Μικροπράγματα
Από τη συγγραφέα Mary Lemmer
για το fastcompany
Στο τέλος του 2019, βίωσα ένα τραυματικό λιποθυμικό επεισόδιο με επιληπτική κρίση και διάσειση στη μέση της νύχτας, το οποίο με οδήγησε στην αίθουσα επειγόντων περιστατικών σε νοσοκομείο της Νέας Υόρκης. Τότε, αποφάσισα ότι έπρεπε να επιβραδύνω τους ρυθμούς της ζωής μου- κατά πολύ. Πριν από αυτό, δεν θεωρούσα τον εαυτό μου «εθισμένο» στο τηλέφωνό μου. Έχω απενεργοποιήσει τις ειδοποιήσεις μου εδώ και χρόνια, δεν παίρνω το τηλέφωνό μου στο κρεβάτι και αφιερώνω χρόνο σε πράγματα που δεν περιλαμβάνουν κανενός είδους τεχνολογία.
Παρ’ όλα αυτά, ήμουν πάντα σοκαρισμένη με την εβδομαδιαία αναφορά του χρόνου παρακολούθησης. Η χρήση του τηλεφώνου μου φαινόταν να αποτελείται από πολλές μικρο-στιγμές, δηλαδή πολλές σύντομες χρονικές περιόδους καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Μετά το λιποθυμικό επεισόδιο, άρχισα να περνάω λιγότερο χρόνο μπροστά στις οθόνες. Έπρεπε να απέχω για να ανακάμψω. Όσο απαίσιο κι αν ήταν το ατύχημα, απόλαυσα την ξεκούραση και την ησυχία κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Εμπνευσμένη από αυτήν την εμπειρία, επέλεξα να περνάω κάθε εβδομάδα μια μέρα αργίας, την οποία ονόμασα «Κυριακή χωρίς οθόνες».
Τον Ιανουάριο του 2020, απέκλεισα τη χρήση του φορητού υπολογιστή μου και την αποστολή γραπτών μηνυμάτων τις Κυριακές. Αντ ‘αυτού, περνούσα το χρόνο μου κάνοντας ντεμοντέ πράγματα, όπως να διαβάζω βιβλία, να γράφω με στυλό και χαρτί και να πηγαίνω σιωπηλούς περιπάτους (χωρίς podcast ή μουσική).
Αρχικά, δεν ένιωθα πολύ σίγουρη για το πείραμα. Θα βλάψει άραγε τις φιλίες μου; Θα νιώθω πιο μόνη και λιγότερο συνδεδεμένη με τους ανθρώπους; Θα είμαι λιγότερο παραγωγική; Σύντομα, ήρθα αντιμέτωπη με κάποιες αλλαγές που έπρεπε να κάνω. Για παράδειγμα, όταν έκανα σχέδια να συναντήσω φίλους τις Κυριακές, έπρεπε να τους ενημερώσω εκ των προτέρων ότι δεν θα μπορούσα να ελέγξω τα μηνύματα ή τα email μου και τους ζητούσα να με ενημερώσουν το Σάββατο για οποιαδήποτε αλλαγή. Όταν πήγαινα σε μάθημα γιόγκα, είτε περπατώντας είτε με το μετρό, το έκανα χωρίς να κοιτάω το τηλέφωνό μου ή να ακούω κάποιο audiobook.
Αντίθετα, καθόμουν και παρατηρούσα τον εαυτό μου και τους ανθρώπους γύρω μου. Αν ήθελα να πάω κάπου την Κυριακή, φρόντιζα να αναζητήσω οδηγίες το Σάββατο ή αλλιώς θα έπρεπε να ζητήσω οδηγίες από κάποιον περαστικό. Χωρίς τους ψηφιακούς φίλους μου, το Google και τη Siri, ξεκίνησα να μιλάω με άτομα στο πάρκο, το μετρό, τις καφετέριες, το στούντιο γιόγκα.
Ένιωσα πιο συνδεδεμένη με αυτούς τους ανθρώπους από ό,τι με τα άτομα που ακολουθούσα στο Twitter. Παρατηρούσα πράγματα που σε άλλη περίπτωση θα τα έχανα επειδή κοιτούσα το τηλέφωνό μου. Πράγματα όπως πολύχρωμα πουλιά, χαριτωμένα σκυλιά που περπατούσαν στον δρόμο, τον ουρανό, τις εκφράσεις των ανθρώπων στο δρόμο, διαφημίσεις, αγγελίες για χαμένα ζώα και καλλιτέχνες του δρόμου.
