Γιώργος Τσαγκόζης
Η διαφορά ανάμεσα σε ένα ελληνόκτητο τάνκερ με ελληνική σημαία και σε ένα ελληνόκτητο τάνκερ με ξένη σημαία δεν αφορά τον ιδιοκτήτη του πλοίου, αλλά το κράτος στο οποίο είναι νηολογημένο. Το πλοίο μπορεί να ανήκει σε ελληνική ναυτιλιακή εταιρεία, όμως η σημαία που φέρει καθορίζει ποια χώρα έχει την ευθύνη για τη νομοθεσία, τους ελέγχους και τους κανονισμούς που το διέπουν.
Όταν ένα τάνκερ φέρει ελληνική σημαία, υπάγεται στο ελληνικό ναυτιλιακό δίκαιο και εποπτεύεται από τις ελληνικές αρχές. Σε αυτή την περίπτωση ισχύουν συγκεκριμένοι κανόνες για τη λειτουργία του πλοίου, τις επιθεωρήσεις ασφαλείας και τη σύνθεση του πληρώματος, ενώ συχνά προβλέπεται και η παρουσία Ελλήνων ναυτικών στο πλήρωμα.
Αντίθετα, όταν ένα ελληνόκτητο τάνκερ φέρει ξένη σημαία,όπως της Μάλτας ή της Λιβερίας, τότε υπάγεται στους νόμους της συγκεκριμένης χώρας. Τα λεγόμενα «ανοιχτά νηολόγια» προσφέρουν συνήθως χαμηλότερα τέλη νηολόγησης, λιγότερη γραφειοκρατία και μεγαλύτερη ευελιξία στη σύνθεση του πληρώματος.
Οι διαφορές στο κόστος μπορεί να είναι σημαντικές. Για παράδειγμα, τα ετήσια τέλη και τα διοικητικά έξοδα για ένα μεγάλο δεξαμενόπλοιο μπορεί να φτάνουν στην ελληνική σημαία περίπου τις 80.000 έως 150.000 ευρώ τον χρόνο, ανάλογα με το μέγεθος του πλοίου και τις υποχρεώσεις που προβλέπονται. Στη Μάλτα, ένα από τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά νηολόγια, το αντίστοιχο κόστος μπορεί να κυμαίνεται περίπου μεταξύ 40.000 και 80.000 ευρώ ετησίως, ενώ σε νηολόγια όπως της Λιβερίας το συνολικό κόστος συχνά είναι ακόμη χαμηλότερο και μπορεί να πέφτει περίπου στις 30.000 έως 60.000 ευρώ τον χρόνο.
Η διαφορά δεν περιορίζεται μόνο στα τέλη. Σε πλοία με ξένη σημαία οι εταιρείες έχουν συνήθως μεγαλύτερη ευελιξία να προσλαμβάνουν πληρώματα από πολλές χώρες με διαφορετικά συμβόλαια, κάτι που μειώνει σημαντικά το λειτουργικό κόστος.
Για αυτόν τον λόγο μεγάλο μέρος του ελληνόκτητου στόλου ταξιδεύει με ξένες σημαίες. Παρότι τα πλοία ανήκουν σε ελληνικές εταιρείες και συχνά διαχειρίζονται από γραφεία στον Πειραιά ή στην Αθήνα, επιλέγουν να νηολογούνται σε χώρες όπως η Μάλτα ή η Λιβερία για οικονομικούς και πρακτικούς λόγους. Έτσι εξηγείται γιατί η Ελλάδα διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους ελληνόκτητους στόλους στον κόσμο, αλλά μόνο ένα μέρος των πλοίων φέρει ελληνική σημαία.
