Γιώργος Τσαγκόζης
Οι Ολυμπιακοί Αγώνες της Αθήνας του 2004, έτυχε να είναι οι πρώτοι αγώνες μετά την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου το 2001. Ο κόσμος πλέον είχε αλλάξει, ο φόβος της διεθνούς τρομοκρατίας (είχε γίνει και η τρομοκρατική ενέργεια στη Μαδρίτη τον Μάρτιο του 2004) και η πίεση από τη ΔΟΕ ανάγκασε τους Έλληνες διοργανωτές να προχωρήσουν σε πανάκριβες αγορές συστημάτων ασφαλείας πρωτάκουστες για Ολυμπιακούς Αγώνες ούτως ώστε να εξασφαλίσουν την ασφάλεια των ξένων αποστολών και το ότι αυτοί που θα πουλούσαν τα συστήματα ασφαλείας, (κάποια από τα οποία δε λειτούργησαν ποτέ παρότι αγοράστηκαν) θα βάλουν αρκετά χρήματα από στην τσέπη.
Το εντυπωσιακότερο σύστημα ασφαλείας που χρησιμοποιήθηκε για την ασφάλεια των αγώνων ήταν ένα Ζέπελιν. Το Ζέπελιν αυτό νοικιάστηκε από τη γερμανική εταιρεία Deutsche Zeppelin-Reederei GmbH (DZR) (την ίδια εταιρεία που είχε κατασκευάσει το Χίντενμπουργκ.
Διαβάζουμε στα Νέα το 2003:
“Iπτάμενος ο «Mεγάλος αδελφός» για το 2004
Οι υπεύθυνοι ασφαλείας του 2004 προσβλέπουν σ’ ένα αρκετά παλιό ιπτάμενο
μέσο για να αντιμετωπίσουν τα πλέον σύγχρονα προβλήματα, όπως η απειλή των
τρομοκρατών ή η διαχείριση της κυκλοφορίας σε μια μεγαλούπολη.
Ένα τεράστιο αερόπλοιο, τύπου Ζέπελιν, μήκους 59 και ύψους 20 μέτρων, γεμάτο
ήλιον και φορτωμένο με υπερσύγχρονους αισθητήρες και κάμερες υψηλής
ευκρίνειας, θα πετάει μέρα και νύχτα πάνω από την Αθήνα, 20 ώρες το 24ωρο, και
θα βρίσκεται, όταν απαιτηθεί, πάνω από όποια Ολυμπιακή εγκατάσταση ή δρόμο της
Αττικής χρειαστεί προκειμένου να εστιάσουν στην απειλή τα «μάτια» του νέου
«Μεγάλου Αδελφού»…
Οι κάμερες και τα άλλα μέσα του αερόστατου δεν είναι φυσικά τα μόνα που θα
δίνουν εικόνα στα Κέντρα Επιχειρήσεων της Διεύθυνσης Ασφαλείας Ολυμπιακών
Αγώνων (ΔΑΟΑ), που στήνει η αμερικανική κοινοπραξία SAIC: από αέρος θα δίνεται
εικόνα και από δύο (ή τρία) ελικόπτερα της ΕΛ.ΑΣ., από θαλάσσης (Πειραιάς,
Φλοίσβος κ.λπ.) με 5-6 περιπολικά του Λιμενικού, ενώ σε όλη την Αθήνα και τους
οδικούς άξονες της Αττικής «φυτρώνουν» περίπου 1.250 στύλοι, ύψους 12 μέτρων,
με κάμερες στις κορυφές τους.
Υπήρχε πρόβλεψη:
H πρόβλεψη για αερόπλοιο με κάμερες υπήρχε στην προ διετίας προκήρυξη του
διεθνούς διαγωνισμού για τη θωράκιση των Ολυμπιακών Αγώνων, καθώς το ίδιο μέσο
είχε χρησιμοποιηθεί και στους Ολυμπιακούς της Ατλάντα (1996) και στους
Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του Σολτ Λέικ Σίτι (2000), ακόμα και στο
Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου το 1994!
Το αερόπλοιο – που θα φτάσει στην Ελλάδα την 1η Ιουλίου – ενδέχεται να
συνοδεύεται στους ουρανούς της Αττικής από 5-6 «μπαλόνια», όπως στο Σολτ Λέικ
Σίτι, τα οποία θα φέρουν κι αυτά κάμερες. Αυτά δεν θα κινούνται αλλά θα είναι
σταθεροποιημένα («αγκυρωμένα») σε κορυφές λόφων με φρούρηση.
