Σκέψου σαν τους αρχαίους κυνικούς (και γίνε ευτυχισμένος)

Ο κυνισμός -η πεποίθηση ότι οι άνθρωποι είναι ηθικά κενοί και συμπεριφέρονται ύπουλα προκειμένου να μεγιστοποιήσουν το προσωπικό τους συμφέρον- κυριαρχεί στην σύγχρονη αμερικανική κουλτούρα. Είτε ο κυνισμός είναι δικαιολογημένος είτε όχι, το γεγονός παραμένει ότι η σύγχρονη κυνική άποψη για τη ζωή έχει μόνο αρνητικές συνέπειες. Μας κάνει λιγότερο υγιείς, λιγότερο επιτυχημένους και λιγότερο ευτυχισμένους, γράφει ο Arthur Brooks του Atlantic.

Το πρόβλημα δεν είναι ο κυνισμός από μόνος του, αλλά το ότι οι σύγχρονοι άνθρωποι έχουν ξεχάσει την αρχική του έννοια. Αντί να υποθέτουμε ότι όλοι και όλα είναι χάλια, θα ήταν ίσως καλό να αρχίσουμε να ζούμε όπως οι αρχαίοι Έλληνες κυνικοί, που επαναστάτησαν ενάντια στις συμβάσεις αναζητώντας την αλήθεια και τη φώτιση.

Ο αρχικός κυνισμός ήταν ένα φιλοσοφικό κίνημα που ιδρύθηκε από τον Αντισθένη, μαθητή του Σωκράτη, και διαδόθηκε από τον Διογένη των Σινωπέα γύρω στον πέμπτο αιώνα π.Χ. και βασίστηκε στην άρνηση αποδοχής των υποθέσεων και των συνηθειών που αποθαρρύνουν τους ανθρώπους να αμφισβητούν τα συμβατικά δόγματα, πράγμα που μας εμποδίζει να αναζητήσουμε τη βαθιά σοφία και την ευτυχία.

Ο σύγχρονος κυνικός απορρίπτει κάτι εντελώς («αυτό είναι ανόητο»), ενώ ο αρχαίος κυνικός απλώς κρίνει («αυτό μπορεί να είναι σωστό ή λάθος»). Δεν υπήρχαν δείκτες ευτυχίας στην εποχή του Αντισθένη, επομένως δεν μπορούμε να συγκρίνουμε την ικανοποίηση των αρχαίων κυνικών σε  σύγκριση με τους συγχρόνους τους. Μπορούμε ωστόσο να συμπεράνουμε ότι ο σύγχρονος κυνισμός είναι επιζήμιος. Σε μια μελέτη του 2009, ερευνητές που μελέτησαν τις αρνητικές κυνικές συμπεριφορές διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι που είχαν υψηλά επίπεδα κυνισμού είχαν περίπου πέντε φορές περισσότερες πιθανότητες να υποφέρουν από κατάθλιψη.

Σε έρευνα του 1991 ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο κυνισμός αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες θανάτου τόσο από καρκίνο όσο και από καρδιακές παθήσεις ενώ σε μια μελέτη του 2017 στη Φινλανδία, τα υψηλά επίπεδα κυνικής συμπεριφοράς προέβλεψαν πρόωρη θνησιμότητα.

Για να βελτιώσετε τη ζωή σας, δεν πρέπει απλώς να προσπαθείτε να αποφύγετε τον κυνισμό σε όλες τις μορφές του, πρέπει να προσπαθήσετε να γίνετε αληθινός κυνικός με την αρχική έννοια. Οι αρχαίοι κυνικοί προσπαθούσαν να ζήσουν με βάση ένα σύνολο αρχών που χαρακτηρίζονταν από επίγνωση, απόσπαση από τις κοσμικές επιθυμίες, ισότητα όλων των ανθρώπων και υγιεινή ζωή. Οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι, συμπεριλαμβανομένων των σκεπτικιστών, που ήταν σύγχρονοι των κυνικών, πιθανότατα επηρεάστηκαν από τις ινδικές παραδόσεις μετά τις κατακτήσεις του Μεγάλου Αλέξανδρου, και στους επόμενους αιώνες, οι ιδέες τους επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό την πρωτοχριστιανική σκέψη.

Για να στραφούμε από το μοντέρνο στο αρχαίο, πρέπει να εστιάσουμε στις βασικές κυνικές έννοιες.

