Γιάννης Δημητρέλλος
Είναι η πρώτη ελληνική εκπομπή με θεματολογία αποκλειστικά γύρω από το ίντερνετ. Στα 12 επεισόδια της φετινής σεζόν, πρόκειται να παρουσιάσει θεματικές όπως η ιστορία του Ίντερνετ στην Ελλάδα, τα παιδιά και το Ίντερνετ, οι τέχνες και ο πολιτισμός στο διαδίκτυο, οι influencers (ήδη αγαπημένο επεισόδιο, τα big data, οι σχέσεις και το διαδίκτυο και όχι μόνο.
Για ‘μένα (και για όλο το φανατικό κοινό της συγκεκριμένης εκπομπής), είναι η πρώτη φορά που το Ίντερνετ προσεγγίζεται τηλεοπτικά με τρόπο έξυπνο, αστείο και χωρίς ακραίες, τεχνοφοβικές αντιλήψεις. Οι δύο παρουσιαστές της εκπομπής, η κωμικός Ήρα Κατσούδα και ο παρουσιαστής και youtuber Σπύρος Μαργαρίτης, πέρα από το γεγονός ότι έχουν τόσο απερίγραπτη χημεία που σου δίνουν την αίσθηση ότι είναι κολλητοί φίλοι εδώ και χρόνια ή ακόμα και ότι θα μπορούσαν να παίζουν μαζί σε κάποια γνωστή sitcom (Netflix λαμβάνεις;), καταφέρνουν να παρουσιάζουν πολυεπίπεδα και δύσκολα θέματα για την online καθημερινότητα μας, με τρόπο απλό και κατανόητο.
Επειδή οι ήρωες δεν φοράνε πάντα μακριές κάπες, αποφάσισα να τους εντοπίσω. Τελικά, μαζί με το σκηνοθέτη της εκπομπής, Ανδρέα Λουκάκο, κάναμε την παρακάτω όμορφη συζήτηση.
Ας ξεκινήσουμε με κάτι λίγο οξύμωρο. Ποιά ήταν η αφορμή να δημιουργήσετε μια εκπομπή για το Ίντερνετ, που θα παίζει στην τηλεόραση;
Ανδρέας Λουκάκος: Παλιότερα, το μέσο ίσως ήταν σημαντικότερο από το περιεχόμενο. Πλέον, με την επέλαση του cross-platform content, το περιεχόμενο είναι αυτό που έχει πρωτεύουσα σημασία και δευτερεύουσα το μέσο στο οποίο αυτό προβάλλεται. Αν το σκεφτεί κανείς, πολλές φορές βλέπουμε τηλεόραση από το laptop και σερφάρουμε στο διαδίκτυο ή βλέπουμε ιντερνετικό περιεχόμενο από τη smart tv. Σε πρακτικό επίπεδο από την άλλη, ‘Το Δίκτυο’ είναι μια παραγωγή 12 ωριαίων επεισοδίων για την υλοποίηση της οποίας χρειάστηκαν πάρα πολλές ώρες γυρισμάτων με εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας καθώς επίσης πάρα πολλές ώρες έρευνας και μοντάζ. Για τις ανάγκες της εκπομπής εργάστηκαν συνολικά 18 άτομα. Όπως καταλαβαίνετε, μια τέτοια παραγωγή δεν μπορεί να καλύψει τα έξοδά της αν δεν εμπλακεί ένα τηλεοπτικό κανάλι. Μην ξεχνάτε όμως ότι όλα τα επεισόδια, αμέσως μετά την προβολή τους, είναι διαθέσιμα στο Ertflix για θέαση οποιαδήποτε ώρα και στιγμή, οπότε μιλάμε πλέον ξεκάθαρα για μια νέα πραγματικότητα υβριδικού περιεχομένου που ξεκινάει την πορεία του από την τηλεόραση και τη συνεχίζει στο διαδίκτυο…