Το αερόπλοιο, που με βάση τη σύμβαση θα ενοικιάσει η SAIC, θα κινείται σε ύψος
περίπου 1.400-1.500 μέτρων και το πλήρωμά του θα μπορεί να το κατευθύνει (με
κινητήρες) στο σημείο που επιθυμεί το Κέντρο ή οι αξιωματικοί – σύνδεσμοι της
ΕΛ.ΑΣ.
H εικόνα από τις 3-4 κάμερες και τα άλλα μέσα θα μεταδίδεται απευθείας στους
Σταθμούς Εδάφους και στα Κέντρα Επιχειρήσεων, για τη στελέχωση των οποίων έχει
ήδη αρχίσει η εκπαίδευση του προσωπικού (ΕΛ.ΑΣ., ΕΥΠ, Τροχαία, Πυροσβεστική,
Λιμενικό κ.λπ.) επί 12ώρου βάσεως. Ο συντονισμός γίνεται από τον αντιπρόεδρο
της εταιρείας SAIC κ. Tubbs, ο οποίος στο Σολτ Λέικ Σίτι ήταν ο επικεφαλής
κρατικός αξιωματούχος για θέματα ασφαλείας.
Το μοντέλο της Αθήνας, μεγεθυσμένο φυσικά, έχει την ίδια λογική με αυτή των
Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων στο Σολτ Λέικ Σίτι της Γιούτα. Εκεί καρδιά της
επιχείρησης ήταν ένα ψηφιακό σύστημα βιντεοσκόπησης που επεξεργαζόταν τις
εικόνες από πολλές κάμερες, αρχειοθετούσε όλα τα δεδομένα για μελλοντική
αναπαραγωγή, εντόπιζε ενδείξεις τυχόν προβλημάτων, όπως ύποπτες κινήσεις ή
αλλαγές στον φωτισμό, και προωθούσε τις σχετικές λήψεις σε συγκεκριμένους
υπολογιστές που ήταν συνδεδεμένοι στο σύστημα. Ανάλογες λειτουργίες θα έχει
και το μοντέλο της Αθήνας.
Πέραν των ύποπτων κινήσεων ή περιστατικών, ο από αέρος «Μεγάλος Αδελφός» θα
τροφοδοτεί με στοιχεία και για την κίνηση στους δρόμους ώστε να διευκολύνονται
τα vip-οχήματα (αθλητών, ασφαλείας, επισήμων κ.λπ.). Το στοιχείο ροής της
κυκλοφορίας κρίνεται ως «εξαιρετικά σοβαρό» στα θέματα ασφαλείας καθώς με βάση
την πραγματική ανά στιγμή εικόνα θα οδηγούνται τα οχήματα με τις δυνάμεις
ασφαλείας και συνδρομής αν χρειασθεί. Μάλιστα, όλα τα vip-οχήματα θα έχουν
σύνδεση μέσω δορυφόρου ώστε το Κέντρο Επιχειρήσεων να ξέρει ανά πάσα στιγμή
πού βρίσκονται.
Άσκηση
Ήδη, έχει ολοκληρωθεί η ανάπτυξη τριών Κέντρων Επιχειρήσεων και Πληροφοριών
(Γενική Ασφάλεια, Υπ. Δημόσιας Τάξης και Περισσός/2004), τα οποία και θα
χρησιμοποιηθούν στην πρώτη μεγάλη εσωτερική άσκηση – δοκιμή του C4I στα μέσα
Δεκεμβρίου, με συμμετοχή της ΕΛ.ΑΣ. κ.λπ.
Δεν πέφτουν ακόμα και αν δεχθούν εκατοντάδες σφαίρες!”
