Βάνα Κράβαρη
Με το wellness να έχει μετατραπεί σε κάτι ανάμεσα σε ζητούμενο και εμμονή, όλο και περισσότερες έρευνες καταλήγουν στο ότι για να ζήσει κανείς μέχρι τα 100, οι υγιεινές συνήθειες φαίνεται να παίζουν βασικό ρόλο μόνο μέχρι ενός σημείου. Όλο και περισσότερες έρευνες αποτυπώνουν τη σημασία των γονιδίων στη μακροζωία τελικά.
Ναι. Συνήθειες όπως ο ποιοτικός ύπνος, σε σωστές ώρες, η άσκηση και η υγιεινή διατροφή μπορούν να μπουστάρουν το ανοσοποιητικό, να βοηθήσουν τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης κάποιων ασθενειών και στη μακροζωία, ωστόσο όταν μιλάμε για αυτό το (ματαιόδοξο ίσως;) “ζωή μετά τα 90”, τα γονίδια φαίνεται να αποτελούν τον βασικό παράγοντα, σύμφωνα με τους επιστήμονες. «Μερικοί άνθρωποι πιστεύουν ότι αν κάνουν τα πάντα σωστά με τη διατροφή και την άσκηση θα ζήσουν μέχρι και τα 150. Αυτό όμως δεν είναι σωστό», λέει ο Ρόμπερτ Γιανγκ, ο οποίος διευθύνει μια ομάδα ερευνητών στη μη κερδοσκοπική επιστημονική οργάνωση Gerontology Research Group.
Ο ρόλος των γονιδίων στη μακροζωία
«Περίπου το 25% της δυνατότητάς σας να ζήσετε μέχρι τα 90, καθορίζεται από τη γενετική», λέει ο Τόμας Περλς, καθηγητής ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης. Ο Περλς είναι επικεφαλής μελέτης (New England Centenarian Study) η οποία παρακολουθεί αιωνόβιους αλλά και τα μέλη των οικογενειών τους από το 1995. Ο ίδιος εκτιμά ότι η ζωή μέχρι τα 100 βασίζεται κατά 50% σε γενετικούς παράγοντες ενώ για τη ζωή μέχρι τα 106, οι γενετικοί παράγοντες επηρεάζουν σε ποσοστό 75%.
Σύμφωνα με πληροφορίες της Wall Street Journal, ο πληθυσμός των αιωνόβιων στις ΗΠΑ παρουσιάζει αύξηση τα τελευταία χρόνια. Και ενώ το προσδόκιμο ζωής έχει πέσει στα 76,4 έτη, ο Περλς εκτιμά ότι το 20% περίπου του πληθυσμού έχει τη γενετική σύσταση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ζωή μέχρι τα βαθιά γεράματα, αν βοηθήσει την κατάσταση με υγιεινή καθημερινότητα.
Με τα σημερινά δεδομένα, όσοι φτάνουν τα 100 δεν ζουν απλώς περισσότερο, αλλά καταφέρνουν να κρατήσουν μακριά ή να καθυστερήσουν την εμφάνιση ασθενειών που σχετίζονται με την ηλικία. Ασθένειες όπως ο καρκίνος, άνοια και οι καρδιαγγειακές παθήσεις.
Μεταξύ των συμμετεχόντων στη New England Centenarian Study, το 15% ήταν άτομα χωρίς αποδειγμένη ασθένεια στην ηλικία των 100 ετών και περίπου το 43% δεν εμφάνισαν ασθένεια που να σχετίζεται με την προχωρημένη ηλικία των 80 ετών.
Οι ερευνητές έχουν εντοπίσει πως ορισμένα γονίδια και συνδυασμοί τους σχετίζονται με τη ζωή ως τα βαθιά γεράματα. Επί παραδείγματι, μια παραλλαγή του γνωστού γονιδίου της απολιποπρωτεΐνης Ε, που ονομάζεται “e2”, που θεωρείται ότι συμβάλλει στην προστασία από τη νόσο του Αλτσχάιμερ.
Να τονίσουμε κάπου εδώ πως οι ειδικοί επιμένουν ότι η ζωή μετά τα 100 απαιτεί έναν συνδυασμό πολλών γενετικών παραλλαγών, η καθεμία από τις οποίες έχει σχετικά μέτρια επίδραση.
Και οι υγιεινές συνήθειες που λένε όλοι;
Η νευρολόγος Κλαούντια Καβάς παρακολουθεί τις συνήθειες ηλικιωμένων άνω των 90 ετών από το 2003, στο πλαίσιο μελέτης του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας. Η ίδια και μια ομάδα των ερευνητών έχουν βρει συσχέτιση της μακροζωίας με την άσκηση, αλλά και τις κοινωνικές δραστηριότητες.
Ναι, οι φίλοι κάνουν καλό στην υγεία μας.
«Η διατήρηση καλών διαπροσωπικών σχέσεων θα μπορούσε να είναι ένα από τα κλειδιά για τη διατήρηση της υγείας μας», λέει η Αμάντα Κουκ Μάχερ, νευροψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
Επιπλέον, ερευνητές του Χάρβαρντ εντόπισαν επίσης μια στενή σχέση μεταξύ της αισιοδοξίας και της μεγαλύτερης διάρκειας ζωής στις γυναίκες. Ανεξάρτητα από φυλετικές και εθνοτικές ομάδες. Μεταξύ των συμμετεχόντων στη μελέτη, το 25% που ήταν πιο αισιόδοξες είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να ζήσουν πάνω από τα 90 σύμφωνα με μελέτη του 2022.
Με πληροφορίες από WST
