Δημήτρης Καβατζικλής
Η δημοτικότητα των podcast αυξήθηκε λόγω της πανδημίας, ενώ υπήρξαν και αναφορές ότι ορισμένοι ακροατές ανέπτυξαν ένα είδος «παρακοινωνικής οικειότητας» με τους οικοδεσπότες των podcast – νιώθοντας τους, σε ορισμένες περιπτώσεις, σαν φίλους τους. Πρόσφατα, μια νέα έρευνα αποκάλυψε ότι ο τρόπος με τον οποίο επιλέγουμε να ακούμε podcast μπορεί να αυξήσει την οικειότητά μας με τους οικοδεσπότες τους, διαβάζουμε στον Guardian.
Ερευνητές του UC San Diego’s Rady School, του UCLA και του UC Berkeley ανακάλυψαν ότι όταν ακούμε ακουστικά μηνύματα –όπως podcasts, audiobooks και ραδιοφωνικές εκπομπές, μέσω ακουστικών, αισθανόμαστε πιο ενσυναίσθητοι από ό,τι όταν ακούμε τα ίδια μηνύματα μέσω ηχείων.
Οι συμμετέχοντες του πειράματος άκουσαν ένα απόσπασμα από μια ομιλία ενός CEO του οποίου η εταιρεία παρέχει οπτικές πληροφορίες για τυφλούς. Στη συνέχεια ρωτήθηκαν αν θα έγραφαν μια επιστολή για να υποστηρίξουν τον CEO, που κέρδιζε βραβείο για το έργο του. Τα άτομα που άκουσαν το podcast μέσω ακουστικών είχαν διπλάσιες πιθανότητες να απαντήσουν ναι (30%) απ’ ό, τι εκείνοι που άκουγαν μέσω ηχείων (14%).
Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι αυτό συμβαίνει λόγω του φαινομένου που ονομάζεται «in-head localization». Επειδή τα ακουστικά κάνουν τις φωνές να ακούγονται σαν να έρχονται μέσα από το το κεφάλι μας, «προκαλούν ένα αίσθημα οικειότητας με το άτομο που μιλάει», εξηγεί ο On Amir, συν-συγγραφέας της μελέτης, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Organizational.
Την ιδέα για τη μελέτη είχε η βοηθός καθηγήτρια του UCLA Anderson School of Management, Alicea Lieberman, μια μέρα που άκουγε το podcast This American Life στο αυτοκίνητό της. Ως μακροχρόνια ακροάτρια, ένιωσε ότι είχε αναπτύξει ένα είδος στενής σχέσης με τον οικοδεσπότη, Ira Glass. Ωστόσο, εκείνη την ημέρα παρατήρησε κάτι περίεργο: «Θυμάμαι να σκέφτομαι: «Ωχ, δεν νιώθω την ίδια οικειότητα που νιώθω συνήθως όταν ακούω το podcast από τα ακουστικά μου. Σκέφτηκα: «Περίμενε λίγο, γιατί συμβαίνει αυτό; Και τι σημαίνει αυτό για το τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνομαι αυτά που ακούω;», εξηγεί.
Για να δουν αν υπάρχει όντως κάποια διαφορά, η Lieberman και οι συνεργάτες της διεξήγαγαν πέντε ξεχωριστές μελέτες στις οποίες συμμετείχαν συνολικά πάνω από 4.000 συμμετέχοντες. Σε ένα από τα πειράματα, οι συμμετέχοντες χρησιμοποίησαν είτε ακουστικά είτε ηχεία για να ακούσουν ένα μήνυμα σχετικά με τους κινδύνους της απρόσεχτης οδήγησης, στο οποίο μιλούσε ένα άτομο του οποίου οι γονείς είχαν πεθάνει σε τροχαίο ατύχημα. Οι ακροατές που χρησιμοποίησαν ακουστικά ανέφεραν ότι ανησυχούν περισσότερο για την απρόσεχτη οδήγηση από τους συμμετέχοντες που άκουσαν το μήνυμα μέσω των ηχείων.
Κάποιοι μπορεί να αναρωτιούνται αν η χρήση ακουστικών θα μπορούσε να συνεισφέρει στην τεράστια επιρροή ορισμένων πολύ επιτυχημένων podcast, όπως αυτό του Alex Cooper (ο οποίος έχει κατά μέσο όρο 3 εκατομμύρια ακροατές), του Ben Shapiro (2,6 εκατομμύρια) και του Joe Rogan – τον οποίο το Vox Media έχει περιγράψει ως «μια από τις πιο τρομερές φωνές στα μέσα ενημέρωσης» και έχει κατά μέσο όρο περίπου 11 εκατομμύρια ακροατές ανά επεισόδιο.
Αλλά μπορεί να υπάρχουν και άλλες ευεργετικές χρήσεις των ακουστικών πέρα από το podcasting. Για παράδειγμα, οι τηλεργαζόμενοι θα μπορούσαν να αισθάνονται πιο κοντά με τους συναδέλφους τους κατά τη διάρκεια κλήσεων Zoom και οι πολιτικοί θα μπορούσαν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων τους κατά τη διάρκεια προεκλογικών συγκεντρώσεων που θα έμοιαζαν με σιωπηλές ντίσκο.
Τι θα συνέβαινε όμως αν δοκιμάζαμε άλλους τύπους περιεχομένου; Η ερώτηση παραμένει αναπάντητη, ωστόσο η Lieberman πιστεύει ότι «κάποιος που για παράδειγμα θα αντιπαθούσε πάρα πολύ τον Joe Rogan θα ήταν πιο πιθανό να νιώσει μια πιο έντονη αρνητική αντίδραση και να πει: «Θεέ μου, μην τον βάζεις στο κεφάλι μου, θέλω να ξεφύγω από αυτό το άτομο».