Γιάννης Δημητρέλλος
Στην αρχή της πανδημίας, ο Σπύρος Παπαδόπουλος έπλενε τα χέρια του και μας καλούσε να μείνουμε σπίτι, σαν να είναι μια κουλ lifestyle επιλογή, σαν να είναι μια αφορμή για να παρακολουθήσουμε το Στην Υγειά Μας Ρε Παιδιά, αλλά ασταμάτητα και σε βάθος (ατελείωτου) χρόνου. Στο εξωτερικό έβγαιναν και διάφορα memes που μπέρδευαν τον πόλεμο και την πανδημία και μας έλεγαν ότι «οι παππούδες σου πήγαν στον πόλεμο, εσύ καλείσαι να κάτσεις στον καναπέ. Μπορείς να το κάνεις».
Mike Commodore on X (formerly Twitter): “Folks…not a big quote guy…but saw this today..I have no idea whose words they are..but they are bang on; “Your grandparents were called to War…you’re being called to sit on the couch”. Puts things in perspective. Be responsible, don’t be selfish. Sit your ass down. / X”
Folks…not a big quote guy…but saw this today..I have no idea whose words they are..but they are bang on; “Your grandparents were called to War…you’re being called to sit on the couch”. Puts things in perspective. Be responsible, don’t be selfish. Sit your ass down.
Ωραία και εμψυχωτικά όλα αυτά τα λόγια, αλλά στο τέλος αφήσαμε το αποτύπωμα του πισινού μας στον καναπέ, αλλά και ένα σωρό «φαντάσματα» ψυχολογικών διαταραχών που γεννήθηκαν πίσω από τις κλειστές μας πόρτες και μας κρατούν συντροφιά μέχρι και τώρα, που οι πόρτες είναι ανοικτές και οι κοινωνίες το ίδιο, μέχρι νεοτέρας. Άλλωστε οι επόμενες δύο εβδομάδες θα είναι κρίσιμες, είναι γνωστό πια.
Η ζωή εκεί έξω πλησιάζει την «κανονικότητα», αλλά οι ζωές μας κατά μόνας, κάθε άλλο παρά κανονικές δείχνουν. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η πανδημία του κορωνοϊού έχει προκαλέσει μαζικό ψυχολογικό τραύμα ανώτερο από εκείνο που άφησε πίσω του ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, το οποίο θα διαρκέσει για πολλά χρόνια. Αυτό το «τραύμα» έχει ήδη μεταφραστεί από ειδικούς της ψυχικής υγείας ως μετά-πανδημική διαταραχή στρες, ένα είδος PTSD που προκαλείται από την Covid-19 και κάποιοι ήδη αποκαλούν PPSD (Post Pandemic Stress Disorder).
Ο ψυχολόγος Owen O’Kane, που επινόησε τον όρο, είπε στην Vogue: «Τον τελευταίο χρόνο, πολλοί άνθρωποι έχουν εκτεθεί σε διάφορες τραυματικές εμπειρίες. Το πρόβλημα είναι πως αυτές (οι εμπειρίες) είναι αδιάκοπες και αυτός είναι ο λόγος που πιστεύω πως η μετά-πανδημική διαταραχή στρες θα εκραγεί. Σήμερα, δεν θα αναγνωριστεί ως ένα σημαντικό πρόβλημα γιατί βρισκόμαστε σε περίοδο που προσπαθούμε να «κανονικοποιήσουμε» τις ζωές μας. Εντούτοις, όπως κάθε ψυχικό τραύμα, η επίδραση του θα φανεί όταν η πανδημία τελειώσει».
Τα συμπτώματα του PPSD
Σύμφωνα με τον Kane, τα σημάδια μπορούν να διαφέρουν από άτομο σε άτομο, όμως έχουν ένα κοινό πυρήνα. Μπορεί να περιλαμβάνουν άγχος, μειωμένη απόδοση στην εργασία, αίσθηση ότι δεν έχεις καμία ελπίδα ή δύναμη, έλλειψη ύπνου, διαταραχές στη διατροφή, αίσθηση μουδιάσματος, υπερβολικός θυμός, αρνητικές ή καταστροφικές σκέψεις, κοινωνική απομόνωση, αίσθηση ότι το άτομο δυσκολεύεται να τα βγάλει πέρα, αίσθημα παραίτησης, σα ένα μεγάλο «δεν μπορώ να ασχοληθώ και μ’ αυτό».
«Αν είχες περιόδους άγχους ή κατάθλιψης πριν από την πανδημία, τότε τα συμπτώματα του PPSD που θα βιώσεις, μπορεί να είναι χειρότερα. Αν λειτουργούσες φυσιολογικά πριν και σε αυτή την περίοδο εκδηλώνεις τα παραπάνω συμπτώματα, τότε είναι πιθανό να βιώνεις PPSD» αναφέρει ο Kane.
Σύμφωνα με τους ψυχολόγους Justine Grosso και Dan Chisholm, είναι σημαντικό να παρατηρούμε αλλαγές στην καθημερινότητα μας που μπορεί να έχουν προκληθεί από τα παραπάνω συμπτώματα και να φροντίζουμε την ψυχική μας υγεία. Οι ψυχολογικές διαταραχές έχουν αρνητικές επιπτώσεις στο νευρικό μας σύστημα, στις ορμόνες που εκρέουν στρες και γενικότερα στον τρόπο που λειτουργούμε καθημερινά.