Οι πιο δύσκολες Κυριακές ήταν αυτές που δεν έβγαινα από το διαμέρισμα μου. Απομονωμένη στη γκαρσονιέρα μου χωρίς τηλέφωνο και τηλεόραση. Τότε ήταν που αναγκάστηκα να γίνω φίλη με τον εαυτό μου. Έθεσα στον εαυτό μου κάποιες ερωτήσεις. Προσπάθησα να διασκεδάσω με αυτόν. Ζωγράφισα, έγραψα χειρόγραφες επιστολές, μαγείρεψα, διάβασα βιβλία, καθάρισα το διαμέρισμά μου, έκανα γιόγκα και μερικές φορές, απλά καθόμουν κοιτάζοντας έξω από το παράθυρό μου ή περπατούσα μόνη μου στο απέναντι πάρκο. Αυτό με βοήθησε να συνειδητοποιήσω την ανθεκτικότητα και τη δημιουργικότητά μου και να πιστέψω ότι θα μπορώ να νιώσω χαρά, ικανοποίηση και ενθουσιασμό ακόμη και μόνη μου.
Όταν ξεκίνησε η πανδημία τον Μάρτιο, πήγα στο αγρόκτημα της οικογένειάς μου στο Μίσιγκαν. Σε μια εποχή που οι άνθρωποι λαχταρούσαν εικονικές αλληλεπιδράσεις, εγώ βρήκα την ουσία στην ψηφιακή σιωπή των Κυριακών, χωρίς τηλέφωνο, υπολογιστές, tablet ή τηλεόραση. Όταν είπα στους φίλους μου ότι δεν χρησιμοποιώ καμιά ηλεκτρονική συσκευή τις Κυριακές, ανταποκρίθηκαν με θαυμασμό, ενδιαφέρον και, συχνά, αρκετές δικαιολογίες με τους λόγους για τους οποίους δεν μπορούσαν να κάνουν κάτι παρόμοιο.
Έλεγαν πράγματα όπως: «Δεν θα μπορούσα ποτέ να το κάνω αυτό», «έχω μια επιχείρηση να διευθύνω» ή «μπορεί κάποιος να θέλει να μιλήσει μαζί μου, μπορεί να είναι επείγον». Η απάντησή μου ήταν: Το καταλαβαίνω. Πολλοί μπορεί να θέλουν να μιλήσουν και με μένα. Διευθύνω κι εγώ μια επιχείρηση, είμαι σύμβουλος σε εταιρείες, έχω δική μου εκπομπή και έχω φίλους και οικογένεια. Ζήτησα απλώς από τα άτομα που μπορεί να θελήσουν να μιλήσουν μαζί μου κάποια Κυριακή να επικοινωνήσουν μαζί μου οποιαδήποτε άλλη μέρα της εβδομάδας. Υπάρχουν έξι ακόμα μέρες στην εβδομάδα. Όποιος με σέβεται σέβεται τον χρόνο μου και το γεγονός ότι αυτή η ημέρα είναι για μένα. Δεν έχασα τίποτα και κέρδισα πολλά στον επαγγελματικό τομέα.
Μου έλεγαν: «Τι γίνεται αν χάσω κάτι σημαντικό στις ειδήσεις ή στα social media;» Η απάντησή μου: Είναι μόνο μία μέρα. Καμιά σημαντική είδηση δεν χάνεται μετά από 24 ώρες. Κάθε είδηση και κάθε ανάρτηση στο Instagram θα εξακολουθεί να είναι εκεί και την επόμενη μέρα. Εσύ επιλέγεις πότε θα τη δεις.
Το 56% των γονέων αναφέρουν ότι περνούν πάρα πολύ χρόνο στα τηλέφωνά τους και το 71% των ενηλίκων ανησυχούν ότι τα παιδιά τους ξοδεύουν πολύ χρόνο μπροστά στις οθόνες τους. Γιατί λοιπόν να μην δώσετε το παράδειγμα; Ακόμη και ο Bill Gates και ο Steve Jobs απαγόρευσαν στα παιδιά τους να περνούν πολύ χρόνο μπροστά σε μια οθόνη. Κάντε το μαζί με την οικογένεια σας, καθώς έρευνες δείχνουν ότι οι οικογενειακές δραστηριότητες σχετίζονται άμεσα με την ικανοποίηση, την αίσθηση της προσωπικής ταυτότητας των εφήβων, την υγεία των παιδιών, την ακαδημαϊκή επιτυχία και τους ισχυρούς οικογενειακούς δεσμούς.
Τι έμαθα
Κατά τη διάρκεια της πανδημίας παρόλο που περνάμε περισσότερο χρόνο online, η μοναξιά, η αμφιβολία και η αβεβαιότητα δεν μειώνονται. Δυστυχώς, οι ηλεκτρονικές συσκευές δεν επιλύουν τέτοιου είδους ζητήματα. Αλλά παρατήρησα ότι τις «Κυριακές χωρίς οθόνη» νιώθω πιο συνδεδεμένη, ήρεμη, χαρούμενη, προσγειωμένη και ξεκούραστη.
Ο κόσμος δεν τελείωσε όταν αποσυνδέθηκα από την τεχνολογία. Στην πραγματικότητα, ήταν περισσότερο σαν μια αρχή. Εκτός από τα πρακτικά οφέλη, όπως το να ξεκουράζονται τα μάτια μου, υπήρξαν και πολλά οφέλη στη ζωή μου που δεν τα περίμενα καν.
Νιώθω λιγότερη μοναξιά. Νιώθω πιο συνδεδεμένη με τον εαυτό μου και με τους άλλους. Η σχέση μου με τον εαυτό μου έχει βελτιωθεί. Το να ασχολούμαι με τη ζωή μου, τα συναισθήματά μου, τους φόβους μου και τα όνειρά μου, ανέβασε το επίπεδο αυτογνωσίας μου και βελτίωσε τις σχέσεις μου και την καριέρα μου. Έχω πάρει σημαντικές αποφάσεις για τη δουλειά και τη ζωή μου, αντί να αποφασίζω αντιδραστικά με βάση με αυτά που βλέπω στο ίντερνετ. Αισθάνομαι επίσης πιο υγιής και δεν έχω λιποθυμήσει ξανά.
Κοιμάμαι καλύτερα. Υπήρχαν νύχτες που έμενα ξύπνια μέχρι τις 4 π.μ. Τώρα, κοιμάμαι στις 11 μ.μ. Ξυπνάω έτοιμη να σηκωθώ από το κρεβάτι, αντί να εύχομαι να έμενα καμιά ώρα ακόμη ξαπλωμένη.
Είμαι πιο συγκεντρωμένη. Έχω ετοιμάσει πολλά πρότζεκτ που θέλω να ολοκληρώσω. Όταν ξεκινά η εβδομάδα ξέρω πότε να απενεργοποιήσω τις συσκευές μου. Αν μπορώ να περάσω μια ολόκληρη μέρα χωρίς Instagram, σίγουρα μπορώ να περάσω τρεις ώρες χωρίς αυτό, ώστε να μπορώ να επικεντρωθώ σε ένα πρότζεκτ, μια συνομιλία ή ένα μίτινγκ. Οι «Κυριακές χωρίς οθόνη» με βοήθησαν επίσης να νιώσω πιο δημιουργική.
Σίγουρα, υπάρχουν πολλοί άλλοι παράγοντες που βοήθησαν. Ωστόσο, η μέρα χωρίς οθόνη μία φορά την εβδομάδα έπαιξε σίγουρα ρόλο, καθώς μου έδωσε χρόνο και χώρο για να ασχοληθώ με ευεργετικές δραστηριότητες.
Δεν χρειάστηκε να εξαφανιστώ στο δάσος για χρόνια. Δεν χρειάστηκε να εγκαταλείψω τη ζωή μου, την οικογένειά μου, τους φίλους μου και τη δουλειά μου. Θα μπορούσα να κάνω ένα διάλειμμα, λίγο χρόνο «εκτός σύνδεσης», για να επανασυνδεθώ με τον εαυτό μου και το περιβάλλον μου. Βελτίωσα τις σχέσεις μου με την οικογένειά μου, τους φίλους μου, τη δουλειά μου και τον εαυτό μου. Αυτό μου έδωσε τον έλεγχο του χρόνου μου. Πλέον αποφασίζω εγώ πότε θα χρησιμοποιήσω τις ηλεκτρονικές συσκευές και πότε όχι.
Λατρεύω τις Κυριακές. Είναι η αγαπημένη μου μέρα. Ωστόσο, δεν θέλω να είναι κάθε μέρα Κυριακή, γιατί δεν χρειάζεται να είναι κάθε μέρα Κυριακή. Αυτή είναι η μαγεία. Μια μέρα αρκεί, αν γίνεται με πρόγραμμα. Είναι αναζωογονητικό και με βοηθά να ανασυγκροτηθώ.
Όταν έρχεται η Δευτέρα, είμαι έτοιμη για ολόκληρη την εβδομάδα. Εκτιμώ πολύ περισσότερο τον εαυτό μου και τα πράγματα γύρω μου. Όταν χρησιμοποιώ ηλεκτρονικές συσκευές, το κάνω σκόπιμα. Δεν τους αφιερώνω πολύ χρόνο κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, γιατί συνειδητοποίησα ότι δεν χρειάζεται. Συνήθιζα να αναθέτω την ευτυχία, τη χαρά και τη διασκέδαση στο τηλέφωνό μου, που σπάνια μου έδινε αυτά που χρειαζόμουν. Δεν χρειάζεται να χρησιμοποιώ συσκευές για να αισθάνομαι συνδεδεμένη, ενημερωμένη και δημιουργική. Τα έχω όλα αυτά κάθε Κυριακή, οπότε δεν χρειάζεται πλέον να βασίζομαι σε οθόνες για να νιώσω αυτά τα συναισθήματα.
*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