σε

Τι σημαίνει ο όρος «καφκικός»;

Η φιλοσοφία Franz Kafka για τη σύγχρονη πραγματικότητα

1

Γεννημένος στην Πράγα το 1883, ο Franz Kafka μεγάλωσε υπό την επίβλεψη ενός αυστηρού, και απαιτητικού πατέρα. Αφού σπούδασε, άρχισε να εργάζεται στο Ινστιτούτο Ασφάλισης Εργατικών Ατυχημάτων, όπου, σύμφωνα με τον αφηγητή του βίντεο Pursuit of Wonder, ήταν «αντιμέτωπος με πολλές ώρες εργασίας, απλήρωτες υπερωρίες, τεράστιες ποσότητες γραφειοκρατικής δουλειάς και ένα παράλογο, πολύπλοκο γραφειοκρατικό σύστημα». Τότε ήταν που έγραψε τα διάσημα έργα του, «Η Δίκη», «Το Κάστρο» και «Αμερική», γράφει το openculture.

Κανένα από αυτά δεν δημοσιεύτηκε όσο ζούσε, αλλά πάνω από έναν αιώνα μετά τον θάνατό του, η φήμη του ως ένας από τους σπουδαιότερους λογοτέχνες του 20ού αιώνα είναι πλέον αναμφισβήτητη. Τα γραπτά του ανταποκρίνονται σε μια ψυχολογική δυσφορία που όλοι έχουμε αισθανθεί σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό: κάνοντας τη φορολογική μας δήλωση, περιμένοντας στον έλεγχο ασφαλείας ενός αεροδρομίου, όταν καλούμε την εξυπηρέτηση πελατών. Σε τέτοιες περιπτώσεις, καταφεύγουμε στον όρο «Καφκικό», που «συνήθως αναφέρεται στη γραφειοκρατική φύση των καπιταλιστικών, δικαστικών και κυβερνητικών συστημάτων και στα πολύπλοκα, ασαφή συστήματα, τα οποία κανένα άτομο δεν κατανοεί πλήρως, και για τα οποία το ίδιο το σύστημα δεν ενδιαφέρεται και τόσο».

Οι τυπικοί ήρωες του Kafka «βρίσκονται αντιμέτωποι με αιφνίδιες, παράλογες, εφιαλτικές καταστάσεις. Δεν δίνονται εξηγήσεις, και στο τέλος, δεν υπάρχει καμία πιθανότητα επίλυσης τους». Οι χαρακτήρες αυτοί «νικιούνται από τα αυθαίρετα, ακατανόητα εμπόδια που αντιμετωπίζουν, εν μέρει επειδή δεν μπορούν να καταλάβουν ή να ελέγξουν τι τους συμβαίνει». Νιώθουν «μια ακατανίκητη επιθυμία για απαντήσεις απέναντι στα υπαρξιακά προβλήματα του άγχους, της ενοχής, του παραλόγου και του πόνου, συνοδευόμενη από την αδυναμία να κατανοήσουν ή να ελέγξουν πραγματικά την πηγή αυτών των προβλημάτων και να τα ξεπεράσουν».

Κι όμως, «ακόμη και μπροστά σε αυτές τις παράλογες, απελπιστικές καταστάσεις, οι χαρακτήρες του Kafka δεν τα παρατούν. Προσπαθούν να παλέψουν, να συλλογιστούν, να κατανοήσουν και να βρουν μια διέξοδο από την παράλογη αυτή πραγματικότητα, αλλά τελικά, όλες οι προσπάθειες είναι μάταιες». Για τον Kafka, όλα αυτά αποτελούσαν βασικά στοιχεία της σύγχρονης πραγματικότητας.

Ακολουθήστε τα Μικροπράγματα στο Google News, για άρθρα και κουίζ που θα σας φτιάχνουν τη μερα.
0 Comments
παλαιότερα
νεότερα δημοφιλέστερα
Ενσωματωμένα σχόλια
Δείτε όλα τα σχόλια