Άρης Δημοκίδης
Πριν από λίγες ημέρες, το Vimeo την επέλεξε για τα Vimeo Staff Picks του και όπως ήταν λογικό τα views της εκτινάχθηκαν.
Σήμερα παρουσιάζουμε το φιλμ στα Μικροπράγματα. (Επιλέξτε την πλήρη οθόνη!)
Squirrel
A young girl’s contemplation of her budding sexuality takes us on a dark psychological journey about love, sex, and manipulation. starring Emma Doxiadi, Stephen Jean & Andrius Morrison written by Tomas Vengris & Emma Doxiadi produced by Tomas Vengris & Emma Doxiadi executive producer Christos V.
Μιλήσαμε με τον σκηνοθέτη Tomas Vengris, συν-σεναριογράφο και συμπαραγωγό, αλλά και με την πρωταγωνίστρια Έμμα Δοξιάδη, επίσης συν-σεναριογράφο και συμπαραγωγό.
— Τομάς, τι σε ενέπνευσε να κάνεις την ταινία;
Εμπνεύστηκα από διάφορους παράγοντες. Ένας ήταν πως μια αδέσποτη γάτα, που είχε γίνει φίλη μου, αποφάσισε να φέρει έναν πεθαμένο σκίουρο στον κήπο μου και να τον μασουλήσει χαρούμενα για τόσην ώρα που πρόλαβα να αρπάξω μια κάμερα και να την φιλμάρω. Εκείνο τον καιρό, εγώ και η Έμμα συζητούσαμε διάφορα δυσάρεστα θέματα γύρω από την ψυχολογία της σεξουαλικής χειραγώγησης (το πώς ξεκινήσαμε να τα συζητάμε είναι μια άλλη ιστορία) και ψάχναμε πώς θα μπορούσαμε να κάνουμε μια ταινία που να τα εξερευνά. Η εικόνα της γάτας που κατασπαράζει λαίμαργα και ανέμελα το θήραμα της έγινε ο καταλύτης για αυτό που στο τέλος θα γινότανε το SQUIRREL.
— Πες μας λίγα λόγια για το πώς προσέγγισες τη δημιουργία της ταινίας.
Ήταν άκρως μη-παραδοσιακή προσέγγιση. Ποτέ δεν υπήρξε ένα “κλειδωμένο” σενάριο. Η ακριβής κατασκευή του και οι λεπτομέρειες βρέθηκαν καθώς φτιάχναμε την ταινία. Κάναμε γύρισμα μερικές φορές την εβδομάδα για αρκετούς μήνες — χρησιμοποιώντας μόνο ό,τι είχαμε στην διάθεση μας. Επειδή είχα μια γενική ιδέα της ιστορίας και της ατμόσφαιρας, προσαρμοζόμασταν στο περιβάλλον μας. Το μοντάζ συνέβαινε ταυτόχρονα με το γράψιμο του voice-over. Ζητούσα από την Έμμα να γράψει σκέψεις, σχεδόν σαν εσωτερικό μονόλογο, για ορισμένα θέματα (και πραγματικά και φανταστικά) και έπειτα έκοβα και ταξινομούσα μερικές φράσεις με βάση το τι είχαμε γυρίσει. Συχνά, αυτό θα ενέπνεε μια καινούργια ιδέα. Αφού τελειώσαμε το γύρισμα ακολούθησε μια μακρά διαδικασία μοντάζ και απόσταξης ώστε να βρεθεί η ακριβής ροή της ταινίας. Παρότι πήρε αρκετό καιρό, πιστεύω πως βρήκαμε μια πολύ ενδιαφέρουσα μέθοδο για να δημιουργήσουμε μια (πρακτικά) no-budget ταινία που έχει ζωή και ενέργεια.
— Πώς αισθάνεσαι που η ταινία αποκτά μεγαλύτερο κοινό, λόγω του Vimeo Staff Picks; Τι θέλεις να μείνει στους θεατές;
Αρχικά ήταν παράξενο να στείλουμε αυτή την ταινία στην δημόσια διαδικτυακή πλατφόρμα γιατί την νιώθω πολύ προσωπική. Μπήκε αρκετή αλήθεια (μέσω ερευνών και μέσω εμπειριών) στις ιδέες που απεικονίζονται στην ταινία, και έμοιαζε σαν κάτι που πρέπει να ψιθυριστεί. Δεν είναι καθόλου επιδειχτική ή φανταχτερή — και η προσέγγιση μας στο πώς την γράψαμε, τη γυρίσαμε και τη μοντάραμε έχει βάση περισσότερο από τον κόσμο της ποίησης παρά στον κόσμο του σινεμά. Βέβαια, είναι υπέροχο να παρατηρώ το πώς αντιδρά ο κόσμος. Πιστεύω πως η ταινία ρίχνει μια πολύ μικρή ματιά στον κόσμο της συναισθηματικής χειραγώγησης και της σεξουαλικής κακοποίησης που πρόσφατα δείχνει να έχει μπει έντονα στην δημόσια συζήτηση – οπότε ίσως να έκανε το διαδικτυακό της ντεμπούτο την κατάλληλη στιγμή.
— Ποια είναι τα επόμενα σου σχέδια;
Μόλις τελείωσα το γύρισμα της πρώτης μου ταινίας μεγάλου μήκους στο Βίλνιους της Λιθουανίας. Η ταινία λέγεται MOTHERLAND και αυτό τον καιρό την μοντάρω. Ελπίζω να έχω τελειώσει μέχρι το τέλος του χρόνου και αναπτύσσω μερικές άλλες ιδέες για ταινίες μεγάλου μήκους που ελπίζω να ολοκληρώσω στο σύντομο μέλλον.
— Εσένα Έμμα, ποιο ήταν το πρώτο πράγμα που κίνησε το ενδιαφέρον σου στην ταινία;
Όταν ο Τομάς μου πρωτοείπε πως τον ενδιαφέρει να εξερευνήσει το θέμα του σωματοεμπόριου μέσω του σινεμά, έμαθα πόσο σύνηθες φαινόμενο είναι, ακόμα και σε δυτικές χώρες οι οποίες μου φαίνονταν πρωτοπόρες. Με τον Τομάς είχαμε ήδη συζητήσει πολύ για σινεμά και είχαμε δει πολλές ταινίες παρέα. Έτσι ήξερα πόσο συχνά οι προτιμήσεις μας ταίριαζαν – μας ενοχλούσαν ίδια πράγματα, βρίσκαμε σημαντικές τις ίδιες αποχρώσεις ή λεπτομέρειες στις ταινίες που είχαμε δει. Ήξερα πως οι προσεγγίσεις θα εναρμονίζονταν, όμως ήταν δύσκολη και σημαντική πρόκληση να βρούμε τον τρόπο να αφηγηθούμε μια ιστορία για την σεξουαλική κακοποίηση και την συναισθηματική χειραγώγηση με λεπτότητα. Και έτσι ξεκινήσαμε.
— Πώς επηρέασε τον ρόλο σου σαν ηθοποιό το γεγονός πως ήσουν κομμάτι της συγγραφής του σεναρίου;
Η υποκριτική και η γραφή σεναρίου διαφέρουν αλλά διασταυρώνονται μέσω ενός κοινού παρονομαστή: και οι δύο απαιτούν μια ειλικρινή κατανόηση ενός χαρακτήρα, και τον ρόλο της στο γενικότερο πλαίσιο της ιστορίας. Όταν καλούμαι να κάνω και τα δύο, συμβαίνει κάτι όμορφο και παράξενο. Σαν τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας να μπερδεύονται. Το voice-over βγήκε αρχικά μέσα από ελεύθερο γράψιμο, για θέματα που ένιωθα πως ήταν σχετικά με την ιστορία του κοριτσιού. Στην αρχή του ταξιδιού της, την σκεφτόμουν σαν να ήταν μια συμμαθήτρια μου. Σαν οι αρχικές της εμπειρίες να υπήρχαν ως ψίθυροι σε κοριτσίστικα πηγαδάκια, είτε ως κουτσομπολιά είτε ως προδομένα μυστικά. Περάσαμε πολύ χρόνο προσπαθώντας να βρούμε την φωνή της. Κατά την διάρκεια των γυρισμάτων απλώς σταματούσα να σκέφτομαι, και άφηνα τον χαρακτήρα που είχαμε πλάσει να αναδυθεί. Ήταν αρκετά ενστικτώδης προσέγγιση.
