Σταματίνα Σταματάκου
Ο Γιούργκεν Κλοπ είναι αναμφίβολα, αν όχι ο κορυφαίος, ένας εκ των κορυφαίων προπονητών στην ιστορία του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου. Αναμόρφωσε την ομάδα της Λίβερπουλ, καθιστώντας την ξανά – μετά από αρκετές δεκαετίες – πρωταγωνίστρια τόσο στο αγγλικό πρωτάθλημα όσο και στην Ευρώπη.
Ποιος είναι όμως ο Γιούργκεν Κλοπ; Ποιος είναι ο προπονητής των επιτυχιών και τι είναι αυτό που τον καθιστά μια ιδιαίτερη ποδοσφαιρική φυσιογνωμία; Σε αυτά τα ερωτήματα καλείται να απαντήσει, μιλώντας στη LiFO, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας του βιβλίου «Jorgen Klopp: The Social One», Μάριος Μάντζος.
— Πώς γεννήθηκε η ιδέα να γράψεις έναν βιβλίο για τον Γιούργκεν Κλοπ;
Πάντοτε στο ποδόσφαιρο μου άρεσε να εξετάζω την ιστορία πίσω από τις τέσσερις γραμμές του γηπέδου. Σε οποιαδήποτε μεγάλη επιτυχία, από μικρό παιδί, δεν ασχολούμουν ιδιαίτερα με το καθαρά αγωνιστικό κομμάτι, τις τακτικές κ.ο.κ., αλλά με το background και τα βαθύτερα νοήματα τα οποία ξεπερνούν το ποδόσφαιρο. Έτσι, όταν ο Γιούργκεν Κλοπ έφτανε στο σημείο να κάνει την αγαπημένη μου Λίβερπουλ πρωταθλήτρια για πρώτη φορά μετά από 30 ολόκληρα χρόνια, προσπάθησα να αναλύσω το πώς αυτός ο άνθρωπος κατάφερε με «όπλο» την αρχή της συλλογικότητας και την αγάπη για το συνάνθρωπο να γίνει ένα με την πόλη και να φέρει ξανά την ομάδα στην κορυφή. Να εξηγήσω στην ουσία αυτό το φαινόμενο και να δείξω τη ρομαντική πλευρά του ποδοσφαίρου, σε μία εποχή στυγνή, κυνική, καπιταλιστική αν θες.
— Άρα, το βιβλίο μιλάει περισσότερο για τον άνθρωπο και όχι τόσο για τον προπονητή Κλοπ.
Ακριβώς. Είναι ουσιαστικά μία προσπάθεια σκιαγράφησης της προσωπικότητάς του αλλά όχι με ποδοσφαιρική ματιά. Όχι, μόνο, τουλάχιστον. Παρουσιάζει ψυχολογικές, κοινωνικές, ακόμη και πολιτικές πτυχές του, αναλύοντας το πόσο αρμονικά έχει ταιριάξει με τη νοοτροπία της πόλης και το ιστορικό υπόβαθρο της ομάδας.
Το Λίβερπουλ αποτελεί μία σοσιαλιστική πόλη τόσο στις πολιτικές πεποιθήσεις όσο και στην κοινωνική της συμπεριφορά και δομή και γενικότερα στον τρόπο λειτουργίας της. Είναι μίαπολύ συναισθηματική πόλη, με πάθος και ζωντάνια. Στο πρόσωπο του Κλοπ αυτή η πόλη βρήκε τον κατάλληλο άνθρωπο για κατάλληλη τέλεια θέση.
