Δημήτρης Καβατζικλής
Είναι δυνατή η αεικίνητη κίνηση; Πρακτικά, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, η απάντηση είναι όχι. Όπως γράφει ο Nicholas Barrial στο Makery, «μια αεικίνητη μηχανή θα πρέπει να είναι απαλλαγμένη από τριβές, να λειτουργεί σε θάλαμο κενού και να είναι τελείως αθόρυβη, καθώς ο ήχος ισοδυναμεί με απώλεια ενέργειας». Η προσπάθεια ικανοποίησης όλων αυτών των προϋποθέσεων μπορεί να μοιάζει με κυνήγι ανεμόμυλων, παρόμοιο με την προσπάθεια μετατροπής των μετάλλων σε χρυσό. Ωστόσο, οι εκατοντάδες επιστήμονες και μηχανικοί που το επιχείρησαν μόνο ανόητοι δεν ήταν, γράφει το openculture.
Η λίστα περιλαμβάνει τον διάσημο Ινδό μαθηματικό του 12ου αιώνα Bhāskara II, τον επίσης διάσημο Ιρλανδό επιστήμονα του 17ου αιώνα Robert Boyle και τον Λεονάρντο ντα Βίντσι, ο οποίος παρατηρώντας τις πολλές αποτυχημένες προσπάθειες κατασκευής μιας μηχανής που θα λειτουργούσε για πάντα, δήλωσε: «Ω, εσείς που αναζητάτε την αεικίνητη κίνηση, πόσες μάταιες χίμαιρες έχετε κυνηγήσει; Πηγαίνετε να πάρετε τη θέση σας μαζί με τους αλχημιστές».
«Ιδιωτικά, ωστόσο», όπως γράφει ο Michio Kaku στο Physics of the Impossible, «Ο Λεονάρντο δημιούργησε ευφυή σκίτσα στα σημειωματάριά του με αυτοπροωθούμενες αεικίνητες μηχανές, όπως μια φυγοκεντρική αντλία και έναν μηχανισμό για να περιστρέφει μια σούβλα». Έφτιαξε επίσης σχέδια για έναν τροχό που θεωρητικά θα μπορούσε να λειτουργεί επ’ άπειρον. Ο ίδιος υποστήριξε ότι το έκανε μόνο για να αποδείξει πως δεν μπορεί να γίνει, εμπνευσμένος από μια συσκευή που είχε εφεύρει ο Mariano di Jacopo.
Σχεδίασε αρκετές παραλλαγές του τροχού στα σημειωματάριά του. Παρά το γεγονός ότι ο τροχός δεν λειτουργούσε, το σχέδιο υπάρχει στο Codex Arundel, μιας από τις συλλογές σημειωματάριων του Λεονάρντο που έχουν ψηφιοποιηθεί και δημοσιευτεί στο διαδίκτυο.
Στο βιβλίο του The Innovators Behind Leonardo, ο Plinio Innocenzi περιγράφει αυτές τις συσκευές, οι οποίες αποτελούνται από «12 γειτονικά ημικυκλικά κανάλια που επιτρέπουν την ελεύθερη κίνηση 12 μικρών σφαιρών ανάλογα με την περιστροφή του τροχού. Σε κάποιο σημείο της περιστροφής, θα δημιουργηθεί ανισορροπία καθώς περισσότερες μπάλες θα βρεθούν στη μία πλευρά απ’ ό,τι στην άλλη, δημιουργώντας δύναμη που θα συνέχιζε να κινεί τον τροχό επ’ άπειρον».
Ο Λεονάρντο σχεδίασε επίσης και περιέγραψε μια αεικίνητη συσκευή βασισμένη στη ρευστομηχανική, εφευρίσκοντας το «αυτογεμιζόμενο φλασκί» πάνω από διακόσια χρόνια πριν ο Robert Boyle προσπαθήσει να επιτύχει αεικίνητη κίνηση με αυτή τη μέθοδο. Και αυτό το σχέδιο δεν λειτούργησε. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν πάρα πολλές φυσικές δυνάμεις που εμποδίζουν το όνειρο της αεικίνητης κίνησης, λίγες όμως από τις απόπειρες παρουσιάστηκαν με τόσο κομψή μορφή όσο αυτές του Λεονάρντο.
