Μικροπράγματα
Από βυθισμένα πλοία και χαμένα βασιλικά μνήματα έως αρχαία ελληνικά ιερά και ρωμαϊκές τοιχογραφίες, το 2025 αποτελεί μια χρονιά-σταθμό για την αρχαιολογία. Οι ανακαλύψεις που ακολουθούν εκτείνονται σε χιλιετίες ιστορίας και ηπείρους, αλλάζοντας πολλά πράγματα που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.
Κοιλάδα των Βασιλέων: Ο χαμένος τάφος του φαραώ Θούθμωσι Β΄;
Στην περίφημη Κοιλάδα των Βασιλέων της Αιγύπτου, αρχαιολόγοι εντόπισαν πιθανώς τον τάφο του φαραώ Θούθμωσι Β΄, που βασίλεψε μεταξύ 1493 και 1479 π.Χ. Η ανακάλυψη χαρακτηρίστηκε ως η πρώτη βασιλική ταφή που εντοπίζεται μετά τον Τουταγχαμών και η τελευταία που έλειπε από τη 18η Δυναστεία του Νέου Βασιλείου.
Ο γενικός γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου, Μοχάμεντ Ισμαΐλ Χαλέντ, την περιέγραψε ως «μία από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις των τελευταίων ετών», αφού για πρώτη φορά αναγνωρίστηκε η ταφική επίπλωση του συγκεκριμένου βασιλιά.
Οι διονυσιακές τοιχογραφίες της Πομπηίας
Περίπου έναν αιώνα πριν από την καταστροφή της, η Πομπηία είχε διακοσμήσει μια αίθουσα συμποσίων με ένα εντυπωσιακό διονυσιακό διάκοσμο. Οι τοιχογραφίες, που καλύπτουν τρεις τοίχους, απεικονίζουν σάτυρους να παίζουν αυλούς και να σερβίρουν κρασί —μια σκηνή αφιερωμένη στον Διόνυσο, θεό του κρασιού, της γονιμότητας και της θεατρικής έκστασης.
Η εύρεση ρίχνει φως στα λεγόμενα «Μυστήρια του Διονύσου», τα μυστικά τελετουργικά που συνδύαζαν μουσική, χορό και μέθη για να επιτευχθεί η ιερή έκσταση.
Sutton Hoo: Το «Μυστήριο του Κουβά του Bromeswell» λύθηκε
Στον αγγλοσαξονικό ταφικό χώρο του Sutton Hoo, στη Σάφολκ, βρέθηκε ένας βυζαντινός κουβάς του 6ου αιώνα, γνωστός ως «Bromeswell Bucket». Οι ειδικοί αποκάλυψαν πρόσφατα ότι ο κουβάς είχε επαναχρησιμοποιηθεί ως τεφροδόχο αγγείο. Μέσα του εντοπίστηκαν τα οστά αλόγου και ίχνη πυράς, υποδηλώνοντας τελετουργική καύση υψηλής κοινωνικής τάξης —ένα εύρημα που αλλάζει όσα γνωρίζαμε για τα ταφικά έθιμα της πρώιμης Αγγλίας.
Ρωμαϊκή βασιλική κάτω από το Λονδίνο
Κάτω από έναν ουρανοξύστη στο κέντρο του Λονδίνου, αρχαιολόγοι αποκάλυψαν τα θεμέλια μιας ρωμαϊκής βασιλικής που χρονολογείται γύρω στο 78–84 μ.Χ. Το εύρημα δείχνει το επίπεδο πολεοδομίας και διοικητικής οργάνωσης της ρωμαϊκής πρωτεύουσας, Londinium. Η βασιλική —από τα μεγαλύτερα ρωμαϊκά κτήρια που έχουν εντοπιστεί στο Ηνωμένο Βασίλειο— λειτουργούσε πιθανότατα ως δικαστήριο και εμπορικό κέντρο. Προβλέπεται να διατηρηθεί και να ενταχθεί ως δημόσιο έκθεμα στο υπόγειο του σύγχρονου κτηρίου.
Φωτογραφία: ΥΠΠΟ
Το Ιερό του Οδυσσέα στην Ιθάκη
Στην Ιθάκη, αρχαιολόγοι εντόπισαν ενδείξεις ύπαρξης αρχαίου ιερού αφιερωμένου στον Οδυσσέα. Στον χώρο, γνωστό ήδη ως «Σχολή του Ομήρου», βρέθηκαν αναθήματα και επιγραφές που φέρουν το όνομα του ήρωα.
Η συνύπαρξη μυκηναϊκών και ελληνιστικών ευρημάτων υποδηλώνει ότι η λατρεία διατηρήθηκε για αιώνες, επιβεβαιώνοντας πως ο μύθος του Οδυσσέα είχε πραγματική λατρευτική αντανάκλαση στον αρχαίο κόσμο.
Οι ρωμαϊκές τοιχογραφίες του Λονδίνου «ξαναγεννιούνται»
Περισσότερα από 400 θραύσματα ρωμαϊκών τοιχογραφιών επανασυναρμολογήθηκαν στο Λονδίνο, αποκαλύπτοντας ένα διακοσμητικό σύνολο με πουλιά, λύρες, φύλλα κισσού και ελληνική επιγραφή. Χρονολογούνται στον 1ο ή 2ο αιώνα μ.Χ. και πιθανότατα κοσμούσαν μια ρωμαϊκή οικία ή δημόσιο κτήριο. Η ποιότητα των χρωμάτων και η σύνθεση δείχνουν επιρροές από μεσογειακά καλλιτεχνικά πρότυπα.
Οι προϊστορικές ξύλινες αίθουσες της Σκωτίας – Πριν από το Στόουνχεντζ
Κάτω από την αυλή ενός σχολείου, στη Σκωτία, ανασκάφηκαν τα ίχνη δύο μεγάλων νεολιθικών αιθουσών, ηλικίας 6.000 ετών – παλαιότερες από το Στόουνχεντζ κατά περισσότερο από μία χιλιετία. Στο σημείο βρέθηκαν τελετουργικοί λάκκοι και αποθέματα όπλων της Εποχής του Χαλκού, ανάμεσά τους ένα κέλτικο δόρυ με χρυσή διακόσμηση. Τα ευρήματα δείχνουν οργανωμένες κοινότητες με εκτεταμένες τελετουργικές δραστηριότητες στην προϊστορική Βρετανία.
Το βυθισμένο ρωμαϊκό πλοίο-«κάψουλα χρόνου» στα ανοιχτά της Τουρκίας
Στην επαρχία Αττάλειας, στην Τουρκία, δύτες εντόπισαν σε βάθος 45 μέτρων ένα άθικτο ρωμαϊκό ναυάγιο, γεμάτο σφραγισμένους αμφορείς που διατηρήθηκαν επί σχεδόν 2.000 χρόνια. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι μετέφερε κρασί, λάδι και αγγεία – μια χρονοκάψουλα του εμπορίου της ρωμαϊκής εποχής στη Μεσόγειο.
