Βάνα Κράβαρη
Αν θεωρείς τον εαυτό σου ένα άτομο με online παρουσία αυτό σημαίνει ότι έρχεσαι αντιμέτωπος καθημερινά με συμβουλές στο ίντερνετ. Δεν τις ζήτησες ποτέ, αλλά δεν έχει και καμία σημασία. Αυτό φυσικά προϋποθέτει ότι τις φιλτράρεις περισσότερο από ποτέ, μιας και είναι παντού και είναι αμφιβόλου αξίας. Οι συμβουλές αυτές σου λένε μεταξύ άλλων πως οφείλεις να είσαι «άνδρας υψηλής αξίας» ή αν είσαι γυναίκα πως πρέπει να αγκαλιάσεις την «ελαφριά θηλυκότητα» σου ή να υιοθετήσεις τη «siren energy». Ναι, η γωνιά του σύμπαντος (και του TikTok) που αφορά το dating ή το συναισθηματικό wellness έχει μετατραπεί σε ένα κάπως αλλόκοτο σύμπαν. Και ενώ τα τελευταία χρόνια διάφορες λέξεις και concepts δημιουργούν μικροτάσεις -clean girl, «that girl»- φράσεις όπως «divine masculine» και «divine feminine» φαίνεται να κυριαρχούν. Στο μεταξύ, περί τίνος πρόκειται; Περί παραδοσιακών και κλισέ αφηγήσεων των έμφυλων ρόλων, απλώς με μια New Age επαναδιατύπωση;
Σε ένα TikTok βίντεο, μια δημιουργός περιεχομένου με trademark την ολιστική ευεξία περιέγραφε «πώς να αξιοποιήσετε το divine masculine σας έναντι του divine feminine σας». Στο βίντεο κατέταξε τις προπονήσεις υψηλής έντασης, την πειθαρχία και το «να έχεις μια αίσθηση κατεύθυνσης στη ζωή» ως αρσενικά στοιχεία, ενώ την «παράδοση του ελέγχου», την αυτοφροντίδα και το «να ανοίγεις την καρδιά σου για να δεχτείς αγάπη» ως θηλυκά. Αν και η συγκεκριμένη δημιουργός ενθάρρυνε τους οπαδούς της να «αξιοποιήσουν και τα δυο», ένα κεντρικό θέμα της θεϊκής συζήτησης στο διαδίκτυο είναι ότι τα δυο φύλα πρέπει να «μπουν» στη δική τους έμφυλη θεϊκή ενέργεια και να «θεραπευτούν» για να είναι τελικά μαζί.
@femininepassion.books 🤍🤍🤍 #lightfeminine #lightfemininity #lightfeminineenergy #femininity #divine #peace #divinefeminine #feminineenergy #angel #coquette #thatgirl ♬ sonido original – 💒💌⛲
Online, το να διοχετεύεις τη «θεϊκή θηλυκότητα» σου μπορεί να σημαίνει οτιδήποτε. Από το να δημοσιεύεις βίντεο πριν και μετά το «glow up» σου, να σου λένε να μην υψώνεις ποτέ τη φωνή σου και για κανένα λόγο ή, όπως το έθεσε μια λίστα στο TikTok, να είσαι περήφανη για την εμφάνισή σου και να αφήνεις τον έλεγχο. Συχνά, γίνεται επίσης διάκριση μεταξύ της σκοτεινής θηλυκής ενέργειας, η οποία αφορά «γυναίκες με υψηλά πρότυπα» και οι οποίες έχουν «αυτοπεποίθηση» και της φωτεινής θηλυκής ενέργειας, η οποία έχει να κάνει με το να είσαι περιποιητική, συγχωρητική και γενικά να αποδέχεσαι, γιατί αυτό σε κάνει «θηλυκό». Επικίνδυνο, έτσι; Από την άλλη πλευρά του νομίσματος, στους «divine masculine» τύπους λένε να σταματήσουν να βγάζουν selfies και να βγάλουν από τη ζωή τους «όλες τις γυναίκες για να βρουν τον σκοπό τους». Οι φράσεις συχνά συμβαδίζουν επίσης με τις γνωστές φράσεις του Andrew Tate όπως «άνδρας υψηλής αξίας» και «γυναίκες υψηλής αξίας», καθώς πολλοί δημιουργοί χρησιμοποιούν τις φράσεις εναλλάξ στα hashtags τους.
