Μικροπράγματα
Ποπ Οικονομία – Από τον Βασίλη Κωστάκη
Λένε ότι το διαδίκτυο είναι ένα σύννεφο που αιωρείται κάπου εκεί πάνω. Δεν είναι. Και ένα γκολ του 1986 μάς βοηθάει να καταλάβουμε γιατί.
Μεξικό, 1986. Προημιτελικός Αργεντινή–Αγγλία. Ο Ντιέγκο Μαραντόνα σκοράρει με το χέρι και μετά δηλώνει ότι ήταν «το χέρι του Θεού». Ωραία ατάκα, θρυλική. Μόνο που όλοι είδαμε στο replay ότι ήταν το δικό του χέρι. Σάρκα και οστά, όχι θαύμα από ψηλά.
Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με το cloud. Λέμε ότι τα αρχεία μας είναι «στα σύννεφα», ότι το «αιωρείται» κάπου εκεί ψηλά, άυλο και αιθέριο. Μόνο που, όπως και με τον Μαραντόνα, το replay δείχνει κάτι πολύ πιο υλικό: το διαδίκτυο έχει «σάρκα και οστά».
Το «σύννεφο», για αρχή, είναι data centers (υπολογιστικά κέντρα): γιγάντια κτίρια-ψυγεία γεμάτα servers, που δουλεύουν 24/7 και χρειάζονται τεράστιες ποσότητες ενέργειας και νερού για να μη λιώσουν. Είναι εκατομμύρια χιλιόμετρα καλωδίων που διασχίζουν τους ωκεανούς και συνδέουν τις ηπείρους μεταξύ τους. Κάθε μήνυμα που στέλνουμε, κάθε ανάρτηση που κάνουμε, κάθε «καλημέρα!!!!!» και από πάνω ένας καφές με λουλούδια, ήλιους και εικόνες αγίων στο Viber του συλλόγου συνταξιούχων, ταξιδεύει μέσα από πραγματικά καλώδια κάτω από τη θάλασσα. Από την Ελλάδα στην Αμερική σε κλάσματα δευτερολέπτου μέσω υλικών, χειροπιαστών υποδομών, που κάποιοι τις τοποθετούν με ειδικά πλοία, τις επισκευάζουν όταν τις κόβει καμιά άγκυρα και τις φυλάνε ως στρατηγικό πλούτο.
Το cloud, δηλαδή, δεν είναι στον ουρανό. Είναι στο έδαφος και στον βυθό.
Και δεν είναι μόνο καλώδια. Τα data centers καταναλώνουν ενέργεια σε κλίμακα ολόκληρων χωρών και η δίψα τους μεγαλώνει όσο αυξάνει το streaming και, τώρα, η τεχνητή νοημοσύνη. Κάθε ερώτηση σε ένα chatbot, κάθε 4K επανάληψη του τελικού του Μουντιάλ, κάπου μετατρέπεται σε ζέστη, ρεύμα και νερό ψύξης.
Τα υποθαλάσσια καλώδια ακολουθούν, σε μεγάλο βαθμό, τις διαδρομές των παλιών τηλεγραφικών καλωδίων της αυτοκρατορικής εποχής και εκείνα, τις εμπορικές ρότες των πλοίων. Η Μεσόγειος, με την Ελλάδα στη μέση, ήταν και παραμένει σταυροδρόμι: από εδώ περνούν κρίσιμες ψηφιακές αρτηρίες που συνδέουν την Ευρώπη με την Ασία και την Αφρική. Όταν λοιπόν οι πολιτικοί μιλάνε για «ψηφιακούς κόμβους» δεν μιλάνε για αιθέρια σύννεφα αλλά για ρεύμα, γη, νερό και γεωπολιτική.
Γιατί έχει σημασία όλο αυτό; Γιατί όσο πιστεύουμε ότι το ψηφιακό είναι «άυλο», τόσο πιο εύκολα ξεχνάμε το κόστος του. Όπως ο Μαραντόνα δεν μπορούσε να κρύψει το χέρι του στο replay, έτσι κι εμείς δεν μπορούμε —και δεν πρέπει— να κρύβουμε την υλικότητα του ψηφιακού κόσμου. Κάθε φορά που λέμε «είναι στο cloud», κάπου ένας server ζεσταίνεται, ένα ποτάμι δίνει νερό για ψύξη, ένα καλώδιο περνάει κάτω από ψαροκάικα.
Άλκηστις Πρωτοψάλτη – Βενζινάδικο – Official Audio Release
Subscribe now: www.youtube.com/@CobaltEclectic Άλκηστις Πρωτοψάλτη – Βενζινάδικο | Alkistis Protopsalti – Venzinadiko – Official Audio Release Cobalt Music Subscribe: http://goo.gl/mcc7g6 Like us on Facebook: http://on.fb.me/16GaxR3 Follow us on Twitter: http://bit.ly/13fZZKD Follow us on Instagram: http://bit.ly/1a13sim Official Website: http://bit.ly/1aLcEuE
Οπότε όχι, Άλκηστη, δεν θα μπορούσες στα σύννεφα να ‘χες εσύ βενζινάδικο. Ούτε εσύ, ούτε κανείς. Το cloud είναι, ίσως, το πιο υλικό πράγμα που έχουμε φτιάξει ποτέ.
*Στο επόμενο άρθρο: γιατί το iPhone σας «λήγει» σαν γιαούρτι και τι σχέση έχει ο Μιχάλης Ρακιντζής.
—
Ο Βασίλης Κωστάκης, συγγραφέας των “Αλλάζοντας τον κόσμο με μία μπάλα” και “Συγγνώμη για τη φασαρία αλλά εμείς θα παίξουμε μπάλα”, μοιράζεται με τα mikropragmata εφτά σύντομα μαθήματα οικονομίας και τεχνολογίας.