— Πώς ήταν η διαδικασία της συνεργασίας με τον σκηνοθέτη σχετικά με το γράψιμο και την σύλληψη της ταινίας;
Η μέθοδος μας ήταν απόλυτα ανορθόδοξη. Μια το υλικό ή το μοντάζ του Τομάς γινόταν αφετηρία ενός πειράματος, άλλοτε πάλι επεκτείναμε σε μια φράση που είχε γραφτεί κάποια άλλη μέρα. Παίρναμε την κάμερα και δοκιμάζαμε πράγματα στο πόδι, και τα κοιτούσαμε στο μοντάζ αμέσως μετά. Κάτι που σίγουρα καθόρισε την πορεία μας ήταν η έρευνα. Εκεί βρήκα αληθινές καταθέσεις θυμάτων του σωματοεμπόριου. Οι ιστορίες που λέγαν τα θύματα στους εαυτούς τους μας συγκλόνισαν. Ήταν ουσιαστικά παραμύθια, και μια τραγική αντίθεση στις δύστυχες ζωές τους. Έτσι αποφασίσαμε να πούμε την ιστορία υποκειμενικά, από την οπτική του θύματος. Δοκιμάσαμε διαφορετικές προσεγγίσεις καθώς πειραματιζόμασταν με τον ειρμό σκέψης του κοριτσιού. Θέλαμε ο θεατής να φτάσει στην συνειδητοποίηση που είχαμε και εμείς όταν διαβάσαμε την έρευνα.
— Πώς ήταν αυτή η δημιουργική διαδικασία διαφορετική από άλλα πρότζεκτ στα οποία έχεις δουλέψει;
Δεν υπάρχουν οδηγίες για μια σωστή δημιουργική διαδικασία μιας ταινίας. Κάθε ταινία ξεκινάει σαν ένας λευκός καμβάς, ο οποίος χρωματίζεται και επηρεάζεται από το συλλογικό των ανθρώπους και των συνθήκες που συμβάλλουν στην δημιουργία του. Το να μην υπάρχει πίεση χρόνου, τα χρήματα να είναι μηδενικά και το σενάριο να αλλάζει συνέχεια συνήθως ακούγεται σαν κοινός εφιάλτης κάθε δημιουργού. Κι όμως, στην περίπτωση του SQUIRREL, λειτούργησε αντίθετα. Αυτοί οι παράγοντες μας έδωσαν χώρο να βρούμε μια ειλικρινή προσέγγιση για ένα σημαντικό θέμα. Ο Τομάς ξέρει πολύ καλά τι θέλει σαν δημιουργός, αλλά είναι επίσης ενθουσιώδης συνεργάτης. Καταφέρνει να βγάλει τον κινηματογραφιστή μέσα στον κάθε συνεργάτη του. Επίσης, δεν έχει ξανατύχει να δουλέψω με γάτες ή με σκίουρους. Δυστυχώς.
— Πώς αισθάνεσαι που η ταινία αποκτά μεγαλύτερο κοινό, λόγο του Vimeo Staff Picks; Τι θέλεις να μείνει στους θεατές;
Το SQUIRREL είναι απαραίτητο να είναι διαθέσιμο σε ένα ευρύ κοινό. Τον τελευταίο καιρό το γενικότερο θέμα της σεξουαλικής κακοποίησης έχει βγει στην επιφάνεια, όμως ο κόσμος νιώθει άβολα να το συζητήσει. Αν αυτή η ταινία γίνει αφορμή για μια συζήτηση επάνω στο ευρύτερο θέμα, ανάμεσα σε δύο οποιαδήποτε άτομα, θα είμαι ευτυχισμένη.
— Ποια είναι τα μελλοντικά σου σχέδια;
Γράφω και αναπτύσσω μερικά σενάρια μικρού και μεγάλου μήκους.