Με τη γενικότερη συναίνεση του όλου «θεϊκού διαλόγου», ότι δηλαδή το θηλυκό είναι ο «δέκτης» ενώ το αρσενικό είναι ο «δότης», η συζήτηση συχνά μοιάζει υπερβολικά ύποπτα με συμβουλές dating που μπορεί να έχεις ακούσει από τη γιαγιά σου. Ξέρεις, τύπου «άσε τον άνδρα να κάνει την πρώτη κίνηση» και γενικώς «κουμάντο». Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μισοί από τους Gen Z άνδρες και τους Millennials πιστεύουν ότι οι παραδοσιακοί έμφυλοι ρόλοι είναι ξεπερασμένοι, αυτές οι συζητήσεις σε πλατφόρμες που κυριαρχούνται από τη νεολαία, όπως το TikTok, μοιάζουν εκπληκτικές. Ωστόσο, παρά τις αυξανόμενες συζητήσεις γύρω από τη διάλυση των gender binary σχέσεων, το hashtag #DivineFeminine έχει 1,6 δισεκατομμύρια προβολές μόνο στην εφαρμογή.
Ένας άλλος όρος που περνάει συχνά από τα fy μας είναι το «soul ties». Σύμφωνα με αυτόν και όσους κερδίζουν hype και views αναλύοντάς τον, πρόκειται για έναν πνευματικό δεσμό μεταξύ δυο ανθρώπων. Με αυτή τη βάση, βίντεο για πώς να «σπάσετε τις αλυσίδες» με έναν πρώην γίνονται συχνά viral στο TikTok, ενθαρρύνοντας τα πάντα: από την προσευχή μέχρι και το block των προφίλ του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μαζί του παραινέσεις για υπερβολικά συνειδητές σεξουαλικές σχέσεις και αποχή από το σεξ δίνουν και παίρνουν, διαιωνίζοντας την κουλτούρα της αγνότητας στο ίντερνετ, με τους άνδρες creators να χρησιμοποιούν τον όρο για να προωθήσουν ακόμα και την αποχή μέχρι τον γάμο.
Φυσικά, οι συζητήσεις γύρω από τη divine energy και τους «δεσμούς ψυχής» δεν είναι οι πρώτοι spiritual όροι που διεισδύουν στον υπερσυντηρητισμό. Υπάρχει μια μακρά ιστορία αλληλοεπικάλυψης μεταξύ της αριστερόστροφης «ευεξίας» και τον δεξιόστροφων θεωριών συνωμοσίας. Είναι, ωστόσο, και ένας τρόπος να φέρνουν οι αλγόριθμοι στην επιφάνεια περιεχόμενο που συνδυάζει τις χριστιανικές ιδέες με τη μη δυτική πνευματικότητα και τις New Age ιδέες. Πολύ ωραία το έθεσε ο λογαριασμός @Cele_The_Fish στο Twitter: «To “οι γυναίκες ανήκουν στην κουζίνα” αναβαθμίστηκε σε “η θηλυκή ενέργεια της μήτρας που φροντίζει τη γυναίκα φορτίζεται με τη φροντίδα της ιερής εστίας” και ο κόσμος το έχαψε».
