Η ανακοίνωση του Αμερικανού υπουργού Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, ότι σχεδιάζεται να μεταδοθεί ζωντανά μέσω διαδικτύου η εκτέλεση του Νιντάλ Χασάν στις 3 Δεκεμβρίου, προκαλεί αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Χασάν έχει καταδικαστεί για τη δολοφονία 13 ανθρώπων στη στρατιωτική βάση Φορτ Χουντ το 2009. Εάν η εκτέλεσή του πραγματοποιηθεί και μεταδοθεί ζωντανά, θα δημιουργήσει ένα πρωτοφανές προηγούμενο για τη σύγχρονη αμερικανική δικαιοσύνη.
Ωστόσο, οι δημόσιες εκτελέσεις δεν αποτελούν αποκλειστικά μια σκοτεινή σελίδα της ιστορίας. Σε ορισμένες χώρες εξακολουθούν να πραγματοποιούνται μπροστά σε συγκεντρωμένα πλήθη, ενώ αλλού υπάρχουν αναφορές για εκτελέσεις σε δημόσιους χώρους.
Η σημαντική διαφορά είναι ότι μια εκτέλεση παρουσία κοινού δεν ταυτίζεται απαραίτητα με τη ζωντανή διαδικτυακή μετάδοσή της, όπως αυτή που σχεδιάζει το αμερικανικό Πεντάγωνο.
Ιράν και Αφγανιστάν: Οι δύο χώρες όπου καταγράφονται δημόσιες εκτελέσεις
Σύμφωνα με την τελευταία ετήσια έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2026, το Ιράν και το Αφγανιστάν είναι οι δύο χώρες στις οποίες καταγράφηκαν δημόσιες εκτελέσεις το 2025.
Συγκεκριμένα, η οργάνωση κατέγραψε τουλάχιστον 17 δημόσιες εκτελέσεις: 11 στο Ιράν και έξι στο Αφγανιστάν. Το 2024 είχαν καταγραφεί τουλάχιστον οκτώ στις ίδιες χώρες.
Στο Ιράν, η δημόσια εκτέλεση πραγματοποιείται συνήθως με απαγχονισμό, ενώ η θανατική ποινή εφαρμόζεται και μέσα στις φυλακές. Η χώρα κατέγραψε τουλάχιστον 2.159 εκτελέσεις το 2025, αριθμό υπερδιπλάσιο σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Στο Αφγανιστάν, μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία το 2021, οι δημόσιες εκτελέσεις επανήλθαν στο πλαίσιο της εφαρμογής της δικής τους ερμηνείας του ισλαμικού νόμου. Έχουν πραγματοποιηθεί σε χώρους συγκέντρωσης πλήθους, με πολίτες να παρακολουθούν την εκτέλεση των καταδικασμένων.
Τι συμβαίνει στη Σαουδική Αραβία, την Κίνα και τη Βόρεια Κορέα;
Η Σαουδική Αραβία συγκαταλέγεται στις χώρες με τις περισσότερες εκτελέσεις παγκοσμίως, με τουλάχιστον 356 το 2025. Παρότι στο παρελθόν πραγματοποιούνταν δημόσιοι αποκεφαλισμοί, δεν περιλαμβάνεται στις χώρες όπου η Διεθνής Αμνηστία επιβεβαίωσε δημόσιες εκτελέσεις για το συγκεκριμένο έτος.
Στην Κίνα, οι εκτελέσεις υπολογίζεται ότι ανέρχονται σε χιλιάδες ετησίως, ωστόσο τα σχετικά στοιχεία αποτελούν κρατικό μυστικό. Αντίστοιχα, η έλλειψη ανεξάρτητης πρόσβασης στη Βόρεια Κορέα δυσκολεύει την επαλήθευση αναφορών για δημόσιες εκτελέσεις.
Η επιστροφή ενός δημόσιου θεάματος στις ΗΠΑ;
Η προγραμματισμένη εκτέλεση του Νιντάλ Χασάν αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή οι Ηνωμένες Πολιτείες εγκατέλειψαν σε μεγάλο βαθμό τις δημόσιες εκτελέσεις τη δεκαετία του 1930.
Όπως επισημαίνει ο Guardian, η πρόθεση του Πενταγώνου να μεταδώσει την εκτέλεση μέσω διαδικτύου φέρνει τις ΗΠΑ αντιμέτωπες με μια πρακτική που σήμερα συνδέεται κυρίως με το Ιράν και το Αφγανιστάν των Ταλιμπάν.
Την ίδια στιγμή, η θανατική ποινή εξακολουθεί να εφαρμόζεται σε αρκετές αμερικανικές πολιτείες. Μόνο το 2025 πραγματοποιήθηκαν 47 εκτελέσεις στις ΗΠΑ, ο μεγαλύτερος αριθμός από το 2009.
Παγκοσμίως, η Διεθνής Αμνηστία κατέγραψε τουλάχιστον 2.707 εκτελέσεις σε 17 χώρες το 2025, αύξηση 78% σε σχέση με το 2024. Ο πραγματικός αριθμός εκτιμάται ότι είναι σημαντικά μεγαλύτερος, καθώς δεν περιλαμβάνει τις χιλιάδες εκτελέσεις που πιστεύεται ότι πραγματοποιούνται στην Κίνα.
Η υπόθεση Χασάν ανοίγει πλέον μια διαφορετική συζήτηση: όχι μόνο για το εάν ένα κράτος έχει το δικαίωμα να αφαιρεί τη ζωή ενός καταδικασμένου ανθρώπου, αλλά και για το εάν η στιγμή της εκτέλεσής του μπορεί να μετατρέπεται σε θέαμα διαθέσιμο σε εκατομμύρια θεατές σε ολόκληρο τον κόσμο.

