα προχωρούσε σε πλήρη απαγόρευση των social media για όλους τους κάτω των 16 ετών, το τοπίο της καθημερινότητας θα άλλαζε άμεσα — και πιθανότατα με τρόπους που θα προκαλούσαν έντονες συζητήσεις. Από τη μία πλευρά, ειδικοί της ψυχικής υγείας θα χαιρετούσαν ένα τέτοιο μέτρο, τονίζοντας ότι η πρώιμη έκθεση σε αλγορίθμους, συγκρίσεις, cyberbullying και εθισμό στο scroll έχει αποδειχθεί επιβαρυντική για τους εφήβους. Έρευνες στην Ευρώπη ήδη διαπιστώνουν ότι η υπερβολική χρήση πλατφορμών αυξάνει τα επίπεδα άγχους και μειώνει τον ποιοτικό ύπνο στους μαθητές Γυμνασίου.
Από την άλλη, η εφαρμογή ενός τέτοιου ban θα άνοιγε έναν νέο κύκλο κοινωνικής και πολιτικής αντιπαράθεσης. Χιλιάδες γονείς ίσως το έβλεπαν ως ανακούφιση, όμως οι ίδιοι οι έφηβοι θα το εξέλαμβαναν ως άμεση καταπάτηση της ψηφιακής τους ελευθερίας. Η εμπειρία άλλων χωρών δείχνει ότι τέτοιου τύπου απαγορεύσεις συχνά οδηγούν σε παρακάμψεις μέσω VPN, δεύτερων συσκευών ή ψεύτικων λογαριασμών, κάτι που θα καθιστούσε το μέτρο δύσκολο να εφαρμοστεί στην πράξη.
Παράλληλα, η σχολική ζωή θα επηρεαζόταν σημαντικά. Η εξαφάνιση των social από τις ηλικίες 12–15 θα μείωνε την πίεση για likes, trends και διαρκή παρουσία, πιθανώς βελτιώνοντας την συγκέντρωση και τις επιδόσεις. Όμως θα δημιουργούσε και ένα νέο είδος «ψηφιακού χάσματος» ανάμεσα στους μικρότερους μαθητές και όσους είναι 16+.
Τέλος, οι ίδιες οι πλατφόρμες θα αναγκάζονταν να προσαρμοστούν: αυστηρότερη ταυτοποίηση ηλικίας, νέα εργαλεία γονικού ελέγχου και, πιθανώς, μετατόπιση της διαφημιστικής αγοράς. Ένα τέτοιο ban δεν θα ήταν απλώς ένα τεχνικό μέτρο· θα ήταν μια βαθιά κοινωνική αλλαγή που θα άλλαζε τον τρόπο με τον οποίο μεγαλώνουν οι νέοι στην Ελλάδα.
