Γιώργος Τσαγκόζης
Αντιδράσεις προκάλεσε στα social media ανάρτηση του Independent για μια σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη στην αρχαία Άσπενδο, στη σημερινή Τουρκία, καθώς στη φωτογραφία που συνόδευε το post ένας παλαιστής που έζησε πριν από περίπου 2.400 χρόνια χαρακτηρίστηκε «Τούρκος».
«Τάφος με ασημένια νομίσματα 2.400 ετών που απεικονίζουν γυμνούς άνδρες πιθανότατα ανήκε σε Τούρκο παλαιστή», ανέφερε χαρακτηριστικά η κάρτα του Independent στο Facebook.
Η συγκεκριμένη διατύπωση είναι ιστορικά προβληματική. Ο τάφος χρονολογείται μεταξύ του τελευταίου τετάρτου του 5ου και του 4ου αιώνα π.Χ. και βρέθηκε στην Άσπενδο της αρχαίας Παμφυλίας. Η UNESCO αναφέρει ότι κατά τον 5ο αιώνα π.Χ. η περιοχή πέρασε υπό περσικό έλεγχο, ενώ αργότερα η πόλη βρέθηκε υπό τον έλεγχο του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Οι Σελτζούκοι εμφανίζονται στην ιστορία της Ασπένδου πολλούς αιώνες αργότερα.
Συνεπώς, η χρήση της σύγχρονης εθνικότητας «Τούρκος» για έναν άνθρωπο που έζησε εκεί τον 5ο ή 4ο αιώνα π.Χ. αποτελεί αναχρονισμό. Από την άλλη, ούτε τα διαθέσιμα στοιχεία αρκούν για να αποδώσουν με βεβαιότητα συγκεκριμένη εθνική ταυτότητα στον νεκρό.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το ίδιο το άρθρο του Independent δεν αποκαλεί τον άνδρα «Τούρκο». Στον τίτλο γίνεται λόγος για «αρχαίο παλαιστή», ενώ αναφέρεται ότι στον τάφο βρέθηκαν ελληνικά νομίσματα. Η επίσημη ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Πολιτισμού είναι ακόμη πιο προσεκτική: αναφέρει ότι τα νομίσματα της Ασπένδου με παραστάσεις παλαιστών και τα υπόλοιπα ευρήματα υποδεικνύουν ότι ο νεκρός ενδέχεται να ήταν αθλητής και πιθανώς παλαιστής από την Άσπενδο.
Ακριβώς αυτή η διαφορά ανάμεσα στην προσεκτική διατύπωση των αρχαιολόγων και το «Turkish wrestler» της ανάρτησης ήταν που προκάλεσε την αντίδραση πολλών Ελλήνων (και όχι μόνο) χρηστών κάτω από το post.
«Κάποιος πρέπει να έχανε πολλά μαθήματα Ιστορίας.»
«Τούρκος παλαιστής πριν από 2.400 χρόνια. Απλώς ένας ταξιδιώτης στον χρόνο.»
«Πρώτη φορά βλέπω τουρκικά γραμμένα με ελληνικά γράμματα 😅»
«Δεν ήξερα ότι η Τουρκία έκοβε τα νομίσματά της στα ελληνικά.»
«Όταν αναθέτεις τη δουλειά σε έναν έφηβο…»
«Μάλλον ήταν οι αρχαίοι Αμερικανοί και οι αρχαίοι Σοβιετικοί που είχαν πάει διακοπές στην Τουρκία.»
«Ένα νόμισμα με ελληνικά γράμματα, από αρχαία ελληνική πόλη, σχεδόν 2.500 χρόνια πριν, απεικόνιζε… έναν Τούρκο παλαιστή;»
«Στη συνέχεια από τον Independent: τάφος άνδρα 2.400 ετών στα Βραχώδη Όρη των ΗΠΑ πιθανότατα ανήκει σε καπνοδοχοκαθαριστή από το Μάντσεστερ.»
«Αχμέτ και Αλί, αυτά είναι τα ονόματά τους γραμμένα δίπλα στο “ΑΣΠΕΝΔΟΣ”. Α, για στάσου, αυτό δεν είναι ελληνικό; Μάλλον ήξεραν τη διάλεκτο 😵💫»
«“Τούρκος παλαιστής” 🤣🤣🤣 που μιλούσε αρχαία ελληνικά.»
