Τι σημαίνει να είσαι «αποσυνδεδεμένη φεμινίστρια»;

Όλοι γνωρίζουμε τη γυναίκα της «Fleabag era». Συνηθίζει να εμφανίζεται στη δουλειά με το χθεσινό μακιγιάζ, να καπνίζει δύο τσιγάρα για πρωινό ή να βιώνει τη «γυναικεία παρόρμηση» να γαμήσει το αγόρι της αδερφής της. Την έχουμε εντοπίσει παντού, από την άτονη Rachel στο Voyage Out της Virginia Woolf μέχρι την αφηγήτρια του My Year of Rest and Relaxation της Ottessa Moshfegh. Γνωρίζουμε ότι ζει τον πόνο της σαν να ήταν μια μορφή τέχνης, κάτι έξω από τον εαυτό της που μπορεί να ελεγχθεί, και ωστόσο επιλέγει να το ζήσει χωρίς περιορισμούς. Αυτή η γυναίκα είναι χαώδης, μια απειλή για τον εαυτό της και τους άλλους και είναι το πρόσωπο ενός νέου κύματος φεμινισμού που έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια. Όμως, είναι αληθινή;, γράφει το dazeddigital.

Ο όρος «φεμινισμός της αποσύνδεσης» επινοήθηκε από την Emmeline Clein το 2019 για να περιγράψει μια νέα τάση της ποπ κουλτούρας – έναν τρόπο έκφρασης που χαρακτηρίζεται από την αποστασιοποίηση και χρησιμοποιείται κυρίως από γυναίκες όταν αφηγούνται τις τραγικές εμπειρίες της ζωής τους. Η αποσυνδεμένη φεμινίστρια της Clein είναι ξερή και νεκρή.

«Ο μηδενισμός, η παθητικότητα και η καταστροφή που είναι εγγενείς στην «Fleabag era» και ο αποσυνδεμένος φεμινισμός είναι επιζήμιος για ολόκληρο το φεμινιστικό κίνημα», γράφει η Sophia Peyser σε ένα πρόσφατο άρθρο της με τίτλο «The Fleabag Era of Dissociative Feminism Must End». Το άρθρο είναι η απάντηση στη νέα τάση του TikTok, όπου νεαρές γυναίκες δημοσιεύουν βίντεο «φορώντας το κάτω μέρος του μαγιό τους ως εσώρουχο», «αναζητούν εκδίκηση για πλάκα» και άλλα πράγματα που οι άνδρες δεν θα καταλάβουν ποτέ. Όπως και η Clein, η Peyser βλέπει αυτή την τάση ως σύμπτωμα ότι κάτι πήγε στραβά. Αντί να παλεύουν για την πρόοδο ως κίνημα, οι γυναίκες μαραζώνουν μόνες τους.

Αξίζει επίσης να θυμηθούμε ότι η τάση της «Fleabag era» προέρχεται από την πλευρά του TikTok που ασχολείται κυρίως με την ψυχαγωγία. Δεν είναι οι σκέψεις πραγματικών ανθρώπων, αλλά μια μορφή αφηρημένου χιούμορ. Στην πραγματικότητα, η αποσυνδεμένη φεμινίστρια είναι σε μεγάλο βαθμό άλλη μία ψευδο-ειρωνική περσόνα που γεννήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως και η σοσιαλιστική μπίμπο.

@bbcprideandprejudice #fleabag ♬ som original – Fleabag Brasil

Δεν είναι τυχαίο ότι η «αποσυνδεμένη φεμινίστρια» έχει αναβιώσει περίπου την ίδια στιγμή που βλέπουμε μια αναβίωση της δημοτικότητας της Effy Stonem από το Skins και της χαοτικής συμπεριφοράς των διασημοτήτων. Ο μοιρολατρικός τόνος του αποσυνδεμένου φεμινισμού υπάρχει εδώ και χρόνια. Η τελευταία δεκαετία ορίστηκε εξίσου από τον υπεραισιόδοξο #girlboss φεμινισμό όσο και από τα πεσιμιστικά memes όπως «οι γονείς μου στα 25 / εγώ στα 25». Απλώς τώρα, αντί να εφαρμόζονται σε όλες τις εκφάνσεις της ζωή κάτω από τον ύστερο καπιταλισμό, εφαρμόζονται ειδικά στην γυναικεία εμπειρία. Το ίδιο το άρθρο της Clein ήταν προϊόν αυτού του είδους ανάρτησης, που προκλήθηκε από ένα viral tweet που έλεγε «αυτό που αγαπώ στους φίλους μου είναι ότι αν ζούσαμε πριν από 70 χρόνια θα είμασταν όλοι λοβοτομημένοι».

Αν και ο όρος είναι σχετικά νέος, η έννοια υπάρχει εδώ και πολύ καιρό, μερικές φορές αναφέρεται στον ακαδημαϊκό κόσμο ως «μηδενιστική θηλυκότητα» ή «γυναικείο τίποτα». Από τη μία πλευρά, είναι διασκεδαστικό να απολαμβάνεις να ζεις ως Τζόκερ ως ένας τρόπος για να μετριάσεις το άγχος της πανδημίας, την κλιματική καταστροφή και την ατελείωτη πολιτική αναταραχή που απειλούν τις νεότερες γενιές, αλλά από την άλλη, δεν έχει συγκεκριμένο στόχο.

Ποιο θα μπορούσε λοιπόν να είναι το επόμενο βήμα; Ρεαλιστικά, δεν υπάρχει. Η λογική κατάληξη του φεμινισμού της αποσύνδεσης δεν είναι η επανάσταση, αλλά το κενό – και αυτό είναι πολύ επικίνδυνο πολιτικά. Οι νεαρές TikToker γνωρίζουν περισσότερο για αυτό το κενό, λόγω του πόσο αναπόφευκτο έχει γίνει. Επομένως, αν υπάρχει μια αίσθηση αυτογνωσίας, τότε ίσως είναι καλύτερα να ψάξουμε αλλού για το νέο κύμα του φεμινισμού και να δούμε αυτή την τάση για αυτό που είναι: μια μοιρολατρική performance. Όχι Fleabag η γυναίκα, αλλά Fleabag η παράσταση.

*ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΤΕΣΤ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ: Ποιος είναι ο συναισθηματικός σου τύπος;