Όπως συμβαίνει πάντα, έτσι και με το ζέπελιν δεν έλειψαν τα ευτράπελα, όπως το ότι δεν μπορούσε να απογειωθεί λόγω των μποφόρ, μία είδηση που έπαιξε τότε σε όλα τα ΜΜΕ της χώρας. Όταν κατάφερε να πετάξει έγραψαν τα Νεα :
“Tα κατάφερε το Zέπελιν…
Πέταξε χθες τελικά το αερόπλοιο της ασφάλειας! Ύστερα από μία εβδομάδα που
παρέμεινε καθηλωμένο στο έδαφος λόγω των ανέμων, το περίφημο Ζέπελιν, το οποίο
θα χρησιμοποιηθεί “
Πέρα από το εντυπωσιακό του πράγματος, δηλαδή του τεράστιου ζέπελιν που φάνταζε τόσο εξωγήινο στον ουρανό της Αθήνας, υπήρχε και το ουσιαστικό του πράγματος, η ακραία επιτήρηση που έκανε το μέσο, που έκανε πολλούς να μιλούνε για ιπτάμενο “μεγάλο αδερφό”. Μάλιστα, αντιπροσωπεία της “Δημοκρατικής συσπείρωσης” έκανε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων για την παύση της λειτουργίας του Ζέπελιν.
Διαβάζουμε στον Ριζοσπάστη:
“Μεταξύ άλλων, στην αίτηση ασφαλιστικών μέτρων σημειώνεται: Θα έπρεπε τουλάχιστον, για λόγους τυπικής νομιμότητας, να έχει ζητηθεί από τη ΔΑΟΑ άδεια για τήρηση αρχείου προσωπικών δεδομένων και για το αερόπλοιο, ενώ τυχόν απλή γνωστοποίηση της έναρξης λειτουργίας του προς την Αρχή υπείχε θέση αίτησης προς παροχή αδείας. Ακόμα, όμως, και αν είχε ζητηθεί η σχετική άδεια δε θα ήταν δυνατόν να δοθεί ενόψει της βαρύτητας της προσβολής του ιδιωτικού βίου και της αρχής της αναλογικότητας να δοθεί άδεια λειτουργίας του, σύμφωνα με τους κανόνες που έχει θέσει η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων». Ακολούθως, επισημαίνεται ότι για να γίνει νόμιμη η λειτουργία συστήματος παρακολούθησης θα πρέπει να εξασφαλιστεί ότι: 1. Δε γίνεται λήψη και καταγραφή εικόνων ή του εσωτερικού κατοικιών. 2. Δεν είναι δυνατή η λήψη και ακρόαση συνομιλιών περιοίκων και περαστικών. 3. Πριν το άτομο εισέλθει στην εμβέλεια της βιντεοκάμερας ενημερώνεται με τρόπο πρόσφορο και σαφή (επαρκής αριθμός ευδιάκριτων πινακίδων σε εμφανή σημεία) ότι εισέρχεται σε χώρο, ο οποίος βιντεοσκοπείται, καθώς επίσης και για το σκοπό της βιντεοσκόπησης. Από τη φύση της λειτουργίας του αερόπλοιου δεν είναι δυνατόν να εξασφαλιστεί η τήρηση κανενός από τους παραπάνω κανόνες της Αρχής. Μετά την κατάθεση της αίτησης λήψης ασφαλιστικών μέτρων, ο Στρατής Κόρακας χαρακτήρισε την ενέργεια αυτή αναγκαία γιατί το «Ζέπελιν» και το υπόλοιπο σύστημα παρακολούθησης με πρόφαση την Ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων προσβάλλει βάναυσα τα δικαιώματα των Ελλήνων πολιτών. Επίσης, απηύθυνε κάλεσμα σε όλους την Πέμπτη που θα συζητηθεί η αίτηση να βρίσκονται στο κτίριο 5 της Ευελπίδων. Πράξη αντίστασης ουσιαστική και συμβολική χαρακτήρισε την πρωτοβουλία της Δημοκρατικής Συσπείρωσης η Μαρία Φραγκιαδάκη, που επίσης κάλεσε όλους τους πολίτες την Πέμπτη στο δικαστήριο. Ο Γιώργος Κατρούγκαλος σημείωσε ότι πέρα από όλα τα άλλα το «Ζέπελιν» μηδενίζει κάθε δικλείδα ασφαλείας που έχει θέσει η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων.”
Οι Ολυμπιακοί έγιναν χωρίς κάποια τρομοκρατική ενέργεια το ζέπελιν γύρισε στη Γερμανία καθότι είχε λήξει ο δανεισμός του και το μόνο που μας άφησε είναι κάποιες, steampunk φωτογραφίες της Αθήνας.
Όλες οι φωτογραφίες είναι από την Eurokinissi.
