Μικροπράγματα
του Βήτα Ταφ
Το Succession είναι κατά τη γνώμη μου η κορυφαία δραματική σειρά που έχουμε δει ποτέ. Φυσικά, πρόκειται για μια απολύτως υποκειμενική άποψη και δεν ισχυρίζομαι ότι αυτή είναι η αντικειμενική αλήθεια για όλους. Ξεκινώ όμως ξεκαθαρίζοντας ότι εδώ μιλάω μόνο για δραματικές σειρές, όπως και στα Emmy, όπου διαχωρίζουν τη δραματική κατηγορία από την κωμωδία, γιατί απλώς δεν έχει νόημα να συγκρίνεις σειρές τόσο διαφορετικού ρυθμού και τόνου. Η δεκαετία του 2010 έως τις αρχές του 2020 θεωρείται η νέα χρυσή εποχή της τηλεόρασης, η εποχή του Peak TV, με δεκάδες βραβευμένα δράματα. Το Succession ήρθε στο φινάλε αυτού του κύματος και για μένα αναβάθμισε το επίπεδο ακόμα περισσότερο. Μπορώ να πω ότι είναι ένα από τα πιο ουσιαστικά επιτεύγματα της τηλεόρασης του 21ου αιώνα.
Η σύνθεση των ηθοποιών είναι εξαιρετική. Ο Brian Cox, βετεράνος του σινεμά, ενσαρκώνει τον εκκεντρικό πατριάρχη Logan Roy με εκπληκτική επιτυχία. Ο Jeremy Strong, σχετικά άγνωστος πριν από τη σειρά, απέσπασε τον ρόλο του Kendall χάρη σε μια καθηλωτική οντισιόν και σε μια απόλυτα αφοσιωμένη υποκριτική προσέγγιση. Ο Kieran Culkin, άλλοτε παιδί σταρ από το Igby Goes Down και τα Home Alone, αναγεννήθηκε ως ο αναιδής αλλά ευάλωτος Roman Roy. Η Sarah Snook, ήδη γνωστή στο αυστραλιανό σινεμά, έδωσε στη Shiv Roy δυναμισμό και εσωτερική ένταση. Ο Matthew Macfadyen προσδίδει μια απίστευτα ιδιαίτερη ισορροπία ανάμεσα στο κωμικό και το ανατριχιαστικό στον Tom Wambsgans, ενώ ο Alan Ruck υποδύεται τον εκκεντρικό Connor Roy με τρόπο που τον κάνει απολύτως ξεχωριστό. Ο Nicholas Braun συμπληρώνει ιδανικά το καστ ως ο γλυκός, αδέξιος Greg. Κάθε ένας από αυτούς έχει ουσία, παρουσία και βάρος. Το αποτέλεσμα είναι ένα ensemble όπου κανείς δεν κλέβει την παράσταση, γιατί κάθε σκηνή ζωντανεύει μέσα από τη συνύπαρξή τους.
Το Succession δεν ξεχωρίζει απλώς για το αριστοτεχνικό πάντρεμα μαύρης κωμωδίας, οικογενειακού δράματος, πολιτικής σάτιρας και τραγωδίας. Στον πυρήνα του είναι ένα βαθιά ανθρώπινο δράμα για την ύπαρξη, την ταυτότητα και την ανάγκη για αποδοχή. Κάθε σκηνή του μπορεί να σε κάνει να γελάσεις και αμέσως μετά να σε διαλύσει συναισθηματικά, γιατί αφορά την ανάγκη για αγάπη μέσα σε ένα περιβάλλον όπου η αγάπη και η τρυφερότητα έχουν μετατραπεί σε εργαλεία διαπραγμάτευσης. Οι Roy κυβερνούν ένα καπιταλιστικό βασίλειο, μια αυτοκρατορία μέσων ενημέρωσης, όπου τα πάντα περνούν μέσα από τη δύναμη, τον έλεγχο και τη χειραγώγηση. Σε αντίθεση με πολλές σειρές που κοιτάζουν προς τα κάτω, προς τις ζωές των απλών ανθρώπων, εδώ η ματιά στρέφεται προς τα πάνω, εκεί όπου παίρνονται οι αποφάσεις που επηρεάζουν τον κόσμο. Και το Succession το πετυχαίνει αυτό χωρίς να κουνάει το δάχτυλο. Δεν κάνει κήρυγμα. Το δείχνει μόνο μέσα από τους χαρακτήρες του.
Η πρώτη σεζόν μάς συστήνει τους Roy και το χάος που κουβαλούν πίσω τους. Τα ογδοηκοστά γενέθλια του Logan, η οικογενειακή ένταση, το ξαφνικό πρόβλημα υγείας που ανατρέπει τα πάντα και η μάχη της διαδοχής δημιουργούν από νωρίς ένα εκρηκτικό περιβάλλον. Οι διάλογοι είναι καταιγιστικοί, οι συγκρούσεις αιχμηρές και οι ατάκες απολαυστικές. Από τα πρώτα επεισόδια αντιλαμβάνεσαι ότι κάθε χαρακτήρας βρίσκεται διαρκώς στα όρια. Το φινάλε της σεζόν, με την καταρράκωση του Kendall, αποτελεί μία από τις πιο δυνατές στιγμές ολόκληρης της σειράς. Η πρώτη σεζόν έθεσε τον πήχυ πολύ ψηλά ως προς το σενάριο, τον ρυθμό και το στήσιμο, αποδεικνύοντας ότι ένα οικογενειακό δράμα εξουσίας μπορεί να είναι ταυτόχρονα αγωνιώδες, σκληρό και σπαρταριστό.
Η δεύτερη σεζόν πηγαίνει το παιχνίδι στα άκρα. Οι Roy, έχοντας επιβιώσει από την πρώτη μεγάλη σύγκρουση, χτίζουν νέες συμμαχίες και στρέφονται όλο και πιο ανοιχτά ο ένας εναντίον του άλλου. Το σενάριο γίνεται ακόμη πιο πλούσιο σε ανατροπές, χειρισμούς και εσωτερικές μετατοπίσεις ισχύος. Η κλιμάκωση είναι αργή αλλά αδυσώπητη, μέχρι να φτάσει σε ένα φινάλε που δικαιολογημένα θεωρήθηκε αριστουργηματικό. Για πολλούς, εκεί η σειρά πέρασε σε άλλο επίπεδο. Δεν ήταν πια απλώς εξαιρετική. Ήταν κάτι σχεδόν αδιανόητα ακριβές στον τρόπο που συνέδεε τη σάτιρα με την αγωνία και την οικογενειακή δυσλειτουργία με τη μεγάλη επιχειρηματική εξουσία.
Succession: Season 2 | Official Trailer | HBO
A brand-new season of Succession is coming soon to HBO. #HBO #SuccessionHBO Subscribe to HBO on YouTube: https://goo.gl/wtFYd7 Beginning where season one dramatically left off, season two of this series follows the members of the Roy family as they struggle to retain control of their empire, and while the future looks increasingly uncertain, it is the past that threatens to ultimately destroy them.
Η τρίτη σεζόν οξύνει ακόμα περισσότερο τη σύγκρουση. Οι ισορροπίες γίνονται πιο εύθραυστες, οι φιλοδοξίες πιο επικίνδυνες και νέα πρόσωπα μπαίνουν στο παιχνίδι εξουσίας, ανατρέποντας όσα θεωρούσαμε δεδομένα. Παράλληλα, η σειρά συνεχίζει να μας χτυπά με το μοναδικό της χιούμορ, μόνο που πλέον αυτό το χιούμορ έχει όλο και πιο πικρή γεύση. Όσο προχωρά η σεζόν, γίνεται όλο και πιο καθαρό ότι το Succession δεν μιλά απλώς για μια οικογένεια πλούσιων και διεφθαρμένων ανθρώπων. Μιλά για ανθρώπους ανίκανους να αγαπήσουν και να αγαπηθούν φυσιολογικά, επειδή έχουν μάθει να ζουν μόνο μέσα από παιχνίδια εξουσίας. Το τέλος της τρίτης σεζόν μοιάζει σχεδόν με ολοκληρωτική συντριβή και ταυτόχρονα με προετοιμασία για το τελικό χτύπημα.
Η τέταρτη και τελευταία σεζόν λειτουργεί σαν η σκοτεινή κορύφωση ενός έπους. Όλα όσα είχαν χτιστεί στις προηγούμενες σεζόν φτάνουν εδώ στο σημείο της έκρηξης. Η γραφή παραμένει κοφτερή, η παραγωγή κορυφαία, οι ερμηνείες συγκλονιστικές, αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι η οικογενειακή τραγωδία φτάνει στην πιο ώριμη και πιο σπαρακτική της μορφή. Η σεζόν αυτή καταφέρνει κάτι σπάνιο. Δεν στηρίζεται μόνο στις ανατροπές ή στις μεγάλες σκηνές. Στηρίζεται στη συναισθηματική απογύμνωση των χαρακτήρων. Το φινάλε αφήνει πίσω του αίσθηση πληρότητας αλλά και κενού, σαν να ολοκληρώθηκε κάτι σπουδαίο που ξέρεις ότι δύσκολα θα ξαναδείς σε τέτοιο επίπεδο.
Στο σύνολό του, το Succession άφησε πίσω του ένα τεράστιο αποτύπωμα. Δημιούργησε χαρακτήρες, ρυθμούς, λεκτικά μοτίβα και σκηνές που δύσκολα ξεχνιούνται. Πάνω απ’ όλα όμως, δημιούργησε ανθρώπους και όχι απλώς ρόλους. Ο κάθε βασικός χαρακτήρας είναι τόσο πολυεπίπεδος, που ως θεατής νιώθεις πως καταλαβαίνεις πραγματικά τον άνθρωπο πίσω από την εξουσία, τον κυνισμό και την παθολογία.
Ο Logan Roy είναι ο πατέρας θρύλος. Αδίστακτος, πανίσχυρος, σχεδόν μυθικός, με μια θέληση από ατσάλι που σπάνια λυγίζει. Πίσω όμως από αυτή τη σιδερένια εικόνα κρύβονται τραύματα, βία και μια βαθιά συναισθηματική παραμόρφωση που διαμόρφωσε και τον ίδιο και τα παιδιά του.
Ο Kendall Roy είναι ίσως ο πιο τραγικός χαρακτήρας της σειράς. Ένας βαθιά πληγωμένος γιος που καταδιώκεται από τη φιλοδοξία του και από την ανάγκη να αποδείξει ότι αξίζει. Είναι ένας άνθρωπος που ήπιε το δηλητήριο του πατέρα του ελπίζοντας ότι έτσι θα γίνει μεγάλος, μόνο και μόνο για να συνειδητοποιεί ξανά και ξανά ότι ίσως δεν θα γίνει ποτέ αυτό που ονειρεύτηκε.
Ο Roman Roy μοιάζει αρχικά με τον κλόουν της οικογένειας, αλλά κάτω από την ειρωνεία, τα αστεία και τη χυδαιότητα κρύβεται ένας άντρας βαθιά φοβισμένος, που δεν πιστεύει πραγματικά ότι θα τον πάρουν ποτέ στα σοβαρά. Είναι από τις πιο πονεμένες και εκτεθειμένες φιγούρες της σειράς.
Η Shiv Roy εμφανίζεται ως η πιο αυτάρκης και ελεγχόμενη μορφή ανάμεσα στα αδέλφια, όμως μέσα της υπάρχει μια μόνιμη σύγκρουση ανάμεσα στη φιλοδοξία, την ανάγκη της για αναγνώριση και την πληγή του να κινείται σε έναν κόσμο εξουσίας που παραμένει βαθιά ανδροκρατούμενος και χειριστικός.
Ο Tom Wambsgans ξεκινά ως ένας ξένος μέσα στην οικογένεια, σχεδόν αταίριαστος, αλλά σταδιακά αποκαλύπτεται ως ένας από τους πιο ενδιαφέροντες μεταμορφωμένους χαρακτήρες της σειράς. Το χιούμορ του τον κάνει συχνά απολαυστικό, όμως η διαδρομή του δείχνει πώς κάποιος μπορεί να σκληρύνει, να διαφθαρεί και να προσαρμοστεί σε έναν απάνθρωπο κόσμο για να επιβιώσει.
Ο Greg είναι η πιο αμήχανη και παράξενη φιγούρα μέσα σε αυτό το σύμπαν. Στην αρχή μοιάζει σχεδόν αθώος, όμως σταδιακά μαθαίνει να επιβιώνει μιμούμενος όσα βλέπει γύρω του. Μέσα από αυτόν η σειρά δείχνει πώς ακόμη και ο πιο αδέξιος παρατηρητής μπορεί να απορροφηθεί από ένα σύστημα και να αρχίσει να του μοιάζει.
Ακόμα και οι δευτερεύοντες χαρακτήρες, όπως η Gerri, ο Ewan, η Marcia, ο Karl, ο Frank και τόσοι άλλοι, σχηματίζουν μια γκαλερί τεράστιων προσωπικοτήτων. Ο καθένας εκπροσωπεί μια διαφορετική μορφή εξουσίας, επιβίωσης, κυνισμού ή συναισθηματικής αποσύνθεσης.
Ελαφρά Spoilers ακολουθούν.
Πολλά επεισόδια ξεχωρίζουν ως κορυφές αυτής της τέχνης. Το φινάλε της πρώτης σεζόν περιέχει μία από τις πιο σπουδαίες στιγμές της σύγχρονης τηλεόρασης, γιατί εκεί βλέπουμε τον Kendall να καταρρέει όχι μόνο ως επίδοξο διάδοχο αλλά ως άνθρωπο. Το φινάλε της δεύτερης σεζόν κορυφώνει τη σύγκρουση με τρόπο που αποτυπώνει τέλεια πόσο θανατηφόρα μπορεί να γίνει η ματιά των Roy όταν τίθεται θέμα εξουσίας. Ο γάμος του Connor στην τέταρτη σεζόν περιέχει μία από τις πιο συνταρακτικές ανατροπές της σειράς και αλλάζει οριστικά τη συναισθηματική της θερμοκρασία. Το φινάλε της τρίτης σεζόν, όπου για μια στιγμή μοιάζει να γεννιέται πραγματική ενότητα ανάμεσα στα αδέρφια πριν έρθει ξανά η συντριβή, είναι επίσης από τις πιο αδυσώπητες και τέλειες στιγμές της σειράς. Κάθε ένα από αυτά τα επεισόδια επιδεικνύει κάτι ξεχωριστό, είτε είναι η αποδόμηση ενός χαρακτήρα είτε η τελειοποίηση μιας σύγκρουσης είτε η συμπύκνωση όλης της τραγωδίας της σειράς σε λίγες μόνο σκηνές.
Τελικά, το Succession άφησε πίσω του ένα τεράστιο κενό. Είναι από εκείνα τα έργα που όταν τελειώνουν ξέρεις ότι για πολύ καιρό δεν θα ξαναδείς κάτι ανάλογο. Μας βοήθησε να καταλάβουμε τον σύγχρονο κόσμο καλύτερα από πολλές αναλύσεις ή άρθρα, γιατί μέσα από τη σκοτεινή οικογενειακή ιστορία των Roy είδαμε πώς λειτουργεί η εξουσία, η επιρροή, ο έλεγχος της πληροφορίας και η τοξικότητα όταν γίνεται καθημερινός τρόπος ύπαρξης. Για όποιον ήθελε να κατανοήσει το πώς επηρεάζονται η πολιτική, η οικονομία, τα media και τελικά η ίδια η ανθρώπινη συμπεριφορά από την εξουσία, το Succession ήταν ένα από τα πιο οξυδερκή μαθήματα που μας έδωσε η σύγχρονη τηλεόραση.
Και γι’ αυτό πιστεύω ότι κάθε τηλεθεατής με κριτικό ή απλώς περίεργο νου, ακόμα κι αν δεν τοποθετεί τη σειρά στην κορυφή της προσωπικής του λίστας, δύσκολα μπορεί να αρνηθεί το μέγεθος και τη σημασία της. Το Succession δεν ήταν απλώς μια σπουδαία σειρά. Ήταν ένα έργο που άνοιξε νέους ορίζοντες στην τηλεοπτική αφήγηση και μας άφησε πλουσιότερους σε ιδέες, εικόνες και σκέψεις.