Γιώργος Τσαγκόζης
Μια είδηση που δείχνει πόσο delulu είναι πολλοί Αμερικάνοι, όσον αφορά όχι μόνο την Ευρώπη αλλά και την χώρα μας, εμφανίστηκε πριν λίγες ημέρες στο BBC Travel.
Η είδηση έχει τίτλό : «Είναι σαν να βρίσκεσαι στην Ελλάδα»: Η γειτονιά στις ΗΠΑ όπου τα αυτοκίνητα είναι απαγορευμένα
Το άρθρο του BBC Travel παρουσιάζει τη Culdesac, την πρώτη σύγχρονη γειτονιά στις ΗΠΑ που σχεδιάστηκε εξ αρχής χωρίς αυτοκίνητα, ως ένα πείραμα αστικής ζωής που βάζει τον άνθρωπο –και όχι το ΙΧ– στο επίκεντρο.
Η Culdesac βρίσκεται στο Tempe της Αριζόνα, σε μια μητροπολιτική περιοχή που θεωρείται από τις πιο εξαρτημένες από το αυτοκίνητο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Παρ’ όλα αυτά, το εγχείρημα αποδεικνύει ότι ακόμη και σε τέτοιες συνθήκες μπορεί να λειτουργήσει ένα μοντέλο ζωής «χωρίς αυτοκίνητα, αλλά με πλούσιες επιλογές μετακίνησης», όπως το περιγράφει ο αρχιτέκτονας του έργου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα έχει η αρχιτεκτονική έμπνευση της γειτονιάς. Όπως περιγράφει κάτοικος της Culdesac, περπατώντας στους κοινόχρηστους χώρους «είναι σαν να βρίσκεσαι στην Ελλάδα». Οι σχεδιαστές εμπνεύστηκαν από μεσογειακά τοπία «όπως η Ιταλία, η Ελλάδα και το Μεξικό», υιοθετώντας λευκά κτίρια, στενά περάσματα και πυκνή δόμηση που προσφέρουν σκιά και φυσικό δροσισμό. Δεν είναι τυχαίο: «πρόκειται για μέρη που χτίστηκαν πριν από το αυτοκίνητο, οπότε σχεδιάστηκαν με γνώμονα την εξυπηρέτηση των ανθρώπων».
Το άρθρο επισημαίνει ότι ο σχεδιασμός πόλεων με επίκεντρο το αυτοκίνητο έχει συμβάλει στο να γίνουν οι μητροπόλεις «πιο ρυπογόνες, πιο κοινωνικά απομονωτικές, λιγότερο βιώσιμες και αφόρητα ζεστές». Αντίθετα, έρευνες δείχνουν ότι οι βαδίσιμες πόλεις κάνουν τους ανθρώπους «πιο ευτυχισμένους, λιγότερο μοναχικούς, πιο ικανοποιημένους από τη ζωή και σωματικά πιο υγιείς».
Για την Ελλάδα, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο. Το μοντέλο που σήμερα παρουσιάζεται ως καινοτομία στην Αριζόνα, είναι κάτι που οι ελληνικές πόλεις γνώριζαν ήδη, πριν το αυτοκίνητο κυριαρχήσει στον αστικό σχεδιασμό. Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά ο αρχιτέκτονας του πρότζεκτ, «μόλις αφαιρέσεις τα αυτοκίνητα, δημιουργούνται πολύ περισσότερες ευκαιρίες για μια ζωντανή και ακμάζουσα κοινότητα».
Περιληπτικά, κάποιοι στην Αριζόνα θεωρούν ότι η Ελλάδα είναι κάτι μεταξύ Δονούσας και Ύδρας και όχι της Αθήνας όπου ζει και ο μισός πληθυσμός της χώρας.