— Το βιβλίο απευθύνεται αποκλειστικά σε ανθρώπους που ασχολούνται με το ποδόσφαιρο;
Όχι και αυτό είναι το μεγάλο του πλεονέκτημα. Απευθύνεται σε όλους, ανεξαρτήτως ενασχόλησης με το ποδόσφαιρο ή τη Λίβερπουλ. Διότι δεν εξετάζει τον προπονητή, αλλά τον ηγέτη του συνόλου, τον διαχειριστή του ανθρώπινου δυναμικού. Δεν βλέπει όλος ο κόσμος ποδόσφαιρο, αλλά όλοι έχουμε ή είχαμε κάποια στιγμή ένα αφεντικό στη δουλειά μας. Κάποιοι δε, είναι οι ίδιοι αφεντικά στη δουλειά τους. Το βιβλίο θα μπορούσες να πεις ότι είναι και ένας χρήσιμος οδηγός για το πώς πρέπει να λειτουργεί ένας ηγέτης και θα μπορούσε να το διαβάσει ο οποιοσδήποτε.
Συν τοις άλλοις, το βιβλίο είναι γεμάτο από σπουδαία μαθήματα ζωής. Ο Κλοπ αποτελεί μία τεράστια πηγή τέτοιων μαθημάτων, που, πίστεψέ με, θα σε προβληματίσουν και θα σου δώσουν τροφή για σκέψη. Τι σημαίνει να είσαι πατρική φιγούρα, πώς να διαχειρίζεσαι την αποτυχία και πώς να μην τα παρατάς ποτέ, το γιατί δεν πρέπει να θεωρείς τον εαυτό σου ανώτερο των άλλων, το να αποδέχεσαι ότι δεν είσαι παντογνώστης και πολλά ακόμη.
— Είναι η ανταπόκριση του βιβλίου αυτή που θα περίμενες;
Με ειλικρίνεια, όχι. Δεν περίμενα ότι θα πάει τόσο καλά, παρόλο που μέσα μου ένιωθα πλήρης με το αποτέλεσμα και ήμουν συγκρατημένα αισιόδοξος. Ήξερα ότι το θέμα “χτυπάει φλέβα” και είναι εμπορικό, άρα περίμενα ότι δεν θα περάσει απαρατήρητο. Ωστόσο, ήμουν -και είμαι- ένας άνθρωπος άγνωστος στο ευρύ κοινό ο οποίος εμφανίστηκε από το πουθενά να εκδώσει μόνος του ένα βιβλίο και να αυτοσυστηθεί. Αυτό που σίγουρα δεν περίμενα ήταν οι διαστάσεις που εν τέλει πήρε σε επικοινωνιακό επίπεδο. Προφανώς, με βοήθησε πολύ η δύναμη των social media, αλλά είναι εντυπωσιακό το ενδιαφέρον που εισέπραξα όχι μόνο το αναγνωστικό κοινό, αλλά και από ανθρώπους της δημοσιογραφίας -καλή ώρα σαν εσένα- γεγονός που βοήθησε στην εκτόξευση της φήμης του. Πλέον, δύσκολα θα συναντήσω κάποιον που δεν θα έχει έστω ακουστά το βιβλίο ακόμη και εμένα να μην γνωρίζει. Έχει και λίγο πλάκα αυτό.
— Εσένα προσωπικά πόσο σε βοήθησε αυτή η επιτυχία του βιβλίου;
Πάρα πολύ. Μπορώ να πω ότι είναι η σπουδαιότερη επένδυση που έχω κάνει και δεν μιλάω με οικονομικούς όρους. Καλώς ή κακώς, έχει διαφορετική υπόσταση το όνομά μου πλέον συγκριτικά με πριν, τουλάχιστον όσον αφορά στον χώρο της αθλητικογραφίας στον οποίο υποτίθεται ότι δραστηριοποιούμαι. Δεν είναι θέμα πρεστίζ, αλλά ευκαιριών.
Συν τοις άλλοις, συνέβαλε πολύ στο να συνειδητοποιήσω πράγματα για τον εαυτό μου και να ενισχύσω την αυτοπεποίθησή μου. Είναι διαφορετικό να ξέρεις ότι έχεις ένα ταλέντο και διαφορετικό να το έχεις αποδείξει στην πράξη πρωτίστως στον ίδιο σου τον εαυτό.