1. Ευδαιμονία

Οι αρχαίοι κυνικοί γνώριζαν ότι η διαρκής ευχαρίστηση δεν μπορεί να προέλθει από έναν συνεχή αγώνα για απόκτηση υλικών αγαθών, απολαύσεων και κύρους. Η ευτυχία μπορεί να προέλθει μόνο αν αποτραβηχτούμε από τις ψεύτικες υποσχέσεις του υλικού κόσμου. Κάντε μια λίστα με τις εγκόσμιες απολαύσεις και πείτε δυνατά: «Δεν θα με υποτάξει αυτή η επιθυμία».

2. Άσκηση

Δεν μπορούμε να καθαρίσουμε το μυαλό μας από τη σύγχυση έως ότου σταματήσουμε να αναισθητοποιούμε τον εαυτό μας, είτε με ναρκωτικά και αλκοόλ είτε με περισπασμούς. Κάθε μέρα, παραιτηθείτε από μια επιβλαβή ουσία ή συνήθεια. Αντί να βλέπετε τηλεόραση, πηγαίνετε μια βόλτα. Αντί για αλκοόλ, πιείτε ένα ποτήρι νερό. Αυτή η πειθαρχία θα ενισχύσει τη θέλησή σας και θα σας βοηθήσει να υιοθετήσετε συνήθειες που θα σας κάνουν πιο ευτυχισμένους.

3. Αυτάρκεια

Όταν βασίζεσαι στην γνώμη των άλλων χάνεις την ηρεμία σου αλλά και την αληθινή ελευθερία. Αρνηθείτε να δεχτείτε τις απόψεις των άλλων. Σκεφτείτε τους τρόπους με τους οποίους αναζητάτε συνήθως επικύρωση, είτε για την εμφάνισή σας, την εξυπνάδα σας ή την υλική σας ευημερία και κάντε ένα σχέδιο για να αγνοήσετε εντελώς αυτήν την ανάγκη.

4. Κοσμοπολιτισμός

Το να βλέπουμε τους εαυτούς μας καλύτερους ή χειρότερους από τους άλλους, μας κάνει ανταγωνιστικούς. Ξεκινήστε κάθε μέρα υπενθυμίζοντας στον εαυτό σας ότι ο κόσμος ανήκει εξίσου σε όλους και αποφασίστε να μην φέρεστε σε κανέναν διαφορετικά λόγω της κατάστασής της. Ο σύγχρονος κυνικός είναι μίζερος γιατί είναι δεμένος με τον έξω κόσμο, ο οποίος τον καταπιέζει επειδή είναι διεφθαρμένος. Η αρχαίος κυνικός, αντίθετα, είναι χαρούμενος, όχι επειδή πιστεύει ότι ο έξω κόσμος είναι τέλειος αλλά επειδή επιλέγει να επικεντρωθεί στην ακεραιότητα του εσωτερικού του κόσμου, του οποίου έχει τον έλεγχο.

Ο Διογένης, ο φιλόσοφος που εκλαΐκευσε τον κυνισμό, ήταν γνωστός για το ότι δεν έδειχνε προκατάληψη προς κανένα κόμμα και, επομένως, δεν ήταν ιδιαίτερα συμπαθητικός στους πολιτικούς άρχοντες, οι οποίοι θα μπορούσαν να του προσφέρουν μια άνετη ζωή. Μια μέρα, ένας φιλόσοφος ονόματι Αρίστιππος, ο οποίος ήταν πολύ ευνοημένος από τους πολιτικούς, είδε τον Διογένη να πλένει λαχανικά, μια τροφή που αρχαίοι Έλληνες περιφρονούσαν. Ο Διογένης, αντί να ντραπεί για την φτωχή του διατροφή, είπε στον Αρίστιππο: «Αν είχες μάθει να τρως αυτά τα λαχανικά, δεν θα ήσουν σκλάβος στο παλάτι ενός τυράννου».

Αν θέλεις να είσαι καλός κυνικός και πιο χαρούμενος άνθρωπος, μάθε να τρως τα λαχανικά σου. Μπορεί να μην είναι πολυτελής τροφή, αλλά θα διαπιστώσεις ότι είναι πιο θρεπτικά από τις κενές θερμίδες του κοινωνικού κομφορμισμού.

*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΚΟΥΙΖ: Ποιος το είπε; 20 σπουδαίες φράσεις μεγάλων ανδρών και γυναικών