Γιώργος Τσαγκόζης
Ένα παράσιτο που ταλαιπωρεί τον άνθρωπο εδώ και χιλιάδες χρόνια βρίσκεται πλέον ένα βήμα πριν από την οριστική εξαφάνιση και μάλιστα χωρίς φάρμακα.
Πρόκειται για τη νόσο Guinea worm disease (δρακόντειαση), η οποία μεταδίδεται όταν κάποιος πιει μολυσμένο νερό, κυρίως σε φτωχές αγροτικές περιοχές. Περίπου έναν χρόνο μετά τη μόλυνση, ένα σκουλήκι που μπορεί να φτάσει σχεδόν το ένα μέτρο αρχίζει να βγαίνει από το δέρμα, συνήθως στο πόδι, προκαλώντας έντονο πόνο.
Δεν υπάρχει φάρμακο ή εμβόλιο. Η αντιμετώπιση παραμένει πρακτικά ίδια εδώ και αιώνες: το σκουλήκι αφαιρείται πολύ αργά, τυλίγοντας το γύρω από ένα ξύλο, διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει ημέρες ή και εβδομάδες.
Η ασθένεια είναι γνωστή από την αρχαιότητα, με αναφορές ακόμη και σε αιγυπτιακές μούμιες. Για χιλιάδες χρόνια, οι άνθρωποι δεν είχαν τρόπο να την εξαλείψουν.
Η μεγάλη αλλαγή ήρθε το 1986, όταν ξεκίνησε μια διεθνής εκστρατεία εξάλειψης με τη στήριξη οργανισμών όπως ο World Health Organization και το The Carter Center. Τότε καταγράφονταν περίπου 3,5 εκατομμύρια κρούσματα τον χρόνο.
Το εντυπωσιακό είναι ότι η μάχη δεν δόθηκε με φάρμακα, αλλά με απλά μέτρα: φίλτρα νερού, ενημέρωση των κατοίκων και αποτροπή των μολυσμένων ατόμων από το να μπαίνουν σε πηγές νερού.
Σήμερα, τα κρούσματα έχουν μειωθεί σε ελάχιστα παγκοσμίως, με τις περισσότερες περιπτώσεις να εντοπίζονται σε λίγες χώρες της Αφρικής, όπως το Τσαντ, η Αιθιοπία και το Νότιο Σουδάν.
Το τελευταίο εμπόδιο για την πλήρη εξάλειψη είναι η μετάδοση μέσω ζώων, κυρίως σκύλων, που δυσκολεύει την οριστική εξάλειψη.
Αν τα κρούσματα μηδενιστούν, η δρακόντειαση θα γίνει η δεύτερη ασθένεια που εξαφανίζεται πλήρως από τον πλανήτη, μετά την ευλογιά, και η πρώτη παρασιτική νόσος που εξαλείφεται χωρίς τη χρήση φαρμάκων ή εμβολίων.
Με απλά μέσα και δεκαετίες επιμονής, μια ασθένεια από την εποχή των Φαραώ φτάνει πλέον στο τέλος της.