Είμαι πολύ υπερήφανος για ό,τι κατάφερε αυτό το βιβλίο. Και γιατί το εξέδωσα μόνος μου και γιατί πάλεψε σθεναρά σε μία περίοδο με κλειστά βιβλιοπωλεία και με τις μεταφορικές σε αδιανόητο φόρτο και γιατί, δύο χρόνια μετά, παραμένει εύστοχο και επιβεβαιώνει το διαχρονικό του χαρακτήρα.
— Είπες ότι το εξέδωσες μόνος σου και αυτό μας κάνει ιδιαίτερη εντύπωση. Το βιβλίο δεν έχει εκδοτικό, αλλά αποτελεί προϊόν αυτοέκδοσης. Θέλεις να μας πεις λίγο τι ακριβώς σημαίνει αυτό;
Αυτοέκδοση είναι η επιλογή ενός συγγραφέα να εκδώσει μόνος του το βιβλίο του, χωρίς να απευθυνθεί σε κάποιον εκδότη. Ουσιαστικά εσύ σε αυτήν την περίπτωση βγάζεις το βιβλίο σου όπως ακριβώς το θες και έχεις τα πλήρη δικαιώματά του. Το έκανα αυτό για δύο λόγους. Πρώτον, διότι ήθελα να βγει στην αγορά σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο χωρίς καθυστερήσεις και, δεύτερον, επειδή ήθελα να βγει ακριβώς όπως το ονειρευόμουν. Χωρίς παρεμβάσεις τρίτων, χωρίς τίποτα.
Το βιβλίο είναι σκιτσογραφημένο από την Κωνσταντίνα Βαρδακαστάνη, μία κοπέλα από τη Ζάκυνθο, ενώ η αδερφή της η Κατερίνα επιμελήθηκε αισθητικά το εξώφυλλο. Η δουλειά των κοριτσιών ήταν φανταστική και πάντα θα το λέω ότι, χωρίς εκείνες, το βιβλίο δεν θα υπήρχε. Αυτό ήταν ακόμη μία πολυτέλεια της αυτοέκδοσης, ότι δεν είχαμε περιορισμό στο τι θα κάνουμε.
Από εκεί και πέρα, υπάρχουν και τα αρνητικά, όπως το κομμάτι του marketing που το αναλαμβάνεις μόνος του. Δεν σε σπρώχνει, δεν σε προμοτάρει κανείς δηλαδή. Εμένα με βοήθησε το θέμα του βιβλίου που ήταν εμπορικό. Αν έγραφα ένα μυθιστόρημα, για παράδειγμα, ειλικρινά δεν ξέρω αν θα μπορούσε να έχει επιτυχία με αυτόν τον τρόπο. Είναι μία λύση πάντως για όποιον θέλει να βγάλει μόνος του ένα βιβλίο.
Εγώ επέλεξα την υπηρεσία Bookoo των Εκδόσεων Ψυχογιός, που μου έδωσε τη δυνατότητα να βρίσκεται το βιβλίο μου στο φυσικό κατάστημα στην Εμμ. Μπενάκη 13-15 στο κέντρο της Αθήνας.
— Μάθαμε ότι βρίσκεται στα σκαριά η μετάφραση και έκδοση του βιβλίου στα αγγλικά.
Επιβεβαιώνω το ρεπορτάζ σου και, με τα δεδομένα που υπάρχουν, η αγγλική έκδοση του βιβλίου αναμένεται την άνοιξη του 2023. Είναι αντικειμενική πραγματικότητα, δεδομένης της θεματολογίας, ότι αποτελεί ένα βιβλίο που οφείλει να δοκιμαστεί και εκτός συνόρων, πολλώ δε μάλλον στην Αγγλία. Το κοινό της χώρας μας δεν το λες μικρό, αλλά δεν παύει να είναι μία περιορισμένη δεξαμενή. Δεδομένου ότι υπάρχουν πάρα πολλοί άνθρωποι στον πλανήτη που αγαπούν τη Λίβερπουλ και το ποδόσφαιρο, γιατί να μην τους δοθεί η ευκαιρία να διαβάσουν το βιβλίο; Ε, και αν είναι γραφτό να φτάσει και στα χέρια του ίδιου, ας το πάρει στα αγγλικά για να καταλάβει και τι γράφω. Εκτός αν έχει όρεξη ο Κώστας Τσιμίκας να του κάνει μεταγλώττιση.