Θυμάστε την πρώτη σας επικοινωνία, το πρώτο “σερφάρισμα” σας (όπως το λέγαμε στα 00s) στο Ίντερνετ; Τι αφορούσε;
Σπύρος Μαργαρίτης: «Ειλικρινά δεν θυμάμαι. Κάτι που σήμερα μου φαίνεται σχεδόν σοκαριστικό. Διότι θεωρώ τον εαυτό μου μέλος των γενιών που μεγάλωσαν χωρίς ίντερνετ, ήμουν ήδη 13 ή 14 ετών όταν συνδέθηκα για πρώτη φορά στο ίντερνετ και παρόλα αυτά τις πρώτες κινήσεις που έκανα online δεν τις θυμάμαι. Ίσως είναι ότι είχα εκτεθεί, χωρίς να το έχω χρησιμοποιήσει, στο ίντερνετ από μικρότερη ηλικία όταν επισκεπτόμασταν συγγενείς τα καλοκαίρια στην Αμερική. Υπήρχε δηλαδή μία κάποια εξοικείωση όταν το έζησα για πρώτη φορά εδώ. Από τις πρώτες αναμνήσεις ξεχωρίζουν τα αγωνιώδη σαρανταπεντάλεπτα, ευελπιστώντας να μην χτυπήσει το τηλέφωνο (αποσυνδεόσουν από το ίντερνετ αν συνέβαινε αυτό) για να κατέβει ένα τραγούδι στο Limewire και αντίστοιχα υπομονετικά sessions χαζεύοντας profile μουσικών και κάνοντας customize τα banners της σελίδας μου στο MySpace, με μπόλικο χρόνο ανάμεσα σε κάθε refresh της σελίδας για παράλληλες δραστηριότητες».
Ήρα Κατσούδα: «Νομίζω όταν πρωτοβάλαμε ίντερνετ μπορεί και να το φοβόμουν, εννοώ κάπως θυμάμαι ότι αγχωνόμουν μην πατήσω κάτι «λάθος». Αλλά όταν το ξεπέρασα (κανά δυο μέρες μετά) έψαξα στο ίντερνετ «Τι είναι ίντερνετ» να μάθω και τι άλλο κάνει. Ινσέψιο. Μετά, το πιο διαδεδομένο μέσω επικοινωνίας ήταν το irc, ένα chat room που ήταν το trend της εποχής. Τρελά «καψίματα» και ξενύχτια στο irc να μιλάς με τους φίλους και να γνωρίζεις άσχετο κόσμο. Αλλά μιας και μιλάμε για το ίντερνετ «εποχής», θέλω να καταγγείλω σε αυτό το σημείο το ΜySpace γιατί ήταν πάρα πολύ δυσλειτουργικό και μου φαινόταν δύσκολο! (boomer effect)».
Σήμερα πιστεύετε υπάρχει “καλό” και “κακό” Ίντερνετ; Υπάρχει κάποια θεματική σχετικά με το διαδίκτυο που θα σας δυσκόλευε να καταπιαστείτε μαζί της;
Σπύρος Μαργαρίτης: «Όχι δεν πιστεύω καθόλου σε κάποιον τέτοιον διαχωρισμό. Όπως κάθε εργαλείο, μπορεί να σε εξυπηρετεί ή να κάνει μεγάλη ζημιά. Πιθανότερα θα μπορούσα να δω να γίνουν “καλές” ή “κακές” προσπάθειες ρύθμισής του στο μέλλον. Νομίζω ότι αυτή τη στιγμή ζούμε μία φάση “Άγριας Δύσης” του ίντερνετ, στην οποία με λίγες γνώσεις και σχετικά μικρή ενασχόληση, σχεδόν οποιοσδήποτε μπορεί να έχει πρόσβαση σε οποιαδήποτε πληροφορία. Προσπαθώντας να κάνω μια προβολή στο μέλλον, πιστεύω πως η ελευθερία αυτή δεν θα χαρακτηρίζει το του μέλλοντος. Σίγουρα θα συνεχίσει να υπάρχει τεράστια πρόσβαση στην πληροφορία, αλλά οι διαδικασίες ελέγχου των χρηστών πιστεύω πως θα είναι πολύ πιο αυστηρές».
«Όσον αφορά στο δεύτερο μέρος της ερώτησης, η ωμότητα του dark web είναι κάτι που με δυσκολεύει. Όχι τόσο από πλευράς διαχείρισης του υλικού της εκπομπής γιατί όλοι καλεσμένοι είναι εξαιρετικά καταρτισμένοι και κορυφαίοι ειδικοί στον τομέα τους, σε βαθμό που τα λεγόμενά τους είχαν τόσο ενδιαφέρον που καθιστούσε το μοντάζ πραγματικά δύσκολο. Ωστόσο, η σκέψη ότι πίσω από μία οθόνη, με τα κατάλληλα μέσα μπορεί να εμπορεύονται από τα πιο επικίνδυνα υλικά στον πλανήτη μέχρι ανθρώπινες ζωές, μου δημιουργεί έντονα την επιθυμία για ρύθμιση και προστασία του αγαθού που είναι το Ίντερνετ. Ελπίζω και πιστεύω πως θα το καταφέρουμε, αλλά θα είναι ένα ταραχώδες ταξίδι».
Ήρα Κατσούδα: «Το Ίντερνετ είναι και αυτό μια εφεύρεση και καμία εφεύρεση δεν είναι από μόνη της κακή. Κακή μπορεί να είναι η χρήση της. Και στην περίπτωση του διαδικτύου έχουμε πολλά παραδείγματα κακής χρήσης, αλλά όταν τα βάζεις στην ζυγαριά δεν ξέρεις στο τέλος αν υπερτερεί η καφρίλα ή τα οφέλη του. Από την άλλη, αν σκεφτείς ότι όλα έχουν γίνει τόσο γρήγορα με ρυθμούς που ένας οργανισμός δεν προλαβαίνει απαραίτητα να αφομοιώσει, είναι λογικό να υπάρχει μια κοινωνική ανωριμότητα πάνω στον χειρισμό του. Έχουμε ένα πολυεργαλείο στα χέρια μας που δεν ξέρουμε κιόλας να το χρησιμοποιούμε καλά καλά, οπότε είναι κάπως λογικό να τραβιέται στα άκρα μέχρι να σταθεροποιηθεί. Όσον αφορά στις θεματικές, δεν νομίζω να μας δυσκόλευε κάποια. Σε όποιο θέμα και αν έχουμε πιάσει στην εκπομπή, από το πιο απλό και προφανές μέχρι το πιο ιδιαίτερο εγώ προσωπικά είχα πάντα κάτι καινούριο να μάθω».
Αν αύριο μαθαίναμε ότι θα πάψει να υπάρχει Ίντερνετ, τι πιστεύετε ότι θα χρειαζόταν να κρατήσουμε στο σκληρό μας και τι να σβήσουμε για πάντα;
Σπύρος Μαργαρίτης: «Όσο περίεργο και αν ακουστεί, αυτή είναι μία σκέψη που κάνω συχνά. Πιθανολογώ πως, όσο και αν βελτιωθούν οι τεχνολογίες αποθήκευσης, κάποια στιγμή θα ξεκινήσει να μειώνεται ο διαθέσιμος φυσικός χώρος για servers, εκτός και αν αποφασίσουμε να γεμίσουμε τον βυθό της θάλασσας και με υπολογιστές, εκτός από όλα τα υπόλοιπα που ξεφορτωνόμαστε εκεί. Κάπως έτσι καταλήγω κι εγώ στο συμπέρασμα ότι θα πρέπει να αρχίσουμε να αποφασίζουμε ποια πληροφορία θα συντηρήσουμε. Κρατάμε λοιπόν όλη την ιστορία μας, όπως και απ’ όποιον έχει γραφτεί (γιατί θα έχει ενδιαφέρον να μπορούμε να συγκρίνουμε) και σβήνουμε όλα τα παιδικά sing along χορευτικά βίντεο με ημιανθρωπόμορφα πλάσματα που επαναλαμβάνουν τις ίδιες 5 λέξεις για όλη τη διάρκεια του τραγουδιού».
Ήρα Κατσούδα: «Προσωπικά σίγουρα θα κρατούσα κάποια βίντεο με γάτες. Ξέρω! Είναι το τελευταίο μπροστά σε μια υποθετική καταστροφή, αλλά με διασκεδάζουν και έτσι και αλλιώς το διαδίκτυο είναι τόσο υπέρογκο που δεν υπάρχει σκληρός να το σηκώσει, οπότε αναγκαστικά θα χαθεί πολύ πράγμα. Τώρα αυτό που θα έσβηνα για πάντα είναι η τοξικότητα που βγάζει πολλές φορές το διαδίκτυο. Σε κανέναν δεν θα λείψει η πόλωση και τα hate comments νομίζω. Αυτό. Και οι φωτογραφίες το καλοκαίρι με πατούσες».