Cele on X (formerly Twitter): “women belong in the kitchen got rebranded to “the feminine nurturing womb energy is charged by tending the sacred hearth” and people ate that shit up / X”
women belong in the kitchen got rebranded to “the feminine nurturing womb energy is charged by tending the sacred hearth” and people ate that shit up
Στο The Emergence of Conspirituality, ο David Voas, καθηγητής Κοινωνικών Επιστημών στο University College του Λονδίνου, διερευνούσε «ένα ταχέως αναπτυσσόμενο διαδικτυακό κίνημα που εκφράζει μια ιδεολογία που τροφοδοτείται από την πολιτική απογοήτευση και τη δημοτικότητα των εναλλακτικών κοσμοθεωριών». Ο David λέει ότι συχνά «οι γυναίκες προσπαθούν να απελευθερωθούν από τις συμβατικές αξίες, τις προσδοκίες και τη θρησκεία είναι και εκείνες που τελικά έλκονται από την εναλλακτική πνευματικότητα. «Δυστυχώς, ένα μεγάλο μέρος της ρητορικής γύρω από τον εαυτό και την ενότητα είναι εσωτεριστικές ασυναρτησίες που έχουν σχεδιαστεί για αν τις κάνουν να αισθάνονται ενδυναμωμένες, χωρίς στην πραγματικότητα να βρίσκονται σε θέσεις εξουσίας», λέει.
Ενώ οποιοδήποτε βίντεο που ενθαρρύνει την αξιοποίηση του «divine» whatever σου μπορεί να φαίνεται ακίνδυνο, η έμφυλη φύση των φράσεων συνεχίζει να δημιουργεί ένα χάσμα. Για παράδειγμα, το να προτείνεις να «αγαπάς και να εμπιστεύεσαι τον εαυτό σου» αντί να «κυνηγάς» συνεχώς ανθρώπους (σε ερωτικό ή φιλικό επίπεδο) ή να προκαλείς τους γύρω σου να αναπτυχθούν δεν είναι κακή συμβουλή. Όταν όμως βάζεις στην όλη εικόνα λέξεις όπως «αφυπνισμένος αρσενικός», μπαίνεις στην περιοχή του ουσιοκρατισμού του φύλου. «Οποιαδήποτε μορφή ουσιοκρατίας του φύλου καταλήγει να ενισχύει τα παραδοσιακά στερεότυπα», λέει ο David. «Το divine feminine είναι απλώς άλλος ένας τρόπος να ανεβάζουμε τις γυναίκες σε ένα βάθρο και να της κρατάμε μακριά από τη δουλειά που έχει σημασία».
@emmamarschall This truth saved my life 🪬 #healingtiktok #selflove #divinefeminine #surrender ♬ original sound – Emma Marschall
Ενώ πολλοί επαγγελματίες διδάσκουν στους ανθρώπους την ισορροπία των ενεργειών που υπάρχουν μέσα σε κάθε άνθρωπο, ανεξάρτητα από το φύλο του, η πραγματικότητα είναι ότι πολλές από τις διαδικτυακές συζητήσεις για το «divine feminine» και το «divine masculine» είναι κωδικοποιημένες με μισογυνισμό. «Μόνο το divine feminine μπορεί να προσελκύσει το divine masculine» τονίζει με σιγουριά ένας life coach στο TikTok που γίνεται viral ξανά και ξανά, χαρακτηρίζοντας τους πάντες «πληγωμένους». Οι όροι χρησιμοποιούνται επίσης συχνά ως μέθοδος ώστε να νιώθουν κάποιοι άνθρωποι ανώτεροι από τους άλλους που βρίσκονται ακόμα σε αυτή την «πληγωμένη ενέργεια» και είναι «χαμηλής αξίας». Αυτή η μέθοδος ταξινόμησης, όπως και πολλές άλλες πριν από αυτή, μπορεί να χαϊδέψει λίγο τον εγωισμό των λίγων εις βάρος των πολλών. Για να αποφύγεις να πέσεις στην παγίδα, αν φοβάσαι ότι κινδυνεύεις, την επόμενη φορά που θα πέσεις σε ένα τέτοιο βίντεο σκρολάροντας στο TikTok δοκίμασε να αντικαταστήσεις τους όρους με «καλές γυναίκες» και «καλοί άνδρες». Έπειτα αναρωτήσουν αν εκείνος ο καραδεξιός θείος σου σού έχει πει κάτι παρόμοιο σε κάποιο οικογενειακό τραπέζι.