— Τι προσδοκίες έχεις από το εγχείρημα αυτό;
Δεν έχω αναλογιστεί το τι ακριβώς πάω να κάνω, να σου είμαι ειλικρινής, ώστε να θέσω τις προσδοκίες μου. Είναι και λίγο αχαρτογράφητα τα νερά για μένα, αλλά δεν με φοβίζει. Προσπαθώ να κοιτάζω πάντα το σήμερα και το αύριο. Για το μεθαύριο, βλέπουμε. Αυτό που με ενδιαφέρει σε πρώτη φάση είναι να υλοποιηθεί και να το πάρω στα χέρια μου ακριβώς όπως το ονειρεύομαι. Σίγουρα, το να βγει στην παγκόσμια αγορά και να φτάσει στα χέρια ανθρώπων από άλλες χώρες αποτελεί μία τεράστια πρόκληση την οποία ανυπομονώ να αντιμετωπίσω. Από εκεί και πέρα, ό,τι έρθει καλό είναι.
— Σκοπεύεις να συνεχίσεις το συγγραφικό σου έργο; Να περιμένουμε ένα δεύτερο βιβλίο από σένα;
Εξακολουθώ να αντιμετωπίζω δυσκολία στο να αποδεχθώ τον τίτλο του συγγραφέα, για να είμαι απόλυτα ειλικρινής. Αλλά, όσο περνάει ο καιρός και βλέπω με πιο ψύχραιμη ματιά και την πρώτη μου προσπάθεια αλλά και τον ίδιο μου τον εαυτό, τόσο πιο άνετα νιώθω όταν κάποιος με αποκαλεί έτσι. Το πάθος μου για το γράψιμο θεωρώ ότι, ναι, κάποια στιγμή θα με οδηγήσει σε μία νέα απόπειρα. Θέλω να ξαναπιάσω την πένα μου, ιδέες υπάρχουν, αλλά πρέπει να γίνει στο σωστό timing. Αισθάνομαι ότι δεν είναι πολύ μακριά, πάντως.
— Έχεις να δώσεις κάποια συμβουλή σε κάποιον που θέλει και σκοπεύει να γράψει ένα βιβλίο;
Πρόσφατα, ένα παιδί 18 χρονών με πλησίασε και άρχισε να μου μιλάει με τα καλύτερα λόγια για το βιβλίο μου. Κοκκίνισα από την ντροπή μου, με συγκίνησε πολύ. Και, μέσα σε όλα, με ρώτησε αυτό ακριβώς: “τι να κάνω για να γράψω ένα βιβλίο”. Αυτό που του είπα ήταν να μην προσπαθεί να αρέσει σε κανέναν, παρά μόνο στον ίδιο του τον εαυτό. Ένα καλό βιβλίο δεν κρίνεται από τις πωλήσεις, ούτε και από τις απόψεις του καθενός, αλλά από το πόσο έντονα φέρει την υπογραφή σου. Μόνο τότε πετυχαίνει το σκοπό του. Η συμβουλή λοιπόν είναι: μην ακούς κανέναν.
Το βιβλίο διανέμεται πανελλαδικά μέσω του eshop του bookoo.gr και σε έντυπη και σε ηλεκτρονική μορφή (ebook), καθώς και από το φυσικό κατάστημα των Εκδόσεων Ψυχογιός στην Εμμ. Μπενάκη 13-15 στο κέντρο της Αθήνας.
Μπορείτε να το παραγγείλετε